Đề Ngữ văn thi tốt nghiệp tại chuyên Tuyên Quang

Đề thi môn Ngữ văn lần 2 như sau:

Đề thi phân hóa, không gây sốc cho thí sinh

Trao đổi với Tri Thức - Znews, một giáo viên môn Ngữ văn tại Hà Nội nhận định đề thi lại tại chuyên Tuyên Quang có độ khó vừa phải, phân hóa khá, nhìn chung không gây sốc cho thí sinh.

Cụ thể, phần Đọc hiểu khai thác văn bản nghị luận về an ninh văn hóa trong bối cảnh toàn cầu hóa, AI và mạng xã hội, các câu hỏi đi từ nhận biết đến vận dụng, tương đối rõ ràng. Câu 3 về cách hiểu các từ “hấp thụ”, “chuyển hóa” và câu 4 về quan điểm của tác giả đòi hỏi khả năng đọc sâu, nhưng không quá đánh đố.

Giáo viên đánh giá câu 5 có tính thời sự và giáo dục tốt khi yêu cầu học sinh suy nghĩ về việc giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong quá trình tiếp nhận tinh hoa nhân loại.

Trong khi đó, ở phần Viết, giáo viên nhận định câu nghị luận xã hội về tính trung thực khi tạo lập và chia sẻ thông tin khá gần gũi với học sinh. Câu nghị luận văn học phân tích bài thơ Cánh đồng tuổi thơ đòi hỏi khả năng cảm thụ, phân tích hình ảnh và mạch cảm xúc.

“Đề thi lần 2 giữ ổn định cấu trúc, tiếp tục sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa và đặt trọng tâm vào năng lực đọc hiểu, tư duy độc lập, khả năng trình bày chính kiến”, giáo viên cho hay.

Chung quan điểm, cô Nguyễn Thị Lệ Hằng, trường THPT Hàn Thuyên, Bắc Ninh, nhận định đề bám sát Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 khi tập trung đánh giá năng lực đọc hiểu và năng lực tạo lập văn bản thay vì kiểm tra khả năng ghi nhớ kiến thức.

Theo cô Hằng, câu 3 là điểm bắt đầu xuất hiện sự phân hóa khi yêu cầu học sinh lý giải ý nghĩa của hai từ “hấp thụ” và “chuyển hóa” trong ngữ cảnh bàn về văn hóa.

“Để trả lời tốt, học sinh không chỉ giải thích nghĩa của từ mà còn phải đặt chúng trong lập luận của tác giả để thấy quan niệm về quá trình tiếp nhận và biến đổi các giá trị văn hóa”, cô Hằng nói.

Câu 4 có tính phân hóa rõ hơn vì yêu cầu khái quát quan điểm của tác giả từ toàn bộ văn bản, đòi hỏi học sinh biết tổng hợp các luận điểm, nhận diện tư tưởng chủ đạo và diễn đạt ngắn gọn, chính xác.

Ở phần Viết, cô Hằng nhận định câu nghị luận xã hội có tính thực tiễn cao. Học sinh muốn đạt điểm cao phải biết phân tích nguyên nhân, hậu quả của việc chia sẻ thông tin sai lệch, đồng thời đề xuất được cách ứng xử có trách nhiệm của người trẻ trên môi trường số. Nếu bài viết chỉ dừng ở việc nêu khẩu hiệu mà thiếu lập luận và dẫn chứng thì khó đạt điểm tối đa.

Cô giáo cũng nhận định phần nghị luận văn học vẫn là phần phân hóa rõ nhất. Việc phân tích bài thơ Cánh đồng tuổi thơ đòi hỏi học sinh phải đọc hiểu văn bản, xác lập hệ thống luận điểm, lựa chọn dẫn chứng và triển khai lập luận mạch lạc; đây là phần tạo sự khác biệt rõ giữa học sinh đạt yêu cầu và học sinh có năng lực cảm thụ, phân tích tốt.

Thí sinh dự thi môn Ngữ văn trong kỳ thi lại tốt nghiệp THPT ở trường chuyên Tuyên Quang. Ảnh: Ngọc Bích.

Độ khó tương tự lần 1

So với đề thi lần 1, PGS.TS Trần Lê Hoa Tranh, Giảng viên Khoa Văn học và Ngôn ngữ học, trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP.HCM, nhận định đề thi lại có định dạng và độ khó tương tự.

