Đàm phán về xung đột Ukraine gián đoạn, EU bế tắc vì Hungary chặn khoản vay 90 tỷ euro

Các phái đoàn Nga và Ukraine đã tổ chức các cuộc đàm phán hòa bình tại Thổ Nhĩ Kỳ năm ngoái. Ảnh: Getty Images.

Điện Kremlin cho biết, các cuộc đàm phán giữa Mỹ, Nga và Ukraine nhằm chấm dứt xung đột đang trong trạng thái “tạm dừng mang tính tình huống” sau khi chiến sự tại Trung Đông bùng phát. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nhấn mạnh, việc gián đoạn này xuất phát từ những “lý do rõ ràng” và bày tỏ kỳ vọng đối tác Mỹ sẽ sớm quay lại tập trung vào hồ sơ Ukraine để nối lại đối thoại.

Tại Kyiv, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho rằng đã đến lúc chấm dứt sự gián đoạn này và Washington đã phát đi tín hiệu sẵn sàng tiếp tục đàm phán. Một phái đoàn đàm phán của Ukraine đã lên đường tới Mỹ để tham gia các cuộc thảo luận vào cuối tuần. ông Zelensky nói trong bài phát biểu video buổi tối: “Đã có một khoảng dừng trong các cuộc đàm phán. Đã đến lúc kết thúc điều đó, và chúng tôi sẽ làm mọi thứ để các cuộc đàm phán thực sự có ý nghĩa”. Ông nói thêm: “Phái đoàn Ukraine... đã lên đường và chúng tôi kỳ vọng một cuộc gặp vào thứ Bảy tại Mỹ.”

Hiện chưa rõ các cuộc đàm phán mới sẽ diễn ra theo hình thức nào và những bên nào sẽ tham gia. Tổng thống Mỹ Donald Trump cam kết sẽ chấm dứt chiến tranh Ukraine khi trở lại Nhà Trắng, nhưng cũng thừa nhận nỗ lực giải quyết xung đột này là một trong những thất vọng lớn nhất của ông.

Trước đó, Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ Tulsi Gabbard nhận định, Nga vẫn đang “duy trì thế thượng phong” trên chiến trường và có khả năng tiếp tục theo đuổi chiến lược tiêu hao nhằm làm suy giảm năng lực kháng cự của Ukraine. Trong khi Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố sẵn sàng đàm phán hòa bình, các điều kiện do Moskva đưa ra - bao gồm việc Ukraine từ bỏ tham vọng gia nhập NATO và rút khỏi các vùng lãnh thổ tranh chấp vẫn là điểm bất đồng lớn khiến triển vọng đạt được thỏa thuận toàn diện trong ngắn hạn còn nhiều thách thức.

Tại hội nghị thượng đỉnh ở Brussels ngày 19/3/2026, Hungary và Slovakia đã ngăn chặn quyết định của hội nghị thượng đỉnh EU về việc phê duyệt khoản vay trị giá 90 tỷ euro dành cho Kyiv trong giai đoạn 2026-2027 và gói trừng phạt thứ 20 đối với Nga. Ảnh: Thecanadianpress.

Trong khi đó, tiến trình hỗ trợ tài chính cho Ukraine từ EU cũng rơi vào bế tắc. Tại hội nghị thượng đỉnh ở Brussels, Hungary và Slovakia đã ngăn chặn quyết định của hội nghị thượng đỉnh EU về việc phê duyệt khoản vay trị giá 90 tỷ euro dành cho Kyiv trong giai đoạn 2026-2027 và gói trừng phạt thứ 20 đối với Nga.

Thủ tướng Hungary Viktor Orban, người có quan điểm cứng rắn và nhiều lần bất đồng với Tổng thống Zelensky, cho rằng Ukraine phải dỡ bỏ các hạn chế liên quan đến dòng chảy dầu mỏ trước khi nhận được hỗ trợ tài chính từ Brussels. Ông viết trên mạng xã hội X sau cuộc họp: “Đó là một cuộc tranh luận khó khăn, nhưng chúng tôi đã giữ vững quan điểm. Chừng nào ông Zelensky chưa dỡ bỏ việc phong tỏa dầu mỏ, họ sẽ không nhận được bất kỳ khoản tiền nào từ Brussels”.

Thủ tướng Slovakia Robert Fico cũng lên tiếng chỉ trích Ukraine liên quan đến việc gián đoạn nguồn cung dầu qua đường ống Druzhba - tuyến vận chuyển dầu Nga qua lãnh thổ Ukraine sang Hungary và Slovakia, vốn bị hư hại sau một cuộc tấn công hồi tháng 1. Ông Fico nói “Quan hệ giữa EU và Ukraine, cũng như quan hệ song phương Slovakia - Ukraine, không phải và không thể là ‘một chiều’”.

Lập trường của Hungary đã vấp phải phản ứng mạnh mẽ từ nhiều nước thành viên. Thủ tướng Hà Lan Rob Jetten cho rằng quyền phủ quyết của Budapest là “không thể chấp nhận”, trong khi Thủ tướng Phần Lan Petteri Orpo cáo buộc ông Orban đang sử dụng vấn đề Ukraine như một công cụ trong chiến dịch tranh cử trong nước.

Trong bối cảnh xung đột kéo dài sang năm thứ năm, Ukraine đang đối mặt với áp lực tài chính ngày càng lớn. Chính phủ nước này phụ thuộc đáng kể vào viện trợ quốc tế để duy trì chi tiêu công, trong đó có lương hưu và tiền lương khu vực nhà nước. Trong thông điệp video gửi tới các lãnh đạo EU, ông Zelensky nhấn mạnh khoản vay này là “cực kỳ quan trọng” đối với Ukraine. Ông nói: “Đó là nguồn lực để bảo vệ sinh mạng”.

Thanh Vân

Nguồn Reuters.