Bổ sung cơ chế đánh giá độc lập, bảo đảm khách quan, toàn diện

Làm rõ nguồn kinh phí điều tra cơ bản về dầu khí

Góp ý về Dự án Luật Dầu khí (sửa đổi), ĐBQH Lương Đình Hưng cho biết, qua nghiên cứu dự thảo mới nhất gồm 12 chương, 62 điều, đại biểu nhận thấy dự thảo quy định thẩm quyền rất lớn của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam.

Theo đại biểu, dự thảo đã cơ bản bám sát chủ trương của Bộ Chính trị tại Kết luận số 76 ngày 24/4/2024 về tình hình thực hiện Nghị quyết số 41 về định hướng Chiến lược phát triển ngành dầu khí Việt Nam đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2035.

Theo đó, cần tích cực hoàn thiện chính sách, pháp luật, tạo thuận lợi cho phát triển nhanh, bền vững ngành dầu khí; bảo đảm đồng bộ giữa Luật Dầu khí và pháp luật có liên quan, phù hợp với thông lệ quốc tế và đặc thù của ngành dầu khí.

Đồng thời, dự thảo cũng bám sát Nghị quyết số 70 ngày 20/8/2025 về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; trong đó đặt ra yêu cầu xây dựng các tập đoàn công nghiệp năng lượng trong nước có đủ khả năng làm tổng thầu EPC các dự án quy mô lớn, hiện đại; triển khai chiến lược phát triển công nghiệp sản xuất thiết bị năng lượng trong nước; có cơ chế, chính sách đột phá thúc đẩy nghiên cứu và phát triển công nghiệp năng lượng, tăng tỷ lệ nội địa hóa và năng lực tự chủ trong toàn ngành năng lượng.

ĐBQH Lương Đình Hưng (Nghệ An) phát biểu

Sau khi tiếp thu ý kiến đóng góp của các bộ, ban, ngành và Ủy ban Thường vụ Quốc hội, dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) đã cơ bản bảo đảm tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; loại bỏ các rào cản, tạo hành lang pháp lý thuận lợi, minh bạch, ổn định và có sức cạnh tranh quốc tế đối với các nhà thầu, nhà đầu tư trong và ngoài nước; góp phần nâng cao mức độ hấp dẫn của môi trường đầu tư trong lĩnh vực dầu khí.

Đại biểu Lương Đình Hưng cho rằng: dự thảo đã đủ điều kiện để Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp này.

Đối với Chương XI về chức năng, thẩm quyền và nghĩa vụ của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam trong công tác điều tra cơ bản về dầu khí, đại biểu cho biết khoản 1 Điều 60 quy định kinh phí thực hiện điều tra cơ bản về dầu khí được bảo đảm từ ngân sách nhà nước.

Tuy nhiên, qua nghiên cứu toàn bộ dự thảo Luật, đại biểu nhận thấy thẩm quyền cũng như chế độ tài chính của Tập đoàn chủ yếu sử dụng nguồn lợi nhuận sau thuế của Tập đoàn... Do đó, đối với đề xuất sử dụng ngân sách nhà nước cho hoạt động điều tra cơ bản về dầu khí, dù dự thảo có quy định “nếu có”, đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo làm rõ thêm cơ sở pháp lý của việc sử dụng ngân sách nhà nước cho nội dung này.

Về chính sách ưu đãi trong hoạt động dầu khí tại Chương VI, đại biểu Lương Đình Hưng bày tỏ thống nhất với đề xuất của cơ quan chủ trì soạn thảo khi bổ sung khoản 4 Điều 42, quy định thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ quyết định các trường hợp ưu đãi đặc biệt.

Theo đại biểu, thực tiễn cho thấy một số lô dầu khí có điều kiện địa chất đặc biệt phức tạp, nằm ở vùng nước sâu, xa bờ; có yêu cầu đặc biệt về quốc phòng, an ninh, chủ quyền quