Cựu Cục trưởng thừa nhận quy trình 'làm khó' doanh nghiệp, biện minh 'động cơ trong sáng'

Các bị cáo tại phiên tòa.

Xây quy trình tạo rào cản, cựu Cục trưởng nói “không nghĩ đó là hối lộ”

Theo đó, trả lời các câu hỏi của HĐXX, cựu Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước (QLLĐNN) Tống Hải Nam giải trình rằng mục đích xây dựng quy trình hoàn toàn "trong sáng", nhằm chấm dứt tình trạng người lao động bị các công ty xuất khẩu lao động lừa sang Hàn Quốc. Thời điểm đó, tình trạng này rất nhức nhối.

Nhưng thực tế, quá trình triển khai có khó khăn nên một số doanh nghiệp nghĩ là rào cản và đã chi tiền.

Bản thân bị cáo không có bất kỳ yêu cầu, hay gợi ý doanh nghiệp đưa tiền, tuy nhiên có doanh nghiệp lại đưa tiền trong các dịp lễ, tết và không nói đó là tiền gì.

Bị cáo Nam khẳng định không bao giờ chỉ đạo làm sai để vòi tiền nhưng thừa nhận có nghe... hình như khi làm việc, có tình trạng cấp dưới gợi ý, vòi vĩnh.

Nói về quá trình xây dựng "Quy trình thẩm định hồ sơ đăng ký hợp đồng và chuẩn bị nguồn lao động đi Hàn Quốc theo diện visa E7", bị cáo Nam khai rằng không trực tiếp cuộc họp xây dựng quy trình mà chỉ kiểm tra sau khi quy định đã được xây dựng.

Chỉ sau khi bị bắt, bị cáo mới nhận ra quy trình đã làm khó doanh nghiệp. Bị cáo Nam cho rằng toàn bộ quy trình do cấp dưới xây dựng, bị cáo chỉ ký thông qua.

Bị cáo Nam phân trần: “Bị cáo nghĩ anh em làm với động cơ trong sáng, siết quy trình tránh việc người lao động bị lừa đảo. Quy trình mới nên khi làm có thể có vấn đề đâu đó, doanh nghiệp chưa quen nên nghĩ cán bộ gây khó, rồi nhờ vả, đưa tiền”.

Khi được hỏi vì sao nhận tiền, bị cáo Tống Hải Nam nói: “Đó là quà tết, không nghĩ đó là hối lộ”.

Bị cáo Tống Hải Nam, cựu Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước.

Về số tiền đã nhận, cựu Cục trưởng Nam khai không nhớ cụ thể và khẳng định nội dung đã khai tại cáo trạng truy tố là đúng.

Bị cáo Tống Hải Nam bị xác định 11 lần nhận tổng cộng 74.000 USD và 100 triệu đồng, tương đương 1,8 tỷ đồng, từ các doanh nghiệp để được cấp phiếu thực hiện đơn hàng.

Theo cáo trạng, bị cáo Tống Hải Nam, cựu Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước (QLLĐNN) cùng cấp dưới chủ động tạo khó khăn để vòi tiền, buộc doanh nghiệp đưa 100 -400 triệu đồng mỗi hồ sơ. Cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan, biết tình trạng này nhưng bỏ mặc. Trong đó, bị cáo Nam nhận hối lộ gần 8 tỷ đồng, bị cáo Hoan nhận hối lộ hơn 16 tỷ đồng.

Cụ thể, bị cáo Tống Hải Nam, cựu Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước (QLLĐNN) đã báo cáo và được Nguyễn Bá Hoan, cựu Thứ trưởng Bộ LĐTB&XH đồng ý xây dựng, áp dụng "Quy trình" thẩm định hồ sơ đăng ký hợp đồng và chuẩn bị nguồn lao động đi Hàn Quốc theo diện visa E7 trái quy định.

Mục đích của quy trình này là tạo thêm rào cản, gây khó khăn cho doanh nghiệp, buộc các doanh nghiệp phải chi tiền để được Cục QLLĐNN hỗ trợ, tạo điều kiện giải quyết hồ sơ.

Tháng 10/2022, Tống Hải Nam chỉ đạo Nguyễn Gia Liêm, cựu Phó Cục trưởng và Lê Thanh Hà, cựu Trưởng phòng Hàn Quốc xây dựng quy trình.

Đến tháng 2/2023, Lê Thanh Hà trình quy trình, trong đó yêu cầu doanh nghiệp cung cấp "Giấy giới thiệu tuyển dụng chính thức của MOTIE (Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc)" hoặc tài liệu chứng minh hạn mức tuyển dụng lao động nước ngoài của doanh nghiệp Hàn Quốc.

Đây là loại giấy tờ doanh nghiệp không thể tự xin phía Hàn Quốc cấp xác nhận, qua đó tạo điều kiện để cán bộ Cục QLLĐNN hỗ trợ doanh nghiệp xin xác nhận hạn mức tuyển dụng và giải quyết nhanh hồ sơ khi doanh nghiệp chi tiền.

Ngoài các khoản tiền liên quan trực tiếp đến việc cấp phiếu, từ năm 2020 đến tháng 4/2025, các doanh nghiệp còn đưa tiền cho Nam vào các dịp lễ, Tết. Bị cáo Tống Hải Nam bị xác định 28 lần nhận tổng cộng 105.000 USD và hơn 1 tỷ đồng, tương đương 3,5 tỷ đồng.

Cựu Cục phó thừa nhận sai phạm, giải thích tiền nhận là “quà sắp nghỉ hưu”

Cũng trong phần xét hỏi, hai cựu Cục phó Nguyễn Gia Liêm, Phạm Viết Hương, cùng bị truy tố và đưa ra xét xử về tội “Nhận hối lộ”, cho biết hơn chục năm từ làm chuyên viên đến cán bộ quản lý, chưa một lần đòi hỏi mà luôn nghĩ cách nhanh, tiện, lợi nhất cho doanh nghiệp, bảo vệ quyền lợi cho người lao động xa xứ.

Bị cáo Nguyễn Gia Liêm khẳng định không có quyền hành để làm khó doanh nghiệp, vì quy trình do phòng xây dựng, còn việc duyệt quy trình, là do cục trưởng.

Khi HĐXX hỏi về tội danh "Nhận hối lộ", bị cáo Liêm thừa nhận hành vi sai phạm và không kêu oan nhưng giải trình số tiền 7.000 USD và 100 triệu đồng ông bị quy kết nhận, thực tế là quà "sắp nghỉ hưu" doanh nghiệp biếu.

Bị cáo Lê Thanh Hà, cựu Trưởng phòng Hàn Quốc, người trực tiếp xây dựng quy trình thủ tục cho lao động Visa E7 khai rằng chính sách của phía Hàn Quốc liên tục thay đổi, dẫn đến Việt Nam cũng phải thiết kế quy trình mới cho phù hợp.

Do quy trình mới, có thể doanh nghiệp hiểu nhầm nó được vẽ ra để nhũng nhiễu. Nhưng thực tế, thủ tục giảm đáng kể. Trong khi đó, vào ngày hôm trước, các bị cáo doanh nghiệp khai rằng nếu không đưa tiền chắc chắn không thể thuận lợi.

Mạnh Hùng