Chiến sự tại Iran ảnh hưởng xấu tới hàng không Trung Đông và du lịch toàn cầu

Việc đóng cửa không phận Trung Đông đang buộc các chuyến bay đường dài phải chuyển hướng, làm tăng chi phí nhiên liệu và tác động đến lịch trình cùng giá vé trên toàn thế giới. Ảnh: Flightradar24

Trung Đông từ lâu đóng vai trò trung tâm trung chuyển của ngành hàng không đường dài hiện đại. Việc thu hẹp hoặc đóng cửa vùng không phận này khiến tác động nhanh chóng lan rộng ra ngoài khu vực.

Hiệp hội Du lịch Đức cho biết ít nhất 30.000 khách hàng đã không thể quay trở về đất nước sau khi hàng nghìn chuyến bay bị hủy trên khắp Trung Đông do cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran. Hãng hàng không quốc gia Đức Lufthansa cho biết Lufthansa và các công ty con sẽ không sử dụng không phận của Israel, Iran, Lebanon, Jordan, Iraq, Qatar, Kuwait, Bahrain và sân bay Dammam của Arab Saudi cho đến ít nhất ngày 8/3.

Công ty điều hành tour du lịch lớn thứ hai của Đức, Dertour, cho biết những khách hàng hiện không thể bay về nhà hoặc đang chờ chuyến bay nối chuyến đang được chăm sóc tại chỗ. Theo tờ DW, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Đức cho biết hôm thứ Hai rằng việc sử dụng máy bay quân sự để sơ tán công dân Đức bị mắc kẹt ở Trung Đông sẽ là biện pháp cuối cùng, nếu mọi nỗ lực sử dụng các hãng hàng không thương mại đều thất bại.

Trong khi đó, Hiệp hội các nhà điều hành tour du lịch Nga (ATOR) ước tính sơ bộ các nhà điều hành tour du lịch sẽ phải chịu chi phí nhiều triệu USD để di chuyển những du khách đang bị mắc kẹt ở nước ngoài. Giám đốc điều hành ATOR, Maya Lomidze, ước tính chi phí cho chỗ ở bổ sung và hồi hương du khách lên tới 10 triệu USD (772,7 triệu ruble).

Hình ảnh khu vực đến vắng vẻ tại Sân bay Quốc tế Dubai hôm thứ Hai tuần này. Ảnh: Reuters

Tình hình leo thang ở Trung Đông, cùng với việc hoãn và hủy hàng loạt chuyến bay, đã ảnh hưởng đến ít nhất 60.000 khách du lịch Nga ở nước ngoài. Theo ATOR, 50.000 người đang ở Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE), 1.000 người ở Qatar, 700 người ở Oman và 300 người ở Bahrain. Khoảng 8.000 người khác đang bị mắc kẹt ở các nước thứ ba. Với các chuyến bay nối chuyến ở Trung Đông, họ dự kiến trở về từ Nam Phi, Sri Lanka, Maldives, Mauritius, Ai Cập và các điểm đến khác.

Phó Chủ tịch ATOR Dmitry Gorin giải thích rằng các công ty du lịch phải chịu thêm chi phí, chẳng hạn như chỗ ở khách sạn, ăn uống, các chuyến bay thay thế... Một khoản chi phí đáng kể khác đối với ngành du lịch là các tour bị hủy. Hiệp hội các nhà điều hành tour du lịch Nga lưu ý rằng nhiều công ty điều hành tour du lịch đang cung cấp dịch vụ hủy tour mà không khấu trừ chi phí thực tế (AIE), sắp xếp lại lịch trình hoặc thay đổi điểm đến cho các đặt chỗ đến hết ngày 8/3.

Một nguồn tin từ một hãng hàng không lớn cho biết việc hoàn tiền cho các chuyến bay bị hủy từ Moskva đang được xử lý, và hãng sẽ thông báo ngay cho hành khách còn ở nước ngoài về các lựa chọn trở về Nga ngay khi "có thông tin". Theo Cirium, 40% các chuyến bay đến các nước ở Trung Đông và vùng Vịnh Ba Tư đã bị hủy vào cuối tuần vừa qua.

