Cải cách hành chính ở phường Ô Chợ Dừa: Công nghệ phải gần dân, dễ tiếp cận

Đoàn viên, thanh niên hỗ trợ người dân thao tác trên điện thoại tại điểm “Bình dân học vụ số lưu động” ở phường Ô Chợ Dừa. Ảnh: PV

Không để ai bị "bỏ lại phía sau"

Nếu coi cải cách hành chính (CCHC) là trục xuyên suốt trong vận hành của chính quyền cơ sở thì chuyển đổi số có thể xem là một trong những động lực rõ nét nhất trong quá trình đó ở phường Ô Chợ Dừa. Từ thực tiễn giải quyết công việc, phường đã lựa chọn hướng đi không mang tính hình thức: Ứng dụng công nghệ vào những khâu người dân dễ cảm nhận nhất, cán bộ dễ sử dụng nhất và bộ máy dễ tạo hiệu quả nhất. Bởi vậy, khi nhắc đến chuyển đổi số ở địa phương này, điều được nói đến không chỉ là phần mềm hay nền tảng, mà là việc hồ sơ được xử lý nhanh hơn, thao tác của người dân thuận tiện hơn và việc phối hợp trong nội bộ cũng trôi chảy hơn.

Điểm nhấn nổi bật trong bức tranh ấy là mô hình “Trợ lý AI phường Ô Chợ Dừa trong phục vụ người dân và hỗ trợ cán bộ thực thi công vụ”. Sáng kiến này được xây dựng từ chính nhu cầu thực tiễn ở cơ sở, nhằm hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục hành chính thuận tiện hơn, đồng thời giảm tải cho bộ phận tiếp nhận hồ sơ. Mô hình đã giành Giải Nhì tại cuộc thi tìm kiếm ý tưởng, giải pháp CCHC cấp thành phố, qua đó cho thấy một hướng tiếp cận mới trong ứng dụng công nghệ vào quản trị địa phương.

Theo ông Nguyễn Trọng Toàn, Phó Chánh Văn phòng HĐND-UBND phường Ô Chợ Dừa, điều phường quan tâm không chỉ là có thêm một công cụ mới, mà là công cụ đó phải thật sự hữu ích cho người dân. Trợ lý AI giúp giảm tải cho bộ phận “một cửa”, đồng thời nâng cao tính chủ động, mức độ tiện ích và sự hài lòng của người dân. Quan trọng hơn là sáng kiến này bám sát yêu cầu thực tiễn ở cơ sở, thay vì dừng ở một mô hình mang tính trình diễn công nghệ.

Cũng theo ông Nguyễn Trọng Toàn, chuyển đổi số chỉ có hiệu quả và mang lại thành công khi không để ai bị bỏ lại phía sau. Từ nhận thức đó, phường đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như thực hiện 100% ký số hồ sơ, số hóa kết quả giải quyết thủ tục hành chính, đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt qua mã QR, đồng thời huy động lực lượng đoàn viên, thanh niên, giáo viên, dân quân làm lực lượng xung kích, hỗ trợ trực tiếp người dân trong kê khai, nộp hồ sơ trực tuyến. Đây là cách làm theo hướng “chuyển đổi số có hỗ trợ”, giúp người dân dễ tiếp cận và sử dụng dịch vụ công hơn, từng bước thu hẹp khoảng cách số trong cộng đồng.

Các hoạt động hỗ trợ người dân tiếp cận nền tảng số, dịch vụ công trực tuyến được triển khai tại phường Ô Chợ Dừa. Ảnh: PV

Ứng dụng công nghệ: Triển khai đồng bộ để phát huy hiệu quả

Thực tế cho thấy, hiệu quả CCHC chịu tác động bởi nhiều yếu tố, trong đó nổi bật là con người, công nghệ, công tác chỉ đạo, điều hành và sự tham gia của người dân. Đáng chú ý, khi người dân chủ động sử dụng dịch vụ công trực tuyến, gửi phản ánh, kiến nghị qua các kênh số và được hỗ trợ trong quá trình tiếp cận các nền tảng công nghệ, quá trình chuyển đổi số ở cơ sở cũng tạo ra hiệu ứng lan tỏa rõ hơn. Điều đó cho thấy chuyển đổi số không thể thành công nếu chỉ xuất phát từ phía cơ quan hành chính, mà cần được thúc đẩy bằng sự tương tác hai chiều giữa chính quyền và người dân.

