Tàu mặt nước không người lái của Iran lần đầu đánh trúng mục tiêu trong xung đột Trung Đông

Thông báo của Tổ chức Điều phối Hoạt động Thương mại Hàng hải của Vương quốc Anh (UKMTO) về việc tàu chở dầu MKD VYOM bị trúng đòn tấn công của USV Iran trong cuộc xung đột đang diễn ra ở Trung Đông. Ảnh chụp màn hình tài khoản X của UKMTO

Chuyên trang quân sự TWZ dẫn thông tin của công ty an ninh hàng hải Ambrey cho biết một tàu chở dầu treo cờ Quần đảo Marshall đã trở thành con tàu đầu tiên bị trúng đòn tấn công của USV Iran trong cuộc xung đột đang diễn ra ở Trung Đông.

USV đã được Ukraine sử dụng rộng rãi để tấn công các mục tiêu của Liên bang Nga và tại Trung Đông, các lực lượng Houthi thân Iran cũng dùng loại phương tiện này để tấn công tàu thương mại.

Con tàu MKD VYOM ban đầu được cho là bị trúng một loại đạn phóng vào ngày 1/3, trong một vụ tấn công gây chết người cách Muscat (Oman) khoảng 50 hải lý về phía Bắc.

Tuy nhiên, mới đây, Tổ chức Điều phối Hoạt động Thương mại Hàng hải của Vương quốc Anh (UKMTO), do Hải quân Hoàng gia Anh quản lý, đã đưa ra đánh giá cập nhật.

“UKMTO đã nhận được xác nhận rằng con tàu bị tấn công bởi một tàu mặt nước không người lái (USV), và thủy thủ đoàn đã được sơ tán lên bờ. Giới chức đang điều tra. Các tàu được khuyến cáo quá cảnh thận trọng và báo cáo mọi hoạt động khả nghi cho UKMTO”, tổ chức này cho biết.

Chủ sở hữu MKD VYOM, công ty V.Ships Asia, cũng ra thông cáo: “Con tàu đã bị nổ và sau đó bốc cháy sau khi trúng một vật thể nghi là đạn, khi đang ở ngoài khơi Muscat, Oman, ngày 1/3. Chúng tôi vô cùng đau buồn xác nhận một thuyền viên, khi đó đang ở phòng máy, đã thiệt mạng.”

Dù đây là lần đầu Iran sử dụng USV để đánh trúng tàu thuyền trong khu vực, nhưng việc triển khai loại vũ khí này không gây bất ngờ.

Iran đã âm thầm phát triển các USV và phương tiện không người lái dưới nước có khả năng thực hiện các đòn tấn công cảm tử và đưa chúng vào biên chế. Iran, cùng với các đồng minh Houthi tại Yemen, từ lâu đã là những người đi đầu trong lĩnh vực này.

Cuộc chiến tại Ukraine đã cho thấy rõ mối đe dọa thực sự mà các năng lực này gây ra đối với tàu thuyền, mục tiêu ven biển, thậm chí cả máy bay.

MKD VYOM là một trong ít nhất bốn con tàu bị Iran tấn công kể từ khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố phong tỏa Eo biển Hormuz, nơi cách vị trí vụ việc khoảng 150 hải lý về phía Tây Bắc.

Cảnh báo này được đưa ra sau khi Mỹ và Israel bắt đầu ném bom các mục tiêu ở Iran vào ngày 28/2.

Eo biển Hormuz là điểm nghẽn chiến lược, nơi khoảng 20% lượng dầu thô toàn cầu đi qua.

“Xin thông báo, kể từ bây giờ… không tàu nào, bất kể loại gì, được phép đi qua Eo biển Hormuz… Eo biển Hormuz bị cấm đối với tất cả các tàu”, IRGC tuyên bố qua một thông điệp vô tuyến.

IRGC sau đó cập nhật cảnh báo vào ngày 2/3, nói rằng họ đã đóng Eo biển Hormuz và bất kỳ tàu nào cố vượt qua sẽ bị nhắm mục tiêu khai hỏa.

Ông Ebrahim Jabari, cố vấn cấp cao của Tư lệnh IRGC, tuyên bố trên truyền thông nhà nước rằng: “Eo biển Hormuz đã bị đóng. Nếu bất kỳ ai cố đi qua, các chiến binh của Vệ binh Cách mạng và Hải quân chính quy sẽ thiêu rụi những con tàu đó”.