Khói bốc lên nghi ngút từ cảng Jebel Ali sau vụ tấn công của Iran tại Dubai hôm Chủ nhật. Ảnh: Reuters

Tương tự tại châu Á, hãng hàng không Singapore Airlines đã hủy các chuyến bay đến và đi từ Dubai đến hết ngày 7/3, trong khi Japan Airlines tạm ngừng các chuyến bay Tokyo - Doha. Hãng hàng không Air India cho biết các chuyến bay giữa Ấn Độ và Zurich, Copenhagen và Birmingham đã bị hủy vào thứ Hai, cùng với các chuyến bay đến UAE, Arab Saudi và Qatar.

Việc phải chuyển hướng bay khiến thời gian hành trình từ Ấn Độ kéo dài thêm tới 4 giờ đối với các chuyến bay hướng Tây, kéo theo chi phí nhiên liệu, nhân công và khai thác tăng mạnh. Theo ước tính của các chuyên gia hàng không, tổng thiệt hại hàng tuần đối với các hãng bay nội địa và quốc tế khai thác đường bay đến và đi từ Ấn Độ có thể lên tới khoảng 96 triệu USD.

Các nhà phân tích cảnh báo rằng du khách sẽ cảm thấy bất an vì cuộc xung đột này trong một thời gian. “Những gián đoạn này có thể tạo ra hiệu ứng domino khi các hãng hàng không sẽ gặp khó khăn trong việc đáp ứng nhu cầu của hành khách đã đặt vé,” Shukor Yusof, người sáng lập Endau Analytics có trụ sở tại Singapore, cho biết.

“Điều này sẽ khiến mọi người ngại đi các chuyến bay đường dài, đặc biệt là các chuyến bay quá cảnh ở vùng Vịnh. Khi giá dầu thô tăng, giá vé hành khách và hàng hóa cũng sẽ tăng theo”.

Thậm chí, theo nhận định của bà Hannah Pearson, giám đốc công ty Pear Anderson, ngay cả khi cuộc xung đột ở Trung Đông có thể được giải quyết nhanh chóng để khuyến khích nhiều hành khách quay trở lại với các chuyến bay, các hãng hàng không vẫn sẽ phải đối mặt với những thách thức trong việc bình thường hóa các chuyến bay và phân bổ nhân viên.

Các hãng hàng không châu Á đã phải hủy hàng loạt chuyến bay đến UAE, Arab Saudi và Qatar. Ảnh: SCMP

Trước diễn biến căng thẳng leo thang tại khu vực Trung Đông dẫn đến tình trạng đóng cửa không phận và hủy chuyến bay hàng loạt, chính phủ Thái Lan đã nhanh chóng triển khai kế hoạch hỗ trợ tài chính và dịch vụ cho du khách quốc tế đang bị kẹt lại tại nước này.

Bên cạnh hỗ trợ tiền mặt, Bộ Du lịch và Thể thao Thái Lan cùng Cơ quan Du lịch Thái Lan (TAT) và Hiệp hội Khách sạn Thái Lan triển khai đồng bộ các giải pháp phi tài chính nhằm hỗ trợ tối đa cho du khách. Cụ thể, các khách sạn được kêu gọi giảm sâu giá phòng và cung cấp các gói tour ưu đãi giúp du khách tiếp tục trải nghiệm Thái Lan với chi phí thấp trong thời gian chờ đợi.

Nguồn lực hiện được tập trung tại các điểm đến du lịch trọng điểm như Bangkok, Phuket, Chiang Mai, Krabi và Phang Nga. Đây là những nơi ghi nhận số lượng lớn du khách từ các quốc gia Vùng Vịnh đang chịu ảnh hưởng. Hiện tại, các hãng hàng không và đối tác tư nhân cũng đã bắt đầu điều chỉnh giá vé và hỗ trợ thay đổi lịch trình để đồng hành cùng nỗ lực của chính phủ.

Cột khói do một cuộc tấn công của Iran khi các máy bay của Emirates đang đậu tại Sân bay Quốc tế Dubai vào ngày 1/3. Ảnh: Altaf Qadri/AP

Tương tự, tại Hàn Quốc, thương hiệu xe sang Genesis đang cân nhắc khả năng điều chỉnh hoặc hủy chương trình quảng bá Giải đua xe sức bền thế giới 2026 (WEC) tại Qatar. Korean Air đã tạm ngừng đường bay Incheon - Dubai đến hết ngày 5/3. Đây là hãng nội địa duy nhất khai thác chặng bay này với tần suất 7 chuyến khứ hồi/ tuần. Việc tạm dừng gây gián đoạn đáng kể kết nối giữa Hàn Quốc và UAE.

Tường Bách