Fed chọn giữ nguyên lãi suất, thị trường toàn cầu phản ứng ra sao?

Chủ tịch Fed Kevin Warsh giữ vững quan điểm không đưa ra định hướng chính sách cho thị trường tài chính. Ảnh: Reuters.

Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh đã có được đúng điều mà ông từng mong muốn: một cuộc tranh luận trong nội bộ. Và giờ đây, ông để cho Phố Wall tự đưa ra lựa chọn giữa những quan điểm trái ngược về hướng đi của chính sách tiền tệ, theo CNN.

Quan điểm mới về vai trò của thị trường tài chính

Đúng như dự báo của thị trường, Fed đã quyết định giữ nguyên lãi suất điều hành trong khoảng 3,5-3,75% tại cuộc họp thứ 5 liên tiếp, trong bối cảnh cuộc xung đột kéo dài tại Trung Đông tiếp tục khiến triển vọng lạm phát trở nên khó lường.

Quyết định lần này lại không đạt được sự đồng thuận tuyệt đối. Chủ tịch Fed chi nhánh Cleveland Beth Hammack, Chủ tịch Fed Minneapolis Neel Kashkari và Chủ tịch Fed Dallas Lorie Logan đã bỏ phiếu phản đối, cho rằng ngân hàng trung ương nên tăng lãi suất thêm 0,25 điểm %. Đây đều là những nhà hoạch định chính sách trước đó đã nhiều lần nhấn mạnh Fed cần duy trì lập trường cứng rắn để kiểm soát lạm phát.

Đáng chú ý, lần bỏ phiếu này cũng có nhiều phiếu bất đồng nhất đối với quyết định lãi suất kể từ tháng 9/2016. Tuy nhiên, Chủ tịch Fed Kevin Warsh cho biết ông không coi đây là điều tiêu cực.

"Tôi từng nói rằng tôi muốn có một cuộc tranh luận thực sự trong nội bộ và chúng tôi đã có điều đó", ông Warsh phát biểu trong cuộc họp báo sau buổi họp chính sách, đồng thời nhấn mạnh cuộc thảo luận đã diễn ra theo hướng sôi nổi và sâu sắc về toàn bộ các lựa chọn mà Fed có thể cân nhắc trong thời gian tới.

Trong khi đó, Phố Wall ngày càng tin rằng lãi suất của Fed cuối cùng vẫn sẽ tăng. Nhà đầu tư hiện kỳ vọng có hơn một đợt tăng lãi suất từ nay đến cuối năm, điều này có thể giúp Fed phần nào đạt được mục tiêu kiềm chế nền kinh tế mà không cần hành động ngay lập tức. Lợi suất trái phiếu dài hạn cũng đã tăng lên, trong đó có lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm - loại lợi suất mà Fed không kiểm soát trực tiếp.

Ông Warsh từ lâu đã cho rằng thị trường nên đóng vai trò lớn hơn trong việc đánh giá sức khỏe nền kinh tế Mỹ và hình thành các điều kiện tài chính.

"Thị trường đã tự đưa ra quyết định khi chúng tôi lùi lại và không còn cố gắng dẫn dắt kỳ vọng của họ", ông nói thêm, nhưng cũng không quên cho rằng điều quan trọng là Fed “không làm nhiễu góc nhìn” của thị trường bằng chính các dự báo của mình.

Trước cuộc họp tuần này, giới đầu tư gần như không thể đoán được Fed sẽ làm gì tiếp theo do bức tranh lạm phát thiếu rõ ràng, trong khi ông Warsh gần như không đưa ra bất kỳ tín hiệu nào về quan điểm của mình. Điều đó khiến thị trường rơi vào trạng thái phân hóa, với nhiều ý kiến trái chiều về khả năng Fed tăng lãi suất hay tiếp tục giữ nguyên.

Kể từ năm 2000, các quan chức Fed, đặc biệt là Chủ tịch Fed, thường xuyên phát tín hiệu trước về hướng đi của chính sách tiền tệ thông qua các bài phát biểu công khai, phương thức được gọi là "định hướng kỳ vọng". Thị trường đã quen với cách giao tiếp này.

Tuy nhiên, theo ông Warsh, đã đến lúc giảm dần sự phụ thuộc vào định hướng chính sách vì bối cảnh hiện nay đã khác trước. Sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, nhiều quốc gia, trong đó có Mỹ, đều ở trong tình trạng khủng hoảng. Khi đó, việc cung cấp thật nhiều thông tin, tạo sự yên tâm và nói rõ Fed sẽ làm gì là chính sách hợp lý. Nhưng trong điều kiện bình thường hơn, vị Chủ tịch Fed nghĩ đã đến lúc xem xét lại cách tiếp cận này.

