Bối cảnh mới của quan hệ Việt Nam - Mỹ đang tạo ra cơ hội đặc biệt

Chiều 2/8, trong khuôn khổ Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33, Bộ Ngoại giao chủ trì Hội nghị Ngoại vụ toàn quốc lần thứ 22 với chủ đề “Nâng tầm công tác đối ngoại địa phương, huy động hiệu quả các nguồn lực quốc tế phục vụ phát triển”.

Hội nghị có sự tham dự trực tiếp của hơn 300 đại biểu từ các ban, bộ, ngành Trung ương; lãnh đạo các địa phương, lãnh đạo các cơ quan ngoại vụ và trưởng cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ngô Lê Văn phát biểu mở đầu hội nghị

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ngô Lê Văn cho biết, từ Hội nghị Ngoại vụ toàn quốc lần thứ 21 đến nay, các địa phương đã ký kết, gia hạn và duy trì hiệu lực trên 900 thỏa thuận quốc tế; chủ trì, cấp phép hoặc cho ý kiến đối với trên 2.500 hội nghị, hội thảo quốc tế.

Công tác quản lý đoàn ra, đoàn vào, ký kết và thực hiện thỏa thuận từng bước đi vào nền nếp. Việc rà soát nội dung hợp tác và theo dõi sau ký kết được quan tâm hơn.

Nhiều địa phương đã gắn hoạt động đối ngoại chặt chẽ hơn với thu hút đầu tư, mở rộng thị trường, phát triển du lịch, tranh thủ công nghệ, tri thức, nhân lực và kinh nghiệm quản trị. Đầu tư trực tiếp nước ngoài tiếp tục là nguồn lực quan trọng.

Bên cạnh số lượng và quy mô dự án, một số địa phương đã quan tâm hơn đến trình độ công nghệ, liên kết với doanh nghiệp trong nước, đào tạo nhân lực và khả năng tham gia chuỗi cung ứng.

Việc thu hút đầu tư trong các lĩnh vực điện tử, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, năng lượng và sản xuất xanh bước đầu tạo thêm điều kiện nâng cao năng lực sản xuất và sức cạnh tranh của địa phương; tuy nhiên, mức độ lan tỏa và liên kết trong nước còn khác nhau giữa các dự án và địa bàn.

Cần xác định đúng “điểm rơi” của dòng vốn Mỹ

Đại sứ Việt Nam tại Mỹ Nguyễn Quốc Dũng: Địa phương nào rút ngắn được thời gian chuẩn bị đất sạch, giải phóng mặt bằng, cấp phép và hỗ trợ sau cấp phép sẽ có khả năng hút vốn Mỹ vượt trội

Tại hội nghị, Đại sứ Việt Nam tại Mỹ Nguyễn Quốc Dũng nhấn mạnh, quan hệ Việt Nam - Mỹ đang đứng trước cơ hội phát triển mạnh mẽ nhất kể từ khi bình thường hóa quan hệ năm 1995. Việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện vào tháng 9/2023 không chỉ mang ý nghĩa chính trị, mà còn mở ra một khuôn khổ hợp tác kinh tế, đầu tư và công nghệ chưa từng có.

Tuy nhiên, Đại sứ nhìn nhận khuôn khổ đối tác chiến lược sẽ chỉ thực sự tạo ra giá trị nếu được hiện thực hóa bằng các dự án đầu tư, các chuỗi cung ứng mới và các trung tâm đổi mới sáng tạo ngay tại các địa phương của Việt Nam.

"Bối cảnh mới của quan hệ Việt Nam - Mỹ đang tạo ra cơ hội đặc biệt cho các địa phương", Đại sứ Nguyễn Quốc Dũng nhìn nhận.