Ngoài ba tàu chở dầu khác bị đánh trúng tại Vịnh Oman, theo xác nhận của một quan chức an ninh hàng hải với TWZ, tàu chở dầu STENA IMPERATIVE treo cờ Mỹ cũng chịu ít nhất hai cú đánh trực tiếp từ một vật thể nghi của Iran khi đang ở cảng Bahrain vào ngày 2/3. Hiện chưa rõ con tàu bị tấn công bằng tên lửa hay thiết bị bay không người lái.

UKMTO cho biết họ đã nhận được báo cáo về một sự cố tại cảng Bahrain: “Sĩ quan an ninh của công ty báo cáo rằng con tàu bị trúng hai vật thể không xác định gây ra hỏa hoạn. Đám cháy đã được dập tắt và tàu vẫn ở trong cảng. Toàn bộ thủy thủ đoàn an toàn và đã sơ tán. Giới chức đang điều tra”.

Được biết, STENA IMPERATIVE là tàu treo cờ Mỹ duy nhất bị Iran tấn công cho tới nay.

Con tàu này được cho là thuộc Chương trình An ninh Tàu chở dầu của Cục Hàng hải Mỹ, được triển khai từ năm 2021 nhằm tăng khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng nhiên liệu lỏng của Mỹ trong khủng hoảng.

Vài tuần trước khi chiến tranh nổ ra, theo CBS News, STENA IMPERATIVE từng bị các xuồng vũ trang Iran áp sát và đe dọa lên tàu tại Eo biển Hormuz, trước khi tiếp tục hành trình dưới sự hộ tống quân sự.

Khi đó Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận: “Hai xuồng IRGC và một thiết bị bay không người lái Mohajer của Iran đã tiếp cận M/V Stena Imperative với tốc độ cao và đe dọa chiếm giữ tàu”.

CENTCOM cho biết tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường lớp Arleigh Burke USS McFaul đã lập tức tới hiện trường, hộ tống con tàu cùng với yểm trợ phòng không từ Không quân Mỹ, khiến tình hình hạ nhiệt.

Kể từ khi Chiến dịch Cơn Thịnh nộ Khủng khiếp do Mỹ triển khai bắt đầu, lưu lượng tàu thuyền qua vùng biển trọng yếu này đã giảm gần 85%, nhiều tàu tắt thiết bị phát tín hiệu để tránh bị theo dõi.

Trong khi Iran tấn công các tàu chở dầu, Mỹ đang đánh vào các tàu của Hải quân Iran.

Tổng thống Donald Trump tuyên bố “tiêu diệt” Hải quân Iran là mục tiêu cốt lõi của Chiến dịch Cơn Thịnh nộ Khủng khiếp.

Vào ngày 4/3, Đô đốc Brad Cooper, Chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), tuyên bố Mỹ đã tấn công khoảng 2.000 mục tiêu Iran kể từ khi bắt đầu chiến dịch quân sự.

Theo hãng thông tấn nhà nước Liên bang Nga TASS, trong đoạn video được đăng trên nền tảng mạng xã hội X của CENTCOM, ông Cooper nói: “Chúng tôi đã tấn công gần 2.000 mục tiêu bằng hơn 2.000 quả đạn các loại. Chúng tôi đã làm suy yếu nghiêm trọng hệ thống phòng không của Iran và phá hủy hàng trăm tên lửa đạn đạo, bệ phóng và thiết bị bay không người lái của nước này”.

Theo ông, trên 50.000 binh sĩ, khoảng 200 tiêm kích, hai tàu sân bay cùng các máy bay ném bom của Mỹ đang tham gia chiến dịch. Ông cũng cho biết Washington sẽ tiếp tục tăng cường năng lực cho chiến dịch quân sự này.

Đô đốc Cooper cũng cho hay lực lượng Mỹ đã phá hủy 17 chiến hạm của Iran, trong đó có một tàu ngầm.

“Cho đến nay, chúng tôi đã đánh chìm 17 chiến hạm của Iran, bao gồm cả chiếc tàu ngầm đang hoạt động với thiệt hại lớn ở thân tàu”, ông nói.

Dù chưa biết Chiến dịch Cơn Thịnh nộ Khủng khiếp sẽ kéo dài bao lâu, nhưng cuộc chiến này rõ ràng tiếp tục đặt ra mối nguy hiểm lớn đối với hoạt động hàng hải thương mại.

Thành Nam/Báo Tin tức và Dân tộc