Đánh thức tiềm năng từ tầm nhìn chiến lược của Đảng (bài 2)

Bài 2: Quyết sách đột phá

Bài 1: Cuộc “cách mạng” tái cơ cấu nông nghiệp

ĐBP - Sau khi xác định cà phê và mắc ca là hai ngành hàng chiến lược, Đảng bộ tỉnh tập trung lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng cơ chế, quy hoạch vùng nguyên liệu, thu hút doanh nghiệp, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc. Từng quyết sách được cụ thể hóa bằng chương trình hành động, từng mục tiêu được hiện thực hóa bằng những việc làm cụ thể, tạo nên sức mạnh cộng hưởng thực hiện cuộc “cách mạng” tái cơ cấu ngành nông nghiệp.

Người dân xã Chiềng Sinh nhận cây giống cà phê hỗ trợ của chính quyền địa phương.

Kiến tạo động lực phát triển

Nghị quyết dù có đúng đến đâu cũng khó tạo ra chuyển biến nếu thiếu lộ trình thực hiện bài bản. Đó cũng là điều Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đặc biệt quan tâm khi ban hành Nghị quyết 11. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, tỉnh xác định phải triển khai đồng bộ giải pháp, từ quy hoạch vùng nguyên liệu; hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ; thu hút doanh nghiệp đầu tư chế biến; xây dựng chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ; huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Mỗi giải pháp đều hướng đến mục tiêu hình thành nền kinh tế nông nghiệp hiện đại.

Ông Lê Xuân Cảnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: Nghị quyết 11 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển nông nghiệp của tỉnh. Nếu trước đây trọng tâm là mở rộng sản xuất thì nay tỉnh hướng đến phát triển các ngành hàng theo chuỗi giá trị, thu hút doanh nghiệp đầu tư và nâng cao giá trị nông sản. Và cách triển khai của Điện Biên không đi theo lối phát triển tự phát. Mọi nhiệm vụ đều được lượng hóa thành mục tiêu gắn với trách nhiệm của từng cấp, từng ngành và từng địa phương. Sự thống nhất giữa tư duy chiến lược và phương thức tổ chức thực hiện đã tạo nên sức mạnh của Nghị quyết 11.

Ngày 18/7/2026, tại diễn đàn “Phát triển nông nghiệp bền vững gắn với chuyển đổi xanh và nâng cao chuỗi giá trị các sản phẩm chủ lực tại Điện Biên” do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND tỉnh Điện Biên, Hội Làm vườn Việt Nam tổ chức, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Điện Biên cho rằng, thay vì phát triển dàn trải cà phê, mắc ca, tỉnh lựa chọn những địa bàn có điều kiện phù hợp để hình thành các vùng nguyên liệu tập trung. Với cà phê, xã Mường Ảng được xác định là vùng động lực, đồng thời mở rộng phát triển tại các xã Búng Lao, Mường Lạn, Nà Tấu, Chiềng Sinh và một số địa phương có điều kiện sinh thái tương đồng. Đối với mắc ca, tỉnh định hướng phát triển tại các vùng có lợi thế như Tuần Giáo, Mường Ảng, Sam Mứn, Thanh Nưa, Mường Nhà, Tìa Dình... gắn với quy hoạch sử dụng đất, điều kiện sinh thái và khả năng liên kết với doanh nghiệp.

Tư duy ấy đánh dấu bước chuyển từ phát triển theo diện tích sang phát triển theo chất lượng; từ sản xuất phân tán sang sản xuất tập trung; từ khai thác lợi thế sẵn có sang kiến tạo lợi thế cạnh tranh. Đây cũng là lần đầu tiên việc phát triển vùng nguyên liệu được đặt trong một quy hoạch tổng thể, hướng đến mục tiêu xây dựng các ngành hàng có sức cạnh tranh và giá trị gia tăng cao.

