Chủ tịch Fed Kevin Warsh có tiết lộ về lãi suất tại Jackson Hole?

Cơ hội lớn để định hướng thị trường

Chủ tịch Fed Kevin Warsh dự kiến ​​sẽ có bài phát biểu quan trọng vào thứ Sáu tại Hội nghị thường niên của Fed chi nhánh Kansas City, diễn ra ở Jackson Hole, Wyoming.

Hội nghị này, với sự quan tâm của công chúng toàn cầu và sự đưa tin dày đặc từ truyền thông, chính là một diễn đàn lớn để các nhà lãnh đạo Fed định hướng dư luận hoặc nhấn mạnh một thông điệp cụ thể. Chẳng hạn, cựu Chủ tịch Fed Jerome Powell từng tận dụng sự kiện này để công bố khuôn khổ chính sách tiền tệ mới, và sau đó là đưa ra cam kết ngắn gọn nhưng gây chú ý về việc chống lạm phát, qua đó củng cố kỳ vọng của thị trường về một loạt đợt tăng lãi suất nhanh chóng.

Thế nhưng với Kevin Warsh, giới đầu tư vẫn đang băn khoăn là ông sẽ tận dụng cơ hội này thế nào.

Còn nhớ khi được hỏi về kế hoạch cho bài phát biểu này tại buổi họp báo sau cuộc họp chính sách tháng 7, Kevin Warsh đã nói với các phóng viên rằng, ông chưa đưa ra quyết định cuối cùng, nhưng bày tỏ mong muốn “đặt ra những vấn đề lớn”. “Có một xu hướng — đặc biệt là với sự gia tăng tần suất các cuộc họp và họp báo — khiến người ta dễ bị cuốn vào những vấn đề thiển cận, ngắn hạn”, ông nói.

Tuy nhiên theo các nhà phân tích, Kevin Warsh đang phải đối mặt với những yêu cầu cần phát biểu rõ ràng hơn về cách ông đánh giá các rủi ro đối với nền kinh tế cũng như phản ứng dự kiến ​​của Fed trước các rủi ro đó - những chủ đề mà ông thường né tránh do không ưa thích cơ chế “định hướng chính sách tương lai” (forward guidance).

Trong khi thị trường dường như đã sớm đi đến kết luận rằng lãi suất chính sách của Fed cần phải cao hơn. Nguyên nhân là do lạm phát tại Mỹ đã vượt mức mục tiêu 2% trong hơn 5 năm qua, và nhiều quan chức Fed lo ngại rằng, nếu không tăng lãi suất để đưa lạm phát trở lại mức mục tiêu, uy tín của Fed có thể bị tổn hại.

“Cả thị trường trái phiếu và FOMC đều đã thực sự ‘tỉnh giấc’ để nhìn nhận thực tế về lạm phát cao hơn cũng như xu hướng được dự báo là chu kỳ tăng lãi suất dài hạn kéo dài nhiều năm”, Adam Posen - Chủ tịch Viện Kinh tế Quốc tế Peterson nhận định.

Xét đến những vấn đề hiện tại, Adam Posen cho rằng, Chủ tịch Fed cần bớt tập trung vào các ý tưởng dài hạn mà ông muốn theo đuổi, thay vào đó nên chú trọng hơn vào cách Fed đánh giá nền kinh tế ở thời điểm hiện tại cũng như các tác động từ những diễn biến gần đây trên thị trường toàn cầu.

“Điều ông ấy nên nói là: ‘Tôi đã theo dõi dữ liệu, lắng nghe thị trường như đã hứa, lắng nghe ủy ban, và rõ ràng có lý do để cân nhắc việc tăng lãi suất trong những tháng tới nếu các dữ liệu không thay đổi’”, Posen nói.

