Đề Ngữ văn thi lại ở Tuyên Quang có mức độ yêu cầu tương đương lần 1

Sáng 14/8, hơn 323 thí sinh tại Điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang đã hoàn thành bài thi môn Ngữ văn - môn thi đầu tiên của kỳ thi lại tốt nghiệp THPT tại điểm thi này.

Thí sinh dự thi tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang sáng 14/8. Ảnh: Đức Sơn

Đề thi có tính thực tiễn cao

Nhận xét về đề thi lại môn Ngữ văn tại Điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang, cô Nguyễn Thị Lệ Hằng, Trường THPT Hàn Thuyên, Bắc Ninh đánh giá, đề thi có cấu trúc phù hợp với định dạng của kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.

Cấu trúc này thống nhất với định dạng mà Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) đã ban hành, góp phần tạo sự ổn định trong qauá trình ôn tập và làm bài của học sinh.

Về nội dung, đề bám sát Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 khi tập trung đánh giá năng lực đọc hiểu và năng lực tạo lập văn bản thay vì kiểm tra khả năng ghi nhớ kiến thức.

Ở phần Viết, câu nghị luận xã hội xuất phát từ thực trạng tin xấu độc, tin chưa kiểm chứng và video giả mạo ảnh hưởng đến niềm tin xã hội, yêu cầu học sinh trình bày suy nghĩ về sự cần thiết phải trung thực khi tạo lập và chia sẻ thông tin.

Theo cô Hằng, đây là vấn đề có tính thời sự, gắn trực tiếp với môi trường số mà học sinh đang tham gia hằng ngày, qua đó đánh giá khả năng liên hệ thực tiễn và lập luận.

Cùng với yêu cầu phân tích bài thơ Cánh đồng tuổi thơ của Trịnh Thanh Sơn, đề đã đánh giá tương đối toàn diện năng lực đọc hiểu, viết nghị luận xã hội và nghị luận văn học theo đúng yêu cầu của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.

Cô Hằng nhận định, đề có độ khó ở mức phù hợp với mục tiêu của kỳ thi tốt nghiệp THPT, đồng thời vẫn tạo được khả năng phân hóa đối với học sinh khá, giỏi. Trong đó, phần nghị luận văn học là phần phân hóa rõ nhất.

Nếu đặt trong cùng yêu cầu của chương trình thì cô Hằng cho rằng, đề Ngữ văn lần 1 và đề Ngữ văn lần này có mức độ tương đồng khá cao về định hướng xây dựng.

Điểm khác biệt chủ yếu giữa 2 đề nằm ở cách lựa chọn ngữ liệu và cách đặt vấn đề.

“Đề thi môn Ngữ văn sáng nay lựa chọn văn bản về an ninh văn hóa và đặt câu nghị luận xã hội về trung thực khi tạo lập và chia sẻ thông tin, nhấn mạnh trách nhiệm của cá nhân trong môi trường truyền thông số. Trong khi đó, đề thi môn Ngữ văn ngày 11/6/2026 khai thác chủ đề đổi mới sáng tạo”, cô Hằng phân tích.

Về khả năng phân hóa, theo cô Hằng, đề thi môn Ngữ văn sáng nay nhỉnh hơn một chút ở phần Đọc hiểu, đặc biệt ở câu 3 và câu 4, khi yêu cầu học sinh phải lý giải cách dùng từ trong lập luận của tác giả và khái quát quan điểm của toàn văn bản.

Trong khi đó, đề thi môn Ngữ văn ngày 11/6 được thiết kế với độ dốc từ nhận biết đến vận dụng rõ ràng hơn, phù hợp với mặt bằng thí sinh trên phạm vi toàn quốc.

Tuy nhiên, xét về chuẩn đầu ra và mục tiêu đánh giá năng lực theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, mức độ yêu cầu của hai đề nhìn chung là tương đương. Cả hai đều hướng tới việc đánh giá năng lực đọc hiểu, tư duy phản biện, lập luận và khả năng vận dụng tri thức vào các vấn đề của đời sống, phù hợp với mục tiêu của kỳ thi tốt nghiệp THPT.

Phụ huynh đón thí sinh sau khi hoàn thành môn thi lại đầu tiên sáng 14/8. Ảnh: Đức Sơn

Mong chờ chấm thi dành “đất” cho sự cảm thụ sáng tạo

PGS.TS Trần Lê Hoa Tranh, Giảng viên Khoa Văn học và Ngôn ngữ học, Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP HCM nhận định, đề thi môn Ngữ văn hôm nay có định dạng và độ khó tương tự đề thi Kỳ thi tốt nghiệp THPT ngày 11, 12/6. Yêu cầu của phần nghị luận xã hội khá rõ, giúp thí sinh nắm được nội dung cần triển khai.

Bài thơ được lựa chọn có hình ảnh giàu cảm xúc, gợi liên tưởng và mở ra nhiều khả năng phân tích, giúp thí sinh thể hiện năng lực cảm thụ văn bản.

Nội dung bài thơ cũng có sự kết nối nhất định với vấn đề văn hóa, gìn giữ những giá trị bắt nguồn từ truyền thống được đề cập trong văn bản nghị luận ở phần Đọc hiểu.

Theo PGS.TS Trần Lê Hoa Tranh, hệ thống câu hỏi đáp ứng yêu cầu cần đạt của Chương trình giáo dục phổ thông về đọc hiểu văn bản nghị luận, từ việc xác định luận đề của văn bản, giải thích nghĩa của từ đến nêu bật quan điểm của người viết.

PGS.TS Trần Lê Hoa Tranh đánh giá, độ phân hóa của đề khá tốt, trong đó tính phân hóa chủ yếu nằm ở câu viết bài văn nghị luận, tạo điều kiện để thí sinh bộc lộ năng lực cảm thụ văn học và sự sáng tạo.

“Với một đề thi tốt như thế này, điều tôi mong đợi ở khâu chấm thi là hướng dẫn chấm vừa bảo đảm các yêu cầu cần thiết, vừa dành ‘đất’ cho những thí sinh có suy nghĩ, cảm thụ sáng tạo, độc đáo”, PGS.TS Trần Lê Hoa Tranh cho hay.

Nguyễn Hoài