Đại sứ cho biết, trong những năm gần đây, chính sách kinh tế đối ngoại của Mỹ có nhiều điều chỉnh nhằm bảo vệ lợi ích sản xuất trong nước và giảm thâm hụt thương mại. Việt Nam vẫn được Mỹ nhìn nhận là một đối tác quan trọng tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Điều này được thể hiện qua việc hai bên tiếp tục duy trì đối thoại cấp cao thường xuyên, mở rộng hợp tác về bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, năng lượng, khoáng sản chiến lược, kinh tế số và đổi mới sáng tạo.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trao đổi với Tổng thống Mỹ Donald Trump trong chuyến công tác tham dự cuộc họp khai mạc Hội đồng Hòa bình về Dải Gaza hồi tháng 2. Ảnh: TTXVN

Với cộng đồng doanh nghiệp Mỹ, Việt Nam không còn chỉ là một điểm đến có chi phí cạnh tranh. Ngày càng nhiều doanh nghiệp mong muốn xây dựng các cơ sở sản xuất, trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), trung tâm thiết kế, trung tâm dữ liệu và chuỗi cung ứng công nghệ cao tại Việt Nam.

Đại sứ nhấn mạnh, Việt Nam đang bước vào giai đoạn cải cách mạnh mẽ, tạo nền tảng thuận lợi để thu hút FDI thế hệ mới.

Việt Nam đang đặt mục tiêu tăng trưởng ở mức cao trong giai đoạn tới, với động lực chính đến từ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và khu vực kinh tế tư nhân. Điều này hoàn toàn phù hợp với xu hướng đầu tư của các doanh nghiệp Mỹ.

"Thực tế làm việc với nhiều doanh nghiệp Mỹ cho thấy, quyết định đầu tư ngày nay phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác hơn là các ưu đãi về thuế. Các doanh nghiệp đặc biệt quan tâm đến chất lượng nguồn nhân lực; tính ổn định và minh bạch của chính sách; khả năng cung ứng điện, logistics và hạ tầng số; thời gian giải quyết thủ tục hành chính; cũng như khả năng đồng hành của chính quyền địa phương trong suốt vòng đời dự án", Đại sứ phân tích.

Thủ tướng Lê Minh Hưng làm việc với đoàn doanh nghiệp Mỹ do Quyền Chủ tịch Hội đồng Kinh doanh Mỹ - ASEAN (USABC) Brian McFeeters dẫn đầu hồi giữa tháng 4. Ảnh: Nhật Bắc

Các địa phương vẫn còn cách tiếp cận mang tính thụ động, chủ yếu chờ các đoàn doanh nghiệp đến khảo sát thay vì chủ động tiếp cận các tập đoàn mục tiêu, xây dựng danh mục dự án và phát triển đội ngũ chuyên trách hỗ trợ nhà đầu tư.

Ngoài ra, các bang của Mỹ ngày càng tích cực thúc đẩy hợp tác quốc tế thông qua các cơ quan phát triển kinh tế, các trường đại học, các trung tâm đổi mới sáng tạo và hiệp hội doanh nghiệp. Đây là những đối tác mà các địa phương Việt Nam hoàn toàn có thể kết nối trực tiếp.

Đại sứ Việt Nam tại Mỹ khuyến nghị các địa phương cần chuyển từ tư duy "thu hút càng nhiều vốn càng tốt" sang thu hút đúng nhà đầu tư, đúng lĩnh vực và đúng hệ sinh thái hay nói cách khác là xác định đúng “điểm rơi” của dòng vốn Mỹ.

Các địa phương nên xây dựng một danh mục dự án đầu tư “sẵn sàng triển khai”, thay vì chỉ giới thiệu danh mục tiềm năng chung chung. Theo Đại sứ đây là cách để các địa phương chứng minh rằng "mình không chỉ muốn FDI, mà thực sự có khả năng tiếp nhận FDI chất lượng cao".

Địa phương nào tạo được môi trường đầu tư minh bạch, dự đoán được và đáp ứng chuẩn mực quốc tế sẽ có cửa rất rộng với dòng vốn chất lượng cao

"Quan hệ Việt Nam - Mỹ đã bước sang một giai đoạn mới... Trong cuộc cạnh tranh thu hút FDI chất lượng cao, các địa phương của Việt Nam cần đi trước một bước: chuẩn bị hạ tầng, chuẩn bị thể chế, chuẩn bị nhân lực và chuẩn bị dự án. Nếu làm được điều đó, chúng ta không chỉ đón vốn Mỹ, mà còn đón được công nghệ, quản trị và chuỗi giá trị mới, qua đó nâng chất tăng trưởng của địa phương và của cả nền kinh tế", Đại sứ khẳng định.

Trần Thường

Phạm Hải