Phó Chánh Văn phòng HĐND-UBND phường Ô Chợ Dừa cho rằng, ứng dụng công nghệ phát huy hiệu quả rõ nhất khi được triển khai đồng bộ, mang tính hệ thống, từ công tác chỉ đạo, điều hành, hạ tầng thiết bị, mạng kết nối, cơ sở dữ liệu đến tổ chức bộ máy chuyên môn và nhân lực hỗ trợ; đồng thời phải đi cùng việc tổ chức bộ máy khoa học hơn.

Ngoài việc đầu tư trang thiết bị và phần mềm quản lý văn bản, phường còn triển khai Trợ lý AI cho cán bộ chuyên môn và Trợ lý AI hướng dẫn người dân thực hiện dịch vụ công. Điều này không chỉ hỗ trợ cán bộ giảm áp lực công việc, mà còn tạo điều kiện để người dân tiếp cận thủ tục thuận lợi hơn. Cách nhìn này cho thấy, ở phường Ô Chợ Dừa, chuyển đổi số không tách rời CCHC mà là công cụ giúp cải cách đi nhanh và rõ hơn.

Phường cũng đã triển khai nhiều kế hoạch gắn với xây dựng môi trường số trong cộng đồng như thành lập Tổ ứng cứu công nghệ và nghiệp vụ hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính, triển khai chiến dịch “45 ngày đêm ra quân hỗ trợ hoạt động chuyển đổi số”, phong trào “Bình dân học vụ số”, kế hoạch xây dựng “Phường Ô Chợ Dừa thông minh”, cùng các lớp tập huấn cho người dân về dịch vụ công quốc gia, VNeID, iHanoi, Etax Mobile. Những việc làm này cho thấy mục tiêu không chỉ là số hóa quy trình trong cơ quan, mà còn là giúp người dân quen hơn với các công cụ số và chủ động hơn trong tương tác với chính quyền.

Đại diện phường Ô Chợ Dừa nhận Giải Nhì tại cuộc thi tìm kiếm ý tưởng, giải pháp CCHC cấp thành phố với mô hình ứng dụng Trợ lý AI. Ảnh: PV

Trao đổi với phóng viên, ông Lê Tuấn Định, Chủ tịch UBND phường Ô Chợ Dừa nhấn mạnh: “CCHC và chuyển đổi số phải hướng tới xây dựng chính quyền hiện đại, thân thiện, vì dân; trong đó, sự hài lòng của người dân, tổ chức là thước đo chất lượng công vụ. Phường cũng sẽ tiếp tục phát huy hiệu quả mô hình Trợ lý AI để hỗ trợ người dân, hỗ trợ cán bộ, qua đó nâng chất lượng phục vụ ở cơ sở”.

Chuyển đổi số khó tạo hiệu ứng tức thì nếu chỉ nhìn từ những khẩu hiệu lớn. Nhưng từ cách làm của Ô Chợ Dừa có thể thấy, khi công nghệ được triển khai đúng chỗ, gần nhu cầu thực tế, có người hỗ trợ, có bộ máy đồng hành thì hiệu quả sẽ được nhận ra bằng những thay đổi rất cụ thể: người dân bớt phải đi lại, hồ sơ trực tuyến tăng lên, phản ánh qua nền tảng số được xử lý nhanh hơn, cán bộ cũng có thêm công cụ để hoàn thành công việc hiệu quả hơn. Đó cũng là cách để chuyển đổi số ở cơ sở đi vào đời sống một cách tự nhiên, bền vững hơn.

Võ Giang - Quỳnh Anh