Cuộc chiến tiêu hao giữa Mỹ, Israel và Iran: Ai có thể trụ vững lâu hơn?

Mỹ huy động lực lượng khổng lồ, Israel dựa vào hệ thống phòng thủ nhiều lớp, còn Iran dùng chiến lược vũ khí giá rẻ. Cuộc chiến đang biến thành phép thử về hậu cần và khả năng duy trì hỏa lực (trong ảnh: Một vụ nổ tại Tel Aviv, Israel ngày 28/2/2026). Ảnh: THX/TTXVN

Theo hãng thông tấn Anadolu (Thổ Nhĩ Kỳ) ngày 4/3, sau 5 ngày xung đột trực diện giữa Mỹ, Israel và Iran, trọng tâm của dư luận quốc tế đã chuyển dịch từ cường độ các cuộc tấn công sang một câu hỏi mang tính dài hạn: Mỗi bên có thể duy trì chiến dịch quân sự của mình trong bao lâu? Các nhà phân tích nhận định rằng, tiến trình cuối cùng của cuộc chiến phụ thuộc mật thiết vào kho dự trữ vũ khí, hiệu quả của hệ thống phòng không và ý chí chính trị của các bên liên quan.

Tính toán về thời gian và ý chí chính trị

Mặc dù Tổng thống Mỹ Donald Trump nhận định chiến dịch có thể kéo dài từ 4 đến 5 tuần hoặc lâu hơn, nhưng các chuyên gia cho rằng thực tế sẽ phức tạp hơn. Ryan Bohl, nhà phân tích cấp cao về Trung Đông và Bắc Phi tại Mạng lưới RANE, dẫn chứng tiền lệ lịch sử: chiến dịch không kích dài nhất của Mỹ chống lại Serbia năm 1999 cũng chỉ kéo dài khoảng 90 ngày.

"Tôi có xu hướng nghĩ rằng cuộc chiến này sẽ diễn ra ngắn hơn nhiều so với 90 ngày do thiếu ý chí chính trị ở Mỹ. Khung thời gian 4 đến 5 tuần mà ông Trump đưa ra có thể hợp lý, nhưng nó thậm chí có thể ngắn hơn thế, đặc biệt nếu xuất hiện một cú sốc về năng lượng", chuyên gia Bohl nhận định.

Mỹ đã huy động một lực lượng khổng lồ cho chiến dịch tấn công Iran. Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), quy mô triển khai bao gồm: Hơn 50.000 binh sĩ và 200 máy bay chiến đấu, 02 tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân cùng các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, hệ thống vũ khí đa dạng: Máy bay ném bom tàng hình B-2, B-1; các dòng tiêm kích F-15, F-16, F-18, F-22, F-35; máy bay tấn công A-10 và máy bay không người lái MQ-9 Reaper.

Đô đốc Brad Cooper, người đứng đầu CENTCOM, xác nhận lực lượng Mỹ và Israel đã tấn công gần 2.000 mục tiêu trên khắp Iran. Tuy nhiên, các báo cáo rò rỉ từ Lầu Năm Góc cho thấy kho dự trữ một số tên lửa quan trọng có thể bắt đầu cạn kiệt trong vòng 1-2 tuần tới.

Trái ngược với những lo ngại này, Tổng thống Trump khẳng định trên nền tảng Truth Social rằng Mỹ có nguồn cung vũ khí "gần như vô hạn" và chiến tranh có thể kéo dài "mãi mãi". Dù vậy, chuyên giá Joze Pelayo từ Hội đồng Đại Tây Dương cảnh báo số lượng tên lửa đánh chặn của Mỹ có thể giảm xuống mức "thấp nghiêm trọng" trong vài ngày tới do cường độ tấn công từ phía Iran.

Chiến lược tiêu hao bằng vũ khí giá rẻ của Iran

Khác với kho vũ khí công nghệ cao của Mỹ, Iran tập trung vào tên lửa đạn đạo và thiết bị bay không người lái (UAV) cảm tử có chi phí sản xuất thấp. CENTCOM cho biết Tehran đã phóng hơn 500 tên lửa đạn đạo và hơn 2.000 UAV kể từ khi xung đột nổ ra, nổi bật là dòng Shahed-136 với tầm bay 2.000 km.

Chuyên gia Pelayo lưu ý rằng Iran khó có thể sớm nhượng bộ vì các loại vũ khí họ sử dụng rẻ hơn nhiều so với các hệ thống đánh chặn đắt đỏ của Mỹ và Israel. Tehran có thể kéo dài nguồn cung tên lửa tầm ngắn bằng cách điều chỉnh tốc độ phóng trong vài tuần tới.

Hệ thống phòng thủ nhiều lớp của Israel trước thử thách

Israel đang vận hành một trong những mạng lưới phòng không tiên tiến nhất thế giới, bao gồm: Iron Dome (Vòm Sắt) - đánh chặn tên lửa tầm ngắn, David's Sling - đối phó các mối đe dọa tầm trung, Arrow - hệ thống phòng thủ tầm xa, THAAD - hệ thống phòng thủ đạn đạo do Mỹ hỗ trợ.

Về mặt tấn công, lực lượng không quân Israel cho biết đã thả hơn 4.000 quả bom xuống các mục tiêu của Iran chỉ trong vòng 4 ngày (từ thứ 28/2 đến thứ 3/3). Theo tờ Times of Israel, quân đội nước này đang lên kế hoạch cho ít nhất 1-2 tuần hoạt động nữa tại Iran.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo về một "điểm gãy" khi Hezbollah tham chiến phối hợp cùng Iran. Chuyên gia Bohl nhận định: "Nếu Hezbollah và Iran phối hợp tốt, hệ thống phòng không của Israel sẽ bị thử thách thực sự về khả năng tự vệ trước các cuộc tấn công đồng loạt".

Hiện tại, cuộc chiến đang rơi vào một phép tính cân não về hậu cần. Dù Mỹ có khả năng bổ sung kho dự trữ từ châu Âu, nhưng áp lực về thời gian và cường độ tấn công từ Iran đang tạo ra những thách thức chưa từng có cho cả Washington và Tel Aviv.

Công Thuận/Báo Tin tức và Dân tộc