Các văn bản được sử dụng trong đề có nguồn dẫn uy tín, chất lượng tốt, cung cấp đủ cứ liệu để thí sinh hoàn thành các nhiệm vụ cụ thể của đề thi. Bài thơ được lựa chọn có hình ảnh giàu cảm xúc, gợi liên tưởng và mở ra nhiều khả năng phân tích, giúp thí sinh thể hiện năng lực cảm thụ văn bản.

Nội dung bài thơ cũng có sự kết nối nhất định với vấn đề văn hóa, gìn giữ những giá trị bắt nguồn từ truyền thống được đề cập trong văn bản nghị luận ở phần Đọc hiểu.

Còn theo cô Nguyễn Thị Lệ Hằng, điểm khác biệt chủ yếu nằm ở cách lựa chọn ngữ liệu và cách đặt vấn đề. Đề thi lại lựa chọn văn bản về an ninh văn hóa và đặt câu nghị luận xã hội về trung thực khi tạo lập và chia sẻ thông tin, nhấn mạnh trách nhiệm của cá nhân trong môi trường truyền thông số. Trong khi đó, đề thi ngày 11/6 khai thác chủ đề đổi mới sáng tạo.

Về khả năng phân hóa, cô Hằng cho rằng đề thi hôm nay nhỉnh hơn một chút ở phần Đọc hiểu, đặc biệt ở câu 3 và câu 4. Trong khi đó, đề thi ngày 11/6 được thiết kế với độ dốc từ nhận biết đến vận dụng rõ ràng hơn, phù hợp với mặt bằng thí sinh trên phạm vi toàn quốc.

“Tuy nhiên, xét về chuẩn đầu ra và mục tiêu đánh giá năng lực theo chương trình GDPT 2018, mức độ yêu cầu của hai đề nhìn chung là tương đương. Cả hai đều hướng tới việc đánh giá năng lực đọc hiểu, tư duy phản biện, lập luận và khả năng vận dụng tri thức vào các vấn đề của đời sống, phù hợp với mục tiêu của kỳ thi tốt nghiệp THPT”, cô Hằng nói.

Theo đánh giá của giáo viên, với đề thi này, phổ điểm có khả năng tập trung khoảng 6,5-8 điểm, trong đó mức 7-7,5 có thể là vùng điểm phổ biến. Học sinh có năng lực diễn đạt, tư duy và cảm thụ văn học tốt có thể đạt 8-9; điểm trên 9 sẽ không quá nhiều.

Nhận định này phù hợp với xu hướng đề 2026 khi điểm trung bình Ngữ văn lần 1 là 6,5 và chỉ 44,09% thí sinh đạt từ 7 điểm trở lên.

Trong kỳ thi lại tốt nghiệp tại trường THPT chuyên Tuyên Quang, điểm thi bố trí 15 phòng thi, số báo danh và phòng thi của tất cả thí sinh tương tự kỳ thi chính thức. Tỉnh phân công 175 lượt người tham gia tổ chức kỳ thi.

Trưởng điểm thi lần này là ông Đinh Phú Cường, Hiệu trưởng trường THPT Tháng 10 (Tuyên Quang). Ngoài ra, trong kỳ thi lại, Sở GD&ĐT Tuyên Quang không lấy người từ 4 trường THPT đã có nhân sự tham gia làm nhiệm vụ thi lần 1.

Kết quả thi dự kiến được công bố vào 8h ngày 19/8; việc xét công nhận tốt nghiệp hoàn thành chậm nhất ngày 20/8 và công nhận tốt nghiệp sau phúc khảo (nếu có) hoàn thành chậm nhất ngày 28/8.

Gian lận thi ở trường THPT chuyên Tuyên Quang bị phát hiện khi 147/328 thí sinh đạt điểm 10 môn Toán, 24 bài đạt 9,75 điểm và 84 bài đạt 9,5 điểm. Ngày 20/7, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã rút hồ sơ vụ án để tiếp tục điều tra, đến nay đã khởi tố 29 bị can và bắt tạm giam các đối tượng.

Ngày 5/8, Bộ GD&ĐT quyết định hủy kết quả thi tốt nghiệp THPT ngày 11-12/6 tại điểm thi trường THPT chuyên Tuyên Quang; đồng thời tổ chức thi lại đối với tất cả môn thi vào ngày 13-15/8.

Ngọc Bích