Giá dầu thế giới vượt 110 USD/thùng do xung đột tại eo biển Hormuz

Xung đột tại Trung Đông đang đẩy hệ thống năng lượng toàn cầu vào kịch bản nghiêm trọng nhất lịch sử khi eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược dọc bờ biển Iran - bị phong tỏa. Theo số liệu ghi nhận, tình trạng này đã làm gián đoạn khoảng 20% nguồn cung dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu kể từ ngày 28/2/2026.

Giá năng lượng tăng vọt và thâm hụt nguồn cung

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đánh giá đây là cú sốc năng lượng lớn hơn cả cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1973. Đến nay, thị trường đã thâm hụt khoảng 400.000.000 thùng dầu, tương đương 4 ngày tiêu thụ toàn cầu. Tình trạng này đẩy giá dầu chuẩn thế giới tăng hơn 50%, chính thức vượt mốc 110,00 USD/thùng. Đặc biệt, một số loại dầu từ khu vực Trung Đông đã đạt ngưỡng gần 164,00 USD/thùng.

Hàng loạt cơ sở hạ tầng quan trọng như mỏ khí, nhà máy lọc dầu và cảng xuất khẩu tại Trung Đông bị hư hại nặng nề. Các chuyên gia dự báo việc khôi phục các hạng mục này có thể kéo dài nhiều năm, gây áp lực duy trì giá cao trong dài hạn.

Phản ứng khẩn cấp của các quốc gia

Trước áp lực chi phí nhiên liệu, nhiều chính phủ đã phải triển khai các biện pháp tiết kiệm năng lượng nghiêm ngặt:

Thái Lan: Yêu cầu công chức tạm dừng công tác nước ngoài và ưu tiên sử dụng cầu thang bộ.
Bangladesh: Quyết định đóng cửa các trường đại học để giảm tải tiêu thụ điện năng.
Sri Lanka: Áp dụng chế độ phân phối nhiên liệu theo định mức.
Trung Quốc: Ban hành lệnh cấm xuất khẩu nhiên liệu tinh chế.
Anh: Cân nhắc hạ giới hạn tốc độ giao thông để tối ưu hóa lượng tiêu thụ xăng dầu.

Mặc dù IEA đã công bố kế hoạch giải phóng 400.000.000 thùng dầu từ kho dự trữ khẩn cấp, bà Natasha Kaneva, chuyên gia phân tích tại JP Morgan, nhận định con số này chỉ đủ bù đắp khoảng 20 ngày tác động. Theo bà, giảm nhu cầu tiêu thụ hiện là giải pháp khả thi duy nhất.

Áp lực lên ngành hàng không và thị trường LNG

Ngành hàng không đang đối mặt với rủi ro lớn khi giá nhiên liệu bay tại châu Âu chạm mức kỷ lục 220,00 USD/thùng, kéo theo khả năng tăng giá vé máy bay trên diện rộng. Tại Mỹ, giá xăng bán lẻ cũng đã tăng thêm hơn 1,00 USD/gallon chỉ trong vòng một tháng.

Đối với thị trường khí đốt, ông Saad al-Kaabi, Giám đốc điều hành của QatarEnergy, cho biết xung đột sẽ khiến khoảng 12,8 triệu tấn LNG mỗi năm - tương đương 3% nguồn cung toàn cầu - bị gián đoạn trong vòng 3 đến 5 năm tới. Điều này sẽ khiến chi phí điện năng tiêu dùng tại cả châu Âu và châu Á tăng cao.

Nguy cơ đối với an ninh lương thực

Không chỉ dừng lại ở năng lượng, xung đột còn đe dọa trực tiếp đến chuỗi cung ứng thực phẩm. Khoảng 1/3 lượng phân bón thương mại toàn cầu đi qua eo biển Hormuz hiện đang bị đình trệ. Giá phân bón gốc nitơ, điển hình là urê, đã tăng từ 30% đến 40%.

Ông Maximo Torero, nhà kinh tế trưởng của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO), cảnh báo nếu tình trạng này kéo dài, sản lượng các mặt hàng thiết yếu như ngũ cốc, thịt và sữa sẽ sụt giảm nghiêm trọng do gián đoạn mùa vụ và thiếu hụt thức ăn chăn nuôi.

Tuệ Nhân