Ngân hàng Nhà nước yêu cầu giảm lãi suất huy động tối thiểu 0,5%, siết chặt các khoản vay lách quy định

Quyết liệt giảm mặt bằng lãi suất

Ngày 18/10, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành Văn bản số 9608/NHNN-CSTT về việc triển khai các giải pháp hoạt động của các tổ chức tín dụng, nhằm tiếp tục góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng.

Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng chia sẻ lợi nhuận, quyết liệt để giảm mặt bằng lãi suất. Ảnh minh họa.

Đáng chú ý, về điều hành lãi suất, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng tập trung mọi nguồn lực, tiết giảm chi phí, chia sẻ lợi nhuận và triển khai các giải pháp đồng bộ, quyết liệt để giảm mặt bằng lãi suất.

“Trước mắt, điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi niêm yết tối thiểu 0,5%/năm đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, tuyệt đối không đua tăng lãi suất huy động, cạnh tranh không lành mạnh, gây bất ổn đến an ninh tài chính - tiền tệ; giảm lãi suất cho vay khách hàng, trong đó tập trung giảm từ 1,5-2%/năm đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên” - Ngân hàng Nhà nước nêu rõ.

Cùng với giải pháp về lãi suất, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng tăng trưởng tín dụng an toàn, hiệu quả, hướng nguồn vốn vào sản xuất, kinh doanh, các lĩnh vực ưu tiên và động lực tăng trưởng kinh tế.

Đối với các dự án lớn, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu tăng cường hợp vốn để cấp tín dụng, đồng thời nhấn mạnh nguyên tắc không hạ chuẩn điều kiện cấp tín dụng, không đánh đổi chất lượng tín dụng để tăng quy mô tín dụng.

Song song với mở rộng tín dụng, các ngân hàng phải bảo đảm sự phát triển hài hòa, cân đối giữa huy động vốn và cho vay.

“Thường xuyên rà soát cơ cấu nguồn vốn theo loại tiền, kỳ hạn, đa dạng hóa kênh huy động; kiểm soát rủi ro thanh khoản và mất cân đối kỳ hạn thông qua việc kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn” - Văn bản số 9608/NHNN-CSTT nêu rõ.

Siết kiểm soát các khoản vay có dấu hiệu lách quy định

Ở khía cạnh quản trị rủi ro, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng thường xuyên rà soát, tổ chức kiểm tra, kiểm toán các quy định nội bộ và sản phẩm tín dụng, nâng cao chất lượng thẩm định, xác minh thực chất nhu cầu vốn của khách hàng; kịp thời phát hiện, xử lý trường hợp khách hàng cung cấp thông tin không trung thực hoặc sử dụng vốn vay không đúng mục đích.

Đặc biệt, hoạt động cấp tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, khách hàng và nhóm khách hàng có dư nợ lớn phải được kiểm soát chặt chẽ.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành Văn bản số 9608/NHNN-CSTT về việc triển khai các giải pháp hoạt động của các tổ chức tín dụng. Ảnh tư liệu.

“Lưu ý các nhóm khách hàng có một hoặc một số dấu hiệu như: cùng người quản lý hoặc đại diện theo pháp luật hoặc người sở hữu trên 5% vốn điều lệ của khách hàng, chung tài sản bảo đảm, chung một chủ sở hữu tài sản bảo đảm, tập trung vốn vào cùng một dự án, có chung nguồn trả nợ” - Ngân hàng Nhà nước lưu ý.

Đáng chú ý, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu kiểm soát chặt chẽ việc cấp tín dụng cho tổ chức, cá nhân với các nhu cầu vốn: (i) để thanh toán tiền góp vốn, mua, nhận chuyển nhượng phần vốn góp của công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp danh; góp vốn, mua, nhận chuyển nhượng cổ phần của công ty cổ phần chưa niêm yết trên thị trường chứng khoán hoặc chưa đăng ký giao dịch trên hệ thống giao dịch Upcom. (ii) để thanh toán tiền góp vốn theo hợp đồng góp vốn, hợp đồng hợp tác đầu tư hoặc hợp đồng hợp tác kinh doanh để thực hiện dự án đầu tư không đủ điều kiện đưa vào kinh doanh theo quy định của pháp luật tại thời điểm tổ chức tín dụng quyết định cho vay. (iii) để bù đắp tài chính, trừ một số trường hợp...

“Nghiêm cấm việc tạo lập hồ sơ cấp tín dụng với các nhu cầu vốn nêu trên nhằm rút vốn vay tại tổ chức tín dụng để sử dụng sai mục đích, lách quy định về cho vay một khách hàng, nhóm khách hàng liên quan, lách điều kiện cấp tín dụng, giới hạn cấp tín dụng, né tránh sự kiểm soát dòng tiền của các cơ quan quản lý” - Ngân hàng Nhà nước nhấn mạnh.

Cũng theo Văn bản số 9608/NHNN-CSTT, hoạt động mua hẳn miễn truy đòi bộ chứng từ theo thư tín dụng (mua hẳn miễn truy đòi L/C) do chính tổ chức tín dụng phát hành phải được kiểm soát rủi ro tương tự hoạt động cấp tín dụng khác.

“Tổ chức tín dụng kiểm soát tăng trưởng tín dụng không vượt quá mức dư nợ tín dụng tối đa năm 2026 đã được Ngân hàng Nhà nước thông báo trừ đi số dư của các khoản mua hẳn miễn truy đòi bộ chứng từ phát sinh trong năm 2026” - văn bản nêu rõ.

Ngoài ra, các tổ chức tín dụng phải theo dõi sát diễn biến nợ nhóm 2 và nợ xấu, tăng cường quản lý các khoản nợ tiềm ẩn rủi ro, nợ ngoại bảng, nợ đã cơ cấu lại thời hạn trả nợ; đồng thời kiểm soát chặt các khoản lãi dự thu, đặc biệt là những khoản có giá trị lớn, kéo dài hoặc khó thu hồi...

Ánh Tuyết