Bài toán khó của Kevin Warsh

Theo các nhà phân tích, hiện Fed đang phải đối mặt với một tình thế khó khăn. Theo đó tình trạng “dư thừa tiết kiệm toàn cầu” (yếu tố giữ lãi suất thị trường ở mức thấp) nay đã chuyển thành tình trạng khan hiếm tiết kiệm toàn cầu. Sự thay đổi này xuất phát từ nợ chính phủ gia tăng, sự đứt gãy trong thương mại quốc tế và chuỗi cung ứng, chi phí do già hóa dân số, cùng sự bùng nổ đầu tư tư nhân vào trí tuệ nhân tạo; tất cả đang cạnh tranh để giành lấy nguồn vốn sẵn có cho đầu tư và cho vay.

Bên cạnh đó chiến sự tại Trung Đông khiến lạm phát tại Mỹ, vốn đã chạy trên mục tiêu 2% của Fed trong hơn 5 năm qua, đang tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Vấn đề càng trở nên phức tạp khi mà lợi suất trái phiếu Mỹ và toàn cầu đang có xu hướng tăng mạnh, cùng quyết định can thiệp vào thị trường của Bộ Tài chính Mỹ.

Mặc dù về lý thuyết, đây không phải là vấn đề thuộc phạm vi quan tâm của Fed, trừ khi hoạt động huy động vốn của chính phủ gặp trục trặc hoặc các lựa chọn huy động vốn của Bộ Tài chính bắt đầu tác động đến lãi suất ngắn hạn.

Trong khi công cụ chính sách chủ chốt của Fed là lãi suất qua đêm. Nếu xuất hiện chênh lệch giữa mức lãi suất này và lãi suất nợ chính phủ ngắn hạn, công tác điều hành lãi suất của Fed có thể trở nên khó khăn hơn. Chưa hết động thái của Bộ Tài chính cũng đang góp phần làm suy yếu đồng USD, qua đó làm gia tăng áp lực lạm phát.

“Chúng ta đang ở trong giai đoạn mà chính sách chủ động của Bộ Tài chính cũng có tác động quan trọng — cả tích cực lẫn tiêu cực — tương đương với chính sách của NHTW. Sự tương tác giữa hai chính sách này sẽ là yếu tố then chốt định hình triển vọng”, Krishna Guha — cựu quan chức cấp cao của Fed New York, hiện là Phó chủ tịch Evercore ISI - đã viết như vậy vào tuần trước khi cùng các chuyên gia phân tích khác đánh giá về tình trạng lợi suất trái phiếu gia tăng.

Biên bản cuộc họp chính sách tháng 7 của Fed cho thấy, nhiều nhà hoạch định chính sách đã bày tỏ lo ngại rằng việc trì hoãn tăng lãi suất sẽ buộc họ phải thực hiện các đợt tăng mạnh và tốn kém hơn đối với chi phí vay mượn trong tương lai. Trong khi đó, những người khác lại lo ngại rằng nếu lạm phát duy trì ở mức trên 2% quá lâu, công chúng có thể sẽ mất niềm tin vào cam kết của Fed đối với mục tiêu lạm phát đã đề ra.

Ông Maurice Obstfeld – cựu chuyên gia kinh tế trưởng của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và hiện là nghiên cứu viên cấp cao tại Viện Kinh tế Quốc tế Peterson – cho rằng diễn biến của thị trường trái phiếu có thể đang phản ánh những lo ngại đó.

“Thị trường đang tự hỏi Fed sẽ làm gì để giải quyết tình trạng lạm phát liên tục vượt mức mục tiêu”, ông nói. “Chắc chắn có khả năng áp lực lạm phát sẽ dẫn đến nhu cầu tăng lãi suất mạnh hơn trong tương lai; đó chính là lý do tại sao chúng ta thấy những biến động này ở lợi suất trái phiếu dài hạn”.

Maurice Obstfeld cho rằng bài phát biểu trong tuần này “là cơ hội tuyệt vời để ông ấy (Kevin Warsh) làm rõ quan điểm của mình”.

Hà Vy