Dù vậy, ông cũng nhấn mạnh rằng Fed sẽ không để thị trường quyết định chính sách. "Chúng tôi sẽ không bị ràng buộc bởi diễn biến của thị trường. Chúng tôi cũng không sao chép những gì thị trường đang định giá. Tuy nhiên, thị trường vẫn là một nguồn thông tin rất hữu ích". Ông Warsh cũng thừa nhận thị trường không phải lúc nào cũng đúng, như trường hợp bong bóng công nghệ trước đây.

Fed cân nhắc toàn bộ các lựa chọn

Trong suốt buổi họp báo, ông Warsh nhiều lần nhấn mạnh rằng ông khuyến khích các quan điểm khác nhau, cả trong nội bộ Fed lẫn từ bên ngoài. Theo ông, việc tạo ra bất ngờ không phải là mục tiêu, nhưng Fed cũng không bước vào cuộc họp này với cảm giác "bị giới hạn" trong các lựa chọn chính sách.

Thực tế, nền kinh tế Mỹ đang phát đi nhiều tín hiệu trái chiều, khiến việc xác định hướng đi của lãi suất trở nên khó khăn.

Dữ liệu mới công bố cho thấy lạm phát đã giảm mạnh trong tháng 6, nhưng cuộc chiến tại Iran tiếp tục đẩy giá năng lượng toàn cầu đi lên. Nếu chưa có giải pháp lâu dài để khôi phục hoạt động vận tải qua khu vực này, thị trường năng lượng thế giới vẫn sẽ đối mặt với nhiều bất ổn.

Nền kinh tế Mỹ đang phát đi nhiều tín hiệu trái chiều. Ảnh: Reuters.

Điều đó có thể khiến áp lực lạm phát lan rộng sang nhiều lĩnh vực khác, chẳng hạn như giá vé máy bay và chi phí vận tải hàng hóa, một rủi ro mà ông Warsh cũng đề cập. Ngoài ra, Fed còn đang đánh giá tác động của việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng nhanh đối với lạm phát.

Trước khi ông Warsh nhậm chức Chủ tịch Fed, đa số quan chức ngân hàng trung ương cho rằng nếu lạm phát tăng do chiến sự Iran thì đó chỉ là tác động tạm thời, không cần thiết phải tăng lãi suất. Họ lập luận là giá năng lượng vốn biến động mạnh và cuối cùng sẽ tự điều chỉnh mà không cần Fed can thiệp. Bên cạnh đó, các ngân hàng trung ương cũng luôn nhìn nhận chính sách lãi suất có độ trễ trước khi tác động đầy đủ đến nền kinh tế.

Hiện, thị trường vẫn chưa rõ liệu đa số các nhà hoạch định chính sách còn giữ quan điểm đó hay không. Tuy nhiên, trong tuyên bố sau cuộc họp, Fed cho biết lạm phát đã tăng trở lại, một phần do các cú sốc nguồn cung liên quan đến cuộc chiến với Iran. Fed cũng thông báo chính sách lãi suất chủ yếu tác động đến phía cầu của nền kinh tế, chứ không thể trực tiếp giải quyết các cú sốc từ phía cung.

Ông Warsh không chia sẻ quan điểm cá nhân về vấn đề này, cũng không đưa ra dự báo về lạm phát hay lãi suất trong thời gian tới. Dù vậy, ông khẳng định điều quan trọng nhất là toàn bộ các quan chức Fed đều thống nhất về mục tiêu kiểm soát lạm phát. "Điều tôi nghe thấy là sự đồng thuận rất lớn rằng Fed có đầy đủ công cụ, quyền hạn và năng lực để đảm bảo ổn định giá cả. Không có chuyện chúng tôi từ bỏ trách nhiệm của mình", ông nói.

Hiện tại, thị trường vẫn đang cố gắng tìm hiểu Fed sẽ hoạt động như thế nào dưới thời Chủ tịch Kevin Warsh.

Ông Narayana Kocherlakota, Giáo sư kinh tế tại Đại học Rochester và cựu Chủ tịch Fed Minneapolis, nhận định Chủ tịch Warsh gần như cố tình không nói rõ Fed sẽ phản ứng ra sao trước những thay đổi của nền kinh tế. Điều này sẽ làm gia tăng biến động trên thị trường.

Ông cho rằng sự thiếu chắc chắn đó sẽ khiến doanh nghiệp ngần ngại đầu tư hơn, đồng nghĩa với việc họ sẽ ít tuyển dụng lao động và mở rộng sản xuất hàng hóa, dịch vụ hơn vì không biết Fed sẽ hành động như thế nào trong thời gian tới.

Anh Nguyễn