Đại biểu Quốc hội Dương Khắc Mai: Vốn phải chuyển hóa thành năng lực sản xuất

Quốc hội Khóa XVI

Ngày 18/10, Quốc hội thảo luận ở tổ về phát triển kinh tế - xã hội. Bên lề phiên họp, trao đổi với phóng viên Báo Nhà báo và Công luận, đại biểu Quốc hội Dương Khắc Mai (đoàn Lâm Đồng) nhấn mạnh yêu cầu sử dụng hiệu quả nguồn lực, bảo đảm tăng trưởng thực chất và bền vững.

Theo đại biểu, để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm 2027, cần chuyển nguồn vốn thành năng lực sản xuất thực tế, khơi thông các điểm nghẽn về đầu tư, thị trường vốn và năng lượng.

Đại biểu Quốc hội Dương Khắc Mai (ảnh T.T).

+Thưa đại biểu, năm 2026, kinh tế đạt nhiều kết quả tích cực trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động. Tuy nhiên, để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng cả năm và tạo đà cho năm 2027, theo ông, đâu là những vấn đề cần đặc biệt lưu ý?

- Tôi đánh giá cao sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt của Chính phủ trong bối cảnh kinh tế thế giới diễn biến phức tạp, từ cú sốc giá năng lượng đến biến động thương mại, tỷ giá và lãi suất.

Theo báo cáo, GDP 9 tháng năm 2026 ước tăng 9,01%, CPI bình quân tăng 4,52%. Đây là những kết quả tích cực. Tuy nhiên, cần đánh giá thận trọng khả năng hoàn thành các chỉ tiêu cả năm, nhất là mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên, bởi áp lực trong quý IV là không nhỏ.

Tôi cho rằng, Chính phủ cần làm rõ các động lực tăng trưởng từ sản xuất, tiêu dùng, đầu tư công, đầu tư tư nhân và xuất khẩu; đồng thời, xây dựng kịch bản phù hợp với những diễn biến có thể xảy ra của kinh tế thế giới.

Một vấn đề nữa là phải nhìn vào chất lượng tăng trưởng, chứ không chỉ dừng ở con số GDP. Nguồn vốn đầu tư lớn nhưng dự án chậm triển khai, vốn bị ách tắc trong thủ tục, tài sản công dôi dư chưa được sử dụng hiệu quả thì đều ảnh hưởng đến hiệu quả chung của nền kinh tế.

+ Mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm 2027 đặt ra yêu cầu huy động nguồn lực rất lớn. Theo ông, cần làm gì để vừa bảo đảm vốn cho phát triển, vừa giữ an toàn cho nền kinh tế?

- Tôi cơ bản thống nhất với mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm 2027. Đây là quyết tâm cao, đòi hỏi các động lực tăng trưởng phải được tính toán cụ thể, có cơ sở và gắn với năng lực thực hiện.

Điều quan trọng là không thể chỉ giao chỉ tiêu tăng trưởng, mà phải làm rõ nguồn lực nào sẽ tạo ra mức tăng trưởng đó, dự án nào có thể đi vào hoạt động, ngành nào đóng góp chủ yếu và giá trị gia tăng thực tế ra sao.

Chẳng hạn, cần phân biệt vốn đăng ký với vốn giải ngân và hiệu quả đầu tư thực tế. Một dự án được cấp phép chưa có nghĩa sẽ đóng góp ngay cho tăng trưởng nếu còn vướng thủ tục, thiếu mặt bằng hoặc chưa thu xếp được vốn.

Tôi đặc biệt quan tâm đến việc nền kinh tế còn phụ thuộc nhiều vào tín dụng ngân hàng, trong khi nhu cầu vốn cho hạ tầng, công nghiệp và năng lượng chủ yếu là vốn trung, dài hạn. Nếu tiếp tục dựa nhiều vào tăng trưởng tín dụng để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng cao, những áp lực về kỳ hạn vốn, nợ xấu, lãi suất và an toàn hệ thống cần được tính toán kỹ.

Vì vậy, cần phát triển thực chất thị trường vốn trung, dài hạn, trong đó có trái phiếu doanh nghiệp, trái phiếu công trình, trái phiếu xanh và các quỹ đầu tư; đồng thời hoàn thiện cơ chế hợp tác công - tư (PPP), tạo điều kiện thu hút vốn đầu tư tư nhân, vốn FDI và các nguồn lực xã hội.

Huy động được vốn đã quan trọng, nhưng sử dụng vốn hiệu quả còn quan trọng hơn. Đầu tư công cũng cần được đánh giá không chỉ bằng tiến độ giải ngân mà cả kết quả đầu ra, khả năng tạo năng lực sản xuất và tác động lan tỏa đối với nền kinh tế.

+ Một trong những điều kiện quan trọng để duy trì tăng trưởng cao là bảo đảm an ninh năng lượng. Ông có kiến nghị gì để tháo gỡ những điểm nghẽn này, đồng thời nâng cao hiệu quả điều hành trong thời gian tới?

- Với mục tiêu tăng trưởng hai con số, bảo đảm đủ điện và xăng dầu không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là điều kiện quan trọng để duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Theo tôi, cần đánh giá sát nhu cầu năng lượng gắn với tốc độ tăng trưởng, không chỉ nhìn vào công suất nguồn điện trong quy hoạch mà phải xác định rõ khả năng huy động thực tế, tiến độ lưới truyền tải, nguồn cung nhiên liệu và phương án dự phòng khi xảy ra tình huống bất lợi.

Cùng với đó, cần rà soát, tháo gỡ vướng mắc về cơ chế đầu tư dự án điện, hợp đồng mua bán điện, giá điện, thu xếp vốn và giải phóng mặt bằng; đồng thời đa dạng hóa nguồn cung, tăng cường dự trữ xăng dầu. Điều hành giá năng lượng cũng cần tính đến tác động đối với lạm phát và chi phí sản xuất của doanh nghiệp.

Tôi cũng kiến nghị việc phân cấp, phân quyền phải đi đôi với phân bổ nguồn lực tài chính, nhân lực, dữ liệu và nâng cao năng lực chuyên môn cho địa phương. Trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, các cơ quan Trung ương cần kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ vướng mắc, xác định rõ trách nhiệm và thời hạn giải quyết công việc.

Mục tiêu cuối cùng là khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để các dự án được triển khai đúng tiến độ, doanh nghiệp yên tâm đầu tư, người dân được hưởng thành quả phát triển. Tăng trưởng cao chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi cùng hiệu quả sử dụng nguồn lực, ổn định kinh tế vĩ mô và cải thiện đời sống nhân dân.

+ Trân trọng cảm ơn ông!

Thiên An (thực hiện)