Vì sao Kuwait liên tiếp bắn rơi tiêm kích F-15E Strike Eagle của Mỹ giữa chiến sự khu vực

Các vụ bắn nhầm xảy ra trong bối cảnh chiến sự giữa Iran với liên minh Mỹ - Israel leo thang, không phận vùng Vịnh đặt trong tình trạng cảnh giới cao độ. Các đơn vị phòng không Kuwait được lệnh trực chiến 24/24h, sẵn sàng đánh chặn mục tiêu bay không xác định xâm nhập, có nguy cơ cao.

Trong dòng diễn biến này, 3 tiêm kích F-15E Strike Eagle của Không quân Mỹ xuất kích hỗ trợ chiến dịch tấn công đã bay vào khu vực kiểm soát phòng không của Kuwait.

Trong điều kiện căng thẳng cao, hệ thống radar mặt đất phát hiện mục tiêu tốc độ lớn, độ cao thay đổi liên tục và nhận diện nhầm là mối đe dọa. Lực lượng phòng không đã khai hỏa tên lửa đánh chặn, dẫn đến việc cả 3 máy bay bị bắn rơi.

Địa điểm xảy ra sự cố được xác định trên không phận Kuwait. Toàn bộ 6 thành viên phi hành đoàn, mỗi máy bay gồm 2 người gồm phi công và sĩ quan điều khiển vũ khí, đã kịp thời kích hoạt ghế phóng và được lực lượng tìm kiếm cứu nạn giải cứu an toàn.

Tiêm kích F-15E Strike Eagle là biến thể tấn công đa nhiệm của dòng F-15, được thiết kế cho nhiệm vụ chiếm ưu thế trên không và tấn công mặt đất chính xác cao.

Máy bay có chiều dài khoảng 19,4 m, sải cánh 13 m, trọng lượng cất cánh tối đa khoảng 36 tấn. F-15E sử dụng 2 động cơ phản lực cánh quạt Pratt & Whitney F100, tổng lực đẩy lớn, cho phép đạt tốc độ tối đa hơn 2.400 km/h và trần bay khoảng 18 km.

Về hỏa lực, F-15E có 11 giá treo vũ khí, mang được khoảng 11 tấn bom và tên lửa. Trang bị tiêu chuẩn gồm pháo tự động 6 nòng cỡ 20 mm M61A1 Vulcan, tên lửa không đối không tầm trung dẫn đường radar chủ động AIM-120 AMRAAM, tên lửa không đối không tầm ngắn hồng ngoại AIM-9 Sidewinder, cùng bom dẫn đường chính xác bằng laser hoặc vệ tinh.

Hệ thống radar mảng pha quét điện tử chủ động giúp máy bay phát hiện mục tiêu ở khoảng cách hàng trăm km.

Nguyên nhân sâu xa của sự cố được giới phân tích cho là xuất phát từ áp lực chiến trường và vấn đề phối hợp nhận dạng.

Trong môi trường có nhiều loại mục tiêu như UAV tự sát, tên lửa hành trình bay thấp và tiêm kích tốc độ cao, hệ thống phòng không mặt đất phải xử lý lượng dữ liệu lớn trong thời gian ngắn.

Nếu tín hiệu nhận dạng bạn hay thù - IFF - bị gián đoạn hoặc không đồng bộ hoàn toàn giữa các bên, nguy cơ bắn nhầm tăng cao.

Về mặt chiến lược, sự cố này cho thấy hạn chế trong cơ chế phối hợp tác chiến liên minh khi nhiều quốc gia cùng tham gia một chiến dịch quân sự.

Kuwait duy trì hệ thống phòng không nhiều tầng, có thể bao gồm radar cảnh giới tầm xa và tên lửa đánh chặn đất đối không.

Trong trạng thái cảnh giác cao, quy trình ra quyết định rút ngắn có thể dẫn đến sai sót nếu dữ liệu không được xác thực đầy đủ.

Sự việc cũng đặt ra câu hỏi về khả năng tích hợp dữ liệu thời gian thực giữa các lực lượng không quân và phòng không mặt đất.

Trong chiến tranh hiện đại, yếu tố kết nối mạng và chia sẻ dữ liệu đóng vai trò quyết định. Chỉ một khoảng trễ vài giây trong cập nhật nhận dạng có thể tạo ra hậu quả lớn.

Dù phía Kuwait thừa nhận đây là sự cố ngoài ý muốn, vụ bắn nhầm 3 tiêm kích F-15E Strike Eagle của Mỹ vẫn là lời cảnh báo về rủi ro trong chiến trường có mật độ vũ khí công nghệ cao dày đặc. Khi không phận trở nên quá tải bởi nhiều tầng mục tiêu, sai số kỹ thuật và áp lực tâm lý có thể hội tụ thành một quyết định sai lầm.

Trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông tiếp tục gia tăng, việc cải thiện cơ chế phối hợp, chuẩn hóa hệ thống nhận dạng và tăng cường liên kết dữ liệu giữa các đồng minh sẽ là yếu tố then chốt nhằm ngăn chặn những sự cố tương tự tái diễn.

Việt Hùng