Cần đột phá để xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 100 tỷ USD

Tại tọa đàm, ông Âu Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Hải quan (Bộ Tài chính) cho biết, năm 2025, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của chúng ta đạt trên 70 tỷ USD, đóng góp khoảng 20 tỷ USD xuất siêu cho nền kinh tế. Theo thống kê của ngành Hải quan, từ năm 2021 đến nay, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản tăng bình quân khoảng 10-12%/năm.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản vẫn duy trì đà tăng, đạt khoảng 35,88 tỷ USD. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng đã chậm lại, chỉ tăng khoảng 6% so với cùng kỳ năm 2025.

Các đại biểu tham gia tọa đàm. Ảnh: VGP

Dù vậy, một số mặt hàng vẫn đạt mức tăng trưởng 2 con số. Thủy sản tăng 11,4%, rau quả tăng 17,7%. Một số nhóm hàng khác tăng mạnh hơn, như sản phẩm chăn nuôi tăng 34%.

Theo đánh giá của cơ quan Hải quan, thời gian tới, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam vẫn được dự báo tăng trưởng, nhưng tốc độ sẽ chậm lại do chịu tác động của nhiều yếu tố. Đặc biệt là các yếu tố bên ngoài như tăng trưởng toàn cầu chậm, xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng, biến động tỷ giá và chi phí logistics. Đây là những yếu tố ảnh hưởng khá lớn đến ngành xuất khẩu nông, lâm, thủy sản.

Bên cạnh đó, các rào cản từ thị trường nhập khẩu ngày càng khắt khe hơn, nhất là về tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc, phát triển bền vững và giảm phát thải. Điều này thể hiện rõ tại các thị trường xuất khẩu lớn như Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc và một số thị trường khác.

Đối với mục tiêu đưa kim ngạch xuất khẩu lên 100 tỷ USD vào năm 2027, cơ quan Hải quan đánh giá đây là thách thức rất lớn. Năm 2026, kim ngạch xuất khẩu dự kiến đạt khoảng 75 tỷ USD; để cán mốc 100 tỷ USD vào năm 2027, xuất khẩu phải tăng hơn 15%. Đây là mức tăng không dễ thực hiện trong bối cảnh thị trường còn nhiều khó khăn và cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Tuy nhiên, ngay từ đầu năm 2026, nhiều giải pháp đã được triển khai như cắt giảm thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, đẩy mạnh chuyển đổi số. Những giải pháp này sẽ hỗ trợ hoạt động xuất nhập khẩu nói chung, cũng như xuất khẩu nông, lâm, thủy sản nói riêng.

"Với sự cải cách quyết liệt và thay đổi phương thức thực hiện, tôi hy vọng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản năm 2027 có thể tiệm cận mục tiêu 100 tỷ USD. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, cần rất nhiều nỗ lực từ cả Chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp", ông Âu Anh Tuấn nêu.

Ông Âu Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Hải quan (Bộ Tài chính). Ảnh: VGP

Ông Đặng Kim Sơn, chuyên gia kinh tế, nguyên Viện trưởng viện Chính sách và Chiến lược phát triển Nông nghiệp nông thôn cũng cho rằng, mục tiêu đưa xuất khẩu hiện nay của nông nghiệp là 70 tỷ USD năm 2025 lên 100 tỷ USD trong thời gian tới không phải là ngoài tầm với của nông sản Việt Nam. Tuy nhiên, phải quyết tâm đổi mới một cách đột phá, thay đổi một cách làm hoàn toàn khác biệt so với trước đây.

Cụ thể, theo ông Tô Nguyễn Thành, chuyên gia khoa học công nghệ về truy xuất nguồn gốc nông thủy sản, để đạt mục tiêu 100 tỷ USD, cần đưa công nghệ vào từng hoạt động sản xuất của doanh nghiệp, cũng như trong công tác điều hành vĩ mô, nhằm tạo điều kiện thúc đẩy chuyển đổi sản xuất. Đây là một tiền đề quan trọng để từng bước đáp ứng mục tiêu đặt ra. Đồng thời, cần triển khai mạnh mẽ việc truy xuất nguồn gốc và chuyển đổi số.

THANH HOA