Nếu quy hoạch tạo nên nền móng thì doanh nghiệp chính là mắt xích quyết định sự hình thành chuỗi giá trị. Vì vậy, Nghị quyết 11 xác định rõ nhiệm vụ thu hút doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất, chế biến sâu, bảo quản sau thu hoạch, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ. Trong mô hình phát triển mới, doanh nghiệp không chỉ là đơn vị thu mua nông sản mà còn tham gia ngay từ khâu quy hoạch vùng nguyên liệu, chuyển giao kỹ thuật, tổ chức sản xuất theo tiêu chuẩn và bao tiêu sản phẩm. Sự tham gia của doanh nghiệp giúp giải quyết căn bản điểm nghẽn lâu nay của nông nghiệp Điện Biên là sản xuất manh mún, thiếu liên kết và phụ thuộc vào thương lái.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, tỉnh tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất, tạo điều kiện để người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp yên tâm đầu tư lâu dài. Các nguồn lực của Nhà nước được ưu tiên cho những lĩnh vực có tính dẫn dắt như hạ tầng vùng nguyên liệu, khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, đào tạo kỹ thuật và xây dựng thương hiệu. Thay vì hỗ trợ dàn trải, các chính sách được thiết kế theo hướng tạo động lực để các chủ thể chủ động đầu tư, liên kết và phát triển bền vững. Để thúc đẩy ngành nông nghiệp phát triển, nhất là đối với cây cà phê, mắc ca, ngày 16/7/2026, HĐND tỉnh đã ban hành Nghị quyết về Quy định chính sách hỗ trợ thực hiện cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng hàng hóa tập trung, xanh, thông minh, bền vững trên địa bàn tỉnh.

Từ Nghị quyết đến hành động

Quyết sách lớn chỉ có thể thành công khi được triển khai bằng quyết tâm chính trị cao. Ngay sau khi Nghị quyết 11 được ban hành, các chương trình, kế hoạch thực hiện được xây dựng, triển khai đồng bộ. Cụ thể hóa Nghị quyết 11, ngày 16/3/2026, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 1850/KH-UBND về tổ chức trồng mới cây cà phê, mắc ca và thử nghiệm mô hình phát triển kinh tế không gian tầm thấp năm 2026 trên địa bàn tỉnh Điện Biên.

Với khẩu hiệu hành động: “Phát huy tinh thần Điện Biên Phủ và sức mạnh đoàn kết quân - dân, quyết tâm đưa cà phê, mắc ca trở thành các sản phẩm chủ lực của tỉnh”, Điện Biên đặt mục tiêu hoàn thành đào 21.612.260 hố trồng cây, tương đương 12.000ha (trong đó: 5.930ha cà phê; 5.930ha mắc ca trồng xen với diện tích trồng cà phê và 140ha mắc ca trồng thuần); huy động khoảng 6.000 hộ dân tham gia (bình quân mỗi hộ trồng 1ha cà phê và 1ha mắc ca). Đồng thời, huy động khoảng 14.150 người tham gia bao gồm các lực lượng chức năng và nhân dân.

Tại buổi lễ ra quân trồng cây cà phê, mắc ca và thử nghiệm mô hình phát triển kinh tế không gian tầm thấp tại xã Mường Ảng ngày 3/4/2026, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lò Văn Cương nhấn mạnh, phát triển cây cà phê, mắc ca không chỉ là nhiệm vụ kinh tế trước mắt mà còn là chiến lược lâu dài nhằm xây dựng nền nông nghiệp bền vững, tạo sinh kế ổn định, nâng cao thu nhập cho người dân. UBND tỉnh kêu gọi toàn thể người dân, cán bộ cùng phát huy tinh thần Điện Biên Phủ và sức mạnh đoàn kết quân - dân, thi đua lao động, tích cực sản xuất, phát triển kinh tế, chung sức thực hiện kế hoạch trồng cây cà phê, mắc ca, quyết tâm cao, tạo khí thế sôi nổi trong toàn tỉnh, góp phần tích cực hoàn thành và vượt mức nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh đã đề ra.

Triển khai Nghị quyết 11, các sở, ngành, cấp ủy, chính quyền các địa phương đều được giao nhiệm vụ cụ thể. Công tác tuyên truyền, vận động được đẩy mạnh để người dân thay đổi tư duy sản xuất. Doanh nghiệp được khuyến khích tham gia đầu tư vùng nguyên liệu, chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Chính quyền giữ vai trò kiến tạo; doanh nghiệp giữ vai trò kết nối thị trường; người dân là chủ thể của quá trình chuyển đổi. Tất cả tạo nên sức mạnh tổng hợp để Nghị quyết 11 làm nên khác biệt của cuộc “cách mạng” tái cơ cấu nông nghiệp ở Điện Biên.

Bài, ảnh: Quang Long - Ngọc Huyền

Bài 3: Nghị quyết “bén rễ”