Căng thẳng Trung Đông, nhiều nhà máy phân bón vận hành hết công suất, giữ giá bán hợp lý

Xung đột xảy ra tại Trung Đông bắt đầu từ ngày 28/02/2026 đã và đang làm ảnh hưởng chuỗi cung ứng, tăng giá dịch vụ vận tải, nguyên liệu, chi phí sản xuất và giá phân bón.

Nhằm góp phần ổn định, bảo đảm nguồn cung vật tư nông nghiệp, hạn chế việc tăng chi phí vật tư cũng như tăng khả năng tự chủ dài hạn để duy trì sản xuất trồng trọt, góp phần hoàn thành mục tiêu tăng trưởng và xuất khẩu của ngành, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tổ chức Hội nghị về giải pháp bình ổn giá và đảm bảo nguồn cung phân bón phục vụ sản xuất trồng trọt.

Phát biểu tại Hội nghị, các doanh nghiệp cho biết đang duy trì ổn định hoạt động sản xuất, đảm bảo nguồn cung phân bón cho thị trường trong nước, nhất là giai đoạn cao điểm từ quý I đến hết quý II/2026. Nhiều đơn vị đã chủ động tăng công suất, tối ưu chi phí nhằm giữ giá bán ở mức hợp lý, chia sẻ khó khăn với nông dân.

Tuy nhiên, các doanh nghiệp cũng phản ánh áp lực lớn từ việc chi phí nguyên liệu đầu vào tăng mạnh do tác động của tình hình địa chính trị thế giới. Các nguyên liệu chính như lưu huỳnh, amoniac, quặng apatit phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu, trong khi chi phí logistics và bao bì đồng loạt tăng, khiến giá thành sản xuất phân bón gia tăng.

Hội nghị do Cục trưởng Huỳnh Tấn Đạt chủ trì, với sự tham gia của đại diện các hiệp hội, doanh nghiệp và cơ quan quản lý

Trước thực tế này, nhiều doanh nghiệp đã vận hành nhà máy gần hoặc vượt công suất thiết kế để đáp ứng nhu cầu thị trường. Sản lượng phân bón trong quý I/2026 tăng mạnh so với cùng kỳ, cơ bản đáp ứng nhu cầu sản xuất nông nghiệp theo mùa vụ.

Bên cạnh nỗ lực của doanh nghiệp, một số khó khăn về nguồn nguyên liệu trong nước cũng được chỉ ra. Nguồn cung quặng apatit nội địa còn hạn chế, chưa đáp ứng đủ nhu cầu sản xuất, buộc doanh nghiệp phải tăng nhập khẩu, tiềm ẩn rủi ro về chi phí và nguồn cung.

Tại Hội nghị, các doanh nghiệp kiến nghị cơ quan quản lý xem xét nâng hạn mức khai thác quặng apatit để chủ động nguồn nguyên liệu trong nước; đồng thời tăng cường kiểm soát thị trường nhằm ngăn chặn tình trạng đầu cơ, găm hàng, đẩy giá.

Liên quan đến chính sách thuế, đại diện doanh nghiệp đề xuất duy trì mức thuế suất xuất nhập khẩu phân bón ở mức 0% để tăng khả năng cạnh tranh, trong bối cảnh nguồn cung trong nước dồi dào nhưng nhu cầu tiêu thụ mang tính thời vụ.

Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Huỳnh Tấn Đạt đánh giá cao sự chủ động, linh hoạt của các doanh nghiệp trong việc ứng phó với biến động thị trường, đồng thời chia sẻ khó khăn với người sản xuất.

Ông Huỳnh Tấn Đạt, Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật

Ông Huỳnh Tấn Đạt nhấn mạnh: "Cục đang tập trung triển khai một loạt các đề án mang tính chiến lược nhằm chuyển đổi nền nông nghiệp theo hướng bền vững, bao gồm: Đề án nâng cao sức khỏe đất: Tập trung vào việc cải tạo và bảo vệ độ phì nhiêu của đất trồng; Đề án tăng cường sản xuất và sử dụng phân bón hữu cơ: Giảm dần sự phụ thuộc vào phân bón hóa học; Đề án tăng cường sản xuất và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học: Hướng tới nông sản sạch và an toàn; Đề án giảm phát thải và nâng cao chất lượng nông sản: Đặc biệt là trong canh tác lúa gạo (đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp)".

Một trong những điểm quan trọng nhất được ông Huỳnh Tấn Đạt nhắc đến là việc áp dụng các giải pháp kỹ thuật đồng bộ để giảm chi phí đầu vào. Đại diện Cục cho biết qua tính toán, các giải pháp này có thể giúp nông dân giảm chi phí sản xuất lúa từ 200 - 300 đồng/kg. Đây là con số có ý nghĩa lớn trong việc nâng cao thu nhập cho bà con trong bối cảnh giá lúa biến động.

Yếu tố tiên quyết vẫn là phải xây dựng chuỗi liên kết và giảm chi phí trung gian. Hình thành các chuỗi liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp sản xuất phân bón và các hợp tác xã, nông dân. Giảm bớt các khâu trung gian trong phân phối để đưa vật tư nông nghiệp đến tay nông dân với giá thành hợp lý nhất, giúp giá lúa bán ra tiệm cận với giá tiêu dùng thực tế.

Đẩy mạnh Khoa học công nghệ và Chế biến sâu, đặc biệt là triển khai hiệu quả Nghị quyết 57 về đổi mới sáng tạo trong nông nghiệp. Tập trung vào khâu chế biến sâu và bảo quản sau thu hoạch để giảm thất thoát và nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản Việt Nam.

Trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động, việc phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp được xác định là yếu tố quan trọng nhằm ổn định thị trường phân bón, đảm bảo nguồn cung phục vụ sản xuất nông nghiệp, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng và xuất khẩu của ngành.

Vũ Ngọc Tân