Chuyên gia về bệnh gan tiết lộ món đồ ông không bao giờ mua trong siêu thị

Khi đi siêu thị, nhiều người thường ưu tiên tính toán chi phí hoặc tập trung lựa chọn các loại thực phẩm hỗ trợ tim mạch, cân bằng nội tiết tố và kiểm soát đường huyết. 

Song Tiến sĩ Brian T. Lee, chuyên gia ghép gan và các bệnh về gan tại trung tâm y tế Hoag (Mỹ), lại cho rằng mọi người nên dành sự chú ý đặc biệt cho sức khỏe của gan ngay từ khâu chọn đồ cho cả tuần. Theo ông, giữ cho cơ quan này hoạt động tốt đòi hỏi nhiều nỗ lực hơn là chỉ cắt giảm lượng rượu bia tiêu thụ hàng ngày.

Tiến sĩ Brian T. Lee, chuyên gia ghép gan tại trung tâm y tế Hoag. Ảnh: AASLD

"Gan là trung tâm xử lý chuyển hóa của cơ thể. Nó giúp xử lý các chất dinh dưỡng mà chúng ta hấp thụ, lưu trữ một phần để dùng sau và chuyển hóa phần còn lại thành năng lượng hoặc các nguyên liệu được sử dụng ở những nơi khác trong cơ thể", Tiến sĩ Lee giải thích.

Khi cơ thể liên tục nhận lượng đường, cồn hoặc calo vượt quá khả năng xử lý, phần năng lượng dư thừa đó sẽ chuyển hóa và tích tụ dưới dạng mỡ trong gan. Mối liên hệ chặt chẽ giữa thực phẩm tiêu thụ và sức khỏe gan khiến việc hiểu rõ tác động của các lựa chọn ăn uống hàng ngày trở nên vô cùng quan trọng.

Do đó, trong một bài viết chia sẻ trên tạp chí Parade, Tiến sĩ Lee cho rằng đồ uống có đường là nhóm sản phẩm ông luôn hạn chế tối đa khi đi siêu thị. Chúng bao gồm các loại nước ngọt có ga thông thường, trà ngọt, nước chanh pha đường và nhiều loại nước uống thể thao. 

Dù mang lại cảm giác ngon miệng, những sản phẩm này tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với sức khỏe của gan cũng như thể trạng chung.

"Đồ uống có đường rất dễ bị tiêu thụ quá mức, mang lại một lượng đường và calo lớn mà không tạo cảm giác no như khi ăn thức ăn dạng rắn", vị chuyên gia chia sẻ. "Cơ thể không phải lúc nào cũng bù đắp lượng calo dạng lỏng bằng cách ăn ít thực phẩm hơn vào thời gian sau đó trong ngày".

Dẫn chứng cụ thể cho điều này, một chai nước ngọt khoảng 590 ml có thể chứa tới 220 calo cùng 55 g đường thêm vào. Trong khi đó, các hướng dẫn dinh dưỡng khuyến cáo người trưởng thành chỉ nên giới hạn lượng đường thêm vào không quá 10 g cho mỗi bữa ăn. 

Các loại đồ uống có đường tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với sức khỏe của gan cũng như thể trạng chung. Ảnh minh họa: TCTMD

Việc tiêu thụ các loại nước ngọt với lượng đường vượt gấp nhiều lần ngưỡng khuyến cáo liên quan trực tiếp đến sự tích tụ mỡ gan, tăng cân và phát triển bệnh gan mãn tính.

Thậm chí, đường thêm vào không chỉ xuất hiện trong nước ngọt mà còn ẩn nấp trong ngũ cốc ăn sáng, các loại sốt và sữa chua có vị. "Hãy nhớ rằng, một lon nước ngọt riêng lẻ không gây ra bệnh gan. Vấn đề chỉ nảy sinh khi nó trở thành nguồn cấp nước chính hàng ngày", Tiến sĩ Lee lưu ý.

Thay vì tích trữ nước ngọt hay trà đóng chai, vị chuyên gia này thường lấp đầy căn bếp của mình bằng các lựa chọn thay thế lành mạnh hơn. Nước lọc vẫn là nguồn cấp nước đơn giản và tốt nhất mỗi ngày vì không chứa calo hay đường bổ sung. 

Nếu muốn tăng thêm hương vị, ông bật mí người dùng có thể thêm vào cốc nước của mình vài lát chanh, dâu tây hoặc lá bạc hà. Trà đá không đường cũng là một lựa chọn tuyệt vời giúp giải khát mà không tạo gánh nặng đường lên cơ thể.

Đáng chú ý, Tiến sĩ Lee chỉ ra nhiều bằng chứng quan sát cho thấy thói quen uống cà phê đen mang lại tác động tích cực cho gan. Việc tiêu thụ cà phê đen đều đặn có liên quan đến việc giảm nguy cơ xơ gan tiến triển và ung thư gan. 

Tiêu thụ cà phê đen đều đặn có liên quan đến việc giảm nguy cơ xơ gan tiến triển và ung thư gan. Ảnh minh họa: Alex Fu/Pexels

Tuy nhiên, lợi ích này chỉ đạt được khi người uống không thêm vào siro, đường hay các loại kem sữa có đường.

Bên cạnh đồ uống có đường, vị chuyên gia về gan cũng chủ động né tránh những nhóm thực phẩm giàu chất béo bão hòa, tinh bột tinh chế và calo rỗng. Bên cạnh đó, các loại thực phẩm siêu chế biến, đồ chiên rán như khoai tây chiên, thịt chế biến sẵn và đồ tráng miệng đóng gói đều nằm trong danh sách cần hạn chế tối đa. 

Tương tự, các loại tinh bột tinh chế như bánh mì trắng, cơm trắng và bánh ngọt cũng rất dễ khiến cơ thể tiêu thụ quá đà. Rượu bia cũng cần được kiểm soát chặt chẽ vì độc tố cồn khiến gan chịu tổn thương nghiêm trọng hơn khi tần suất tiếp xúc tăng lên.

Đối với chế độ ăn tổng thể, Tiến sĩ Lee đánh giá cao mô hình ăn uống Địa Trung Hải. "Khung mẫu này có thể giúp cải thiện tình trạng dư thừa mỡ gan, kháng insulin, cholesterol cao và nguy cơ mắc bệnh tim mạch", ông nhấn mạnh.

Chế độ ăn uống Địa Trung Hải tập trung vào rau củ, trái cây, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt, hạt dinh dưỡng, cá và dầu ô liu, đồng thời hạn chế tối đa rượu bia, đường thêm vào, tinh bột tinh chế và chất béo bão hòa. 

Chế độ ăn uống Địa Trung Hải tập trung vào rau củ, trái cây, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt, hạt dinh dưỡng, cá và dầu ô liu. Ảnh minh họa: HelpGuide

Nhưng trên hết, vị chuyên gia cũng cho rằng điều quan trọng nhất không phải là tranh cãi về sự khác biệt nhỏ giữa các chế độ ăn lành mạnh, mà là xây dựng một thói quen ăn uống chất lượng cao, tối thiểu thực phẩm chế biến sẵn và có thể duy trì bền vững theo thời gian.

"Kết luận trung thực là 'chế độ ăn' tốt nhất là một tập hợp các thực phẩm chất lượng cao, tối thiểu chế biến mà một người có thể duy trì bền vững theo thời gian", Tiến sĩ Lee kết luận. "Điều này quan trọng hơn việc tranh cãi về những khác biệt nhỏ giữa các chế độ ăn vốn dĩ đã lành mạnh".

Anh Vũ