Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong quản lý cấp phép hoạt động điện lực

Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long chủ trì cuộc họp Tổ soạn thảo Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 61/2025/NĐ-CP về cấp phép hoạt động điện lực

Tham dự cuộc họp có đại diện Cục Điện lực, Vụ Pháp chế, các thành viên Tổ soạn thảo.

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long nhấn mạnh, việc xây dựng Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 61/2025/NĐ-CP về cấp phép hoạt động điện lực cần tập trung đảm bảo về phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực năng lượng và chú trọng cải cách thủ tục hành chính.

Thứ trưởng đề nghị các đại biểu tham dự thẳng thắn đóng góp ý kiến chuyên môn để xây dựng một cơ chế chính sách minh bạch, hiệu quả và đúng định hướng chỉ đạo của Đảng, trên tinh thần tuân thủ chỉ đạo của các cấp có thẩm quyền.

Thứ trưởng đề nghị các đại biểu tham dự thẳng thắn đóng góp ý kiến chuyên môn để xây dựng một cơ chế chính sách minh bạch, hiệu quả

Trình bày báo cáo xây dựng Dự thảo, đại diện Cục Điện lực cho biết, việc sửa đổi Nghị định số 61/2025/NĐ-CP được triển khai trên cơ sở bám sát các chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước, đặc biệt là các nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển khoa học công nghệ, hội nhập quốc tế, đổi mới công tác xây dựng pháp luật, phát triển kinh tế tư nhân và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Trên cơ sở tổng hợp nhiều kiến nghị từ các địa phương, tổ chức, tập trung vào các vấn đề như thẩm quyền cấp phép đối với hoạt động phân phối, bán buôn, bán lẻ điện trên địa bàn từ hai tỉnh trở lên, thủ tục liên quan đến điện mặt trời mái nhà, phương pháp xác định các trường hợp cấp mới hay cấp sửa đổi, bổ sung giấy phép, Cục Điện lực xây dựng các nội dung sửa đổi, bổ sung Nghị định, bảo đảm nằm trong phạm vi điều chỉnh của Luật Điện lực năm 2024, đồng thời kiến nghị các nội dung cần sửa đổi ở cấp Luật để tiếp tục hoàn thiện trong thời gian tới.

Các vấn đề liên quan lĩnh vực cấp phép điện lực được nhận diện thành ba nhóm trọng tâm: (1) Cải cách thủ tục hành chính; (2) Tháo gỡ điểm nghẽn thể chế trong quy hoạch, cấp phép, huy động vốn; (3) Thực hiện phân cấp mạnh mẽ, rõ ràng.

Đại diện Cục Điện lực trình bày báo cáo xây dựng Dự thảo

Theo Dự thảo, lần đầu tiên việc cấp phép đối với hệ thống lưu trữ điện (BESS) được đề cấp làm rõ. Theo đề xuất, các hệ thống BESS có mục đích phát điện, dù lắp đặt kèm dự án phát điện hay hoạt động độc lập, đều phải thực hiện cấp giấy phép hoạt động điện lực trong lĩnh vực phát điện, trong khi hệ thống BESS tự dùng, không bán điện, không phát lên lưới sẽ được xem xét theo hướng phù hợp với thực tiễn vận hành.

Một trong những điểm đáng chú ý của Dự thảo Nghị định là việc cắt giảm thủ tục hành chính trong lĩnh vực cấp phép hoạt động điện lực. Thực hiện Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và Quyết định số 2671/TTg-CP ngày 10/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ về phương án cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, Cục Điện lực đã rà soát toàn diện các điều kiện, thành phần hồ sơ trong Nghị định số 61/2025/NĐ-CP.

Theo đó, Dự thảo Nghị định đề xuất bãi bỏ 46 khoản và sửa đổi, thay thế 30 khoản liên quan đến điều kiện và thành phần hồ sơ trong thủ tục cấp phép. Nhiều loại giấy tờ được đánh giá là trùng lặp, không còn cần thiết đã được đề xuất loại bỏ. Đặc biệt, Dự thảo cũng bãi bỏ yêu cầu nộp giấy chứng nhận đăng ký phát triển điện mặt trời mái nhà trong hồ sơ cấp phép, nhằm đồng bộ với các Nghị định sửa đổi số 57 và 58 đang được xây dựng.

Bên cạnh cải cách thủ tục hành chính, Dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định số 61/2025/NĐ-CP tập trung xóa bỏ quy định chồng chéo, thiếu đồng bộ, đặc biệt trong phát triển điện mặt trời mái nhà. Cụ thể, Cục Điện lực đề xuất bãi bỏ yêu cầu về giấy chứng nhận đăng ký phát triển điện mặt trời mái nhà trong thành phần hồ sơ cấp phép, bảo đảm thống nhất giữa các văn bản quy phạm pháp luật và đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt trong phương án cắt giảm thủ tục hành chính.

Các đại biểu tham dự đóng góp ý kiến cho Dự thảo

Dự thảo cũng đề xuất việc phân định rõ thẩm quyền cấp giấy phép hoạt động điện lực đối với lĩnh vực phân phối, bán buôn, bán lẻ điện có phạm vi hoạt động từ hai tỉnh trở lên. Theo đó, thẩm quyền này sẽ thuộc cơ quan quản lý nhà nước ở Trung ương, nhằm tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và phù hợp với Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025.

Dự thảo mở rộng diện miễn trừ giấy phép hoạt động điện lực. Đối với công trình phát điện để tự sử dụng, không bán điện, đề xuất miễn trừ giấy phép không giới hạn quy mô công suất, kể cả trường hợp có đấu nối với hệ thống điện quốc gia, do không phát điện ngược lên lưới. Đối với điện mặt trời mái nhà có bán điện dư hoặc tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp, mức công suất được miễn trừ giấy phép được đề xuất nâng lên đến 3 MW, nhằm thúc đẩy phát triển loại hình này và góp phần thực hiện Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 (Quy hoạch điện VIII điều chỉnh).

Ngoài ra, Dự thảo đề xuất bãi bỏ một số điều khoản chuyển tiếp làm gia tăng thủ tục hành chính, bổ sung quy định về hình thức thuê, sử dụng mặt bằng đối với dự án điện mặt trời mái nhà, làm rõ hồ sơ trong trường hợp mua bán, sáp nhập, tách tổ chức và tài sản điện lực, cũng như bổ sung tài liệu để xác định thời hạn hoạt động còn lại của dự án khi cấp lại giấy phép.

Tiến Thành