Người đàn ông 79 tuổi tắc động mạch đùi, nguy cơ hoại tử chân vì 1 sai lầm nhiều người Việt mắc phải

Đau chân nhiều năm, phát hiện động mạch đùi tắc dài 10 cm

Ông Chris (79 tuổi) bắt đầu xuất hiện tình trạng đau nhức cách hồi ở hai chân từ khoảng 5 năm trước. Nghĩ đây là bệnh xương khớp do tuổi cao, ông không đi khám mà tự mua thuốc uống, ngâm chân và xoa bóp tại nhà.

Gần một tháng trước khi nhập viện, tình trạng đau chân ngày càng nghiêm trọng, khiến ông không thể đi lại. Gia đình đưa ông đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM thăm khám.

PGS.TS.BS Vũ Hữu Vĩnh, Giám đốc Trung tâm Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, cho biết kết quả siêu âm Doppler mạch máu, chụp CT, MRI và chụp mạch số hóa xóa nền (DSA) ghi nhận người bệnh bị hẹp, tắc động mạch chi dưới tại nhiều vị trí, nặng nhất ở vùng đùi hai bên.

Đáng chú ý, động mạch đùi trái của ông bị tắc hoàn toàn trên đoạn dài khoảng 10 cm, khiến lượng máu xuống chân suy giảm nghiêm trọng.

"Động mạch bị tắc kéo dài khiến chân không được cung cấp đủ máu và oxy. Nếu không tái thông kịp thời, người bệnh có thể bị thiếu máu chi nghiêm trọng, loét, nhiễm trùng, hoại tử và phải cắt cụt chi", PGS.TS.BS Vĩnh nói.

Ảnh chụp CT mạch máu cho thấy đoạn động mạch đùi của người bệnh hẹp nặng. Ảnh: BVCC

Hút thuốc, tăng huyết áp làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch

Ông Chris có tiền sử hút thuốc nhiều năm, tuổi cao, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu và thừa cân. Đây đều là những yếu tố có thể thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch.

Theo PGS.TS.BS Vĩnh, các chất độc trong khói thuốc lá có thể gây tổn thương lớp nội mạc mạch máu, thúc đẩy phản ứng viêm và hình thành các mảng xơ vữa. Theo thời gian, mảng xơ vữa lớn dần khiến lòng động mạch hẹp lại, làm giảm dòng máu đến chân và có thể dẫn đến tắc hoàn toàn.

Êkíp điều trị nhận định cần sớm tái thông động mạch đùi trái. Tuy nhiên, người bệnh lớn tuổi, thừa cân và có nhiều yếu tố nguy cơ tim mạch nên việc kéo dài thời gian can thiệp có thể làm tăng nguy cơ biến cố.

Các bác sĩ lựa chọn phương pháp can thiệp nội mạch nhằm tái lập dòng máu xuống chân nhưng hạn chế sang chấn cho cơ thể.

Với sự hỗ trợ của hệ thống C-arm, êkíp tiến hành nong và đặt một stent dài 12 cm qua đường động mạch đến vị trí tổn thương ở chân trái, giúp khơi thông dòng máu xuống chi dưới.

Sau can thiệp, chân người bệnh ấm và hồng hào trở lại. Một ngày sau, tình trạng đau cách hồi và tê bì chân trái chấm dứt, ông có thể đi lại nhẹ nhàng và được xuất viện.

Đối với các đoạn động mạch bị hẹp ở chân phải, êkíp chưa can thiệp ngay mà lựa chọn điều trị nội khoa, kiểm soát các yếu tố nguy cơ và theo dõi. Người bệnh sẽ được đánh giá lại để tiếp tục điều trị khi thể trạng ổn định.

Đau chân khi đi bộ, đừng vội nghĩ do tuổi già

Động mạch chi dưới có nhiệm vụ đưa máu giàu oxy đến chân. Khi lòng mạch bị xơ vữa và hẹp dần, người bệnh có thể xuất hiện đau cách hồi, tức đau hoặc mỏi chân khi đi bộ và giảm khi nghỉ.

Đây là triệu chứng dễ bị nhầm với các bệnh lý xương khớp, đặc biệt ở người lớn tuổi. Tuy nhiên, nếu tình trạng đau chân xuất hiện lặp lại khi vận động và giảm khi nghỉ, người bệnh cần được kiểm tra để xác định nguyên nhân.

Khi bệnh tiến triển nặng, cơn đau có thể xuất hiện ngay cả khi nghỉ, đặc biệt về ban đêm. Chân có thể lạnh, tái nhợt, tê bì, xuất hiện vết loét lâu lành hoặc vùng da đổi màu. Đây có thể là những dấu hiệu của tình trạng thiếu máu chi nghiêm trọng.

Theo PGS.TS.BS Vĩnh, hút thuốc lá là một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng của bệnh động mạch chi dưới. Ngoài ra, tuổi cao, tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, thừa cân, ít vận động và bệnh lý tim mạch cũng có thể làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch.

Khi có tình trạng đau, mỏi hoặc tê chân xuất hiện lặp lại khi đi lại và giảm khi nghỉ, người bệnh nên đi khám sớm để được đánh giá tuần hoàn chi dưới. Tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm Doppler mạch máu, CT mạch máu hoặc chụp DSA để xác định vị trí và mức độ tổn thương.

Điều trị bệnh phụ thuộc vào mức độ hẹp, tắc và tình trạng của từng người bệnh, có thể bao gồm bỏ thuốc lá, kiểm soát huyết áp, mỡ máu và các yếu tố nguy cơ, sử dụng thuốc, tập luyện phục hồi tuần hoàn hoặc tái thông mạch bằng can thiệp nội mạch hay phẫu thuật khi có chỉ định.

Trường hợp ông Chris là lời nhắc người lớn tuổi không nên chủ quan với tình trạng đau chân kéo dài, đặc biệt khi cơn đau xuất hiện khi đi lại và giảm khi nghỉ. Việc thăm khám sớm giúp phát hiện tình trạng hẹp, tắc động mạch chi dưới trước khi bệnh tiến triển đến thiếu máu chi nghiêm trọng và các biến chứng nguy hiểm.