Chuyển từ tư duy mở rộng lựa chọn sang nâng cao chất lượng tuyển sinh đại học

Sinh viên Trường ĐH Công Thương TP Hồ Chí Minh trong giờ học thực hành. Ảnh: Công Chương.

Tăng tính chiến lược trong lựa chọn

Nhìn nhận về hai điểm mới của dự thảo Quy chế tuyển sinh trình độ đại học các ngành đào tạo và trình độ cao đẳng ngành Giáo dục Mầm non năm 2026 (dự thảo Quy chế), TS Thái Doãn Thanh - Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Công Thương TP Hồ Chí Minh – phân tích, giới hạn tối đa 10 nguyện vọng và chỉ xét tuyển chương trình đào tạo giáo viên (sư phạm) ở nguyện vọng 1-3 – phản ánh xu hướng điều chỉnh theo hướng tập trung, hiệu quả và nâng cao chất lượng nguồn tuyển.

“So với năm 2025 (không giới hạn nguyện vọng), các quy định này mang tính thực tiễn cao nhưng cũng cần cân nhắc tác động đến thí sinh” - TS Thái Doãn Thanh nêu ý kiến.

Về đề xuất giới hạn tối đa 10 nguyện vọng, TS Thái Doãn Thanh cho rằng, đây là thay đổi hợp lý và cần thiết. Dữ liệu thực tế từ các năm trước cho thấy, tỷ lệ thí sinh trúng tuyển ở nguyện vọng dưới 10 chiếm tới 98,5%, trong khi nguyện vọng trên 10 rất thấp và chủ yếu thuộc các đợt bổ sung (chỉ hơn 1%).

“Việc đăng ký tràn lan trước đây gây lãng phí nguồn lực, kéo dài quá trình lọc ảo, tăng tải hệ thống và chi phí xã hội” - TS Thái Doãn Thanh nhận định và cho rằng, đề xuất giới hạn tối đa 10 nguyện vọng sẽ khuyến khích thí sinh nghiên cứu kỹ lưỡng, sắp xếp thứ tự ưu tiên rõ ràng hơn dựa trên điểm số, sở thích và thông tin ngành nghề. Qua đó, giúp giảm áp lực tâm lý và tăng tính chiến lược trong lựa chọn.

Giúp sàng lọc sinh viên sư phạm

TS Thái Doãn Thanh - Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Công Thương TP Hồ Chí Minh. Ảnh: Công Chương.

Theo Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Công thương TP Hồ Chí Minh, nhiều trường đại học cũng đề xuất mức thấp hơn (1-5 nguyện vọng), nên “số 10” là mức cân bằng, bảo vệ cơ hội của thí sinh mà vẫn kiểm soát hiệu quả.

Tuy nhiên, đối với thí sinh điểm cao hoặc có nhiều định hướng đa dạng, quy định này có thể phần nào hạn chế sự linh hoạt; do đó, thí sinh cần chuẩn bị kỹ thông tin sớm và ưu tiên các nguyện vọng thực sự phù hợp.

Dự thảo Quy chế cũng đề xuất chỉ xét tuyển ngành sư phạm ở nguyện vọng 1-3. Theo TS Thái Doãn Thanh, quy định này nhằm đảm bảo tính ưu tiên thực sự và chất lượng đầu vào cho ngành giáo viên – lĩnh vực then chốt cần nguồn nhân lực ổn định, đam mê và cam kết lâu dài.

Trước đây, nhiều thí sinh đặt sư phạm ở nguyện vọng thấp chỉ để "dự phòng" hoặc an toàn, dẫn đến tỷ lệ bỏ học cao sau khi trúng tuyển hoặc chất lượng nguồn tuyển không đồng đều.

Giới hạn ở “top 3” giúp sàng lọc những thí sinh thực sự ưu tiên ngành, nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên và giảm lãng phí chỉ tiêu. Đồng thời, kết hợp với các điều kiện bổ sung (học lực giỏi, điểm tổ hợp ≥20) sẽ góp phần cải thiện hình ảnh và uy tín ngành sư phạm.

Tuy nhiên, theo TS Thái Doãn Thanh, nhược điểm tiềm ẩn là có thể làm giảm số lượng thí sinh đăng ký tổng thể, đặc biệt ở các ngành sư phạm ít phổ biến hoặc khu vực khó khăn, dẫn đến tình trạng thiếu giáo viên cục bộ. Thí sinh đam mê sư phạm cần cân nhắc kỹ rủi ro và đặt nguyện vọng này ở vị trí cao nếu đây là lựa chọn hàng đầu.

"Có thể nói 2 điểm mới trên cho thấy, dự thảo Quy chế tuyển sinh trình độ đại học các ngành đào tạo và trình độ cao đẳng ngành Giáo dục Mầm non năm 2026 đang chuyển từ tư duy “mở rộng lựa chọn” sang nâng cao chất lượng lựa chọn" - TS Thái Doãn Thanh nhìn nhận, đồng thời nhấn mạnh, những điểm mới này góp phần xây dựng một hệ thống tuyển sinh đại học minh bạch, hiệu quả và gắn chặt hơn với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt là đội ngũ nhà giáo trong tương lai. Thí sinh cần chủ động tìm hiểu, phân tích điểm chuẩn lịch sử và sắp xếp nguyện vọng thông minh để tối ưu cơ hội.

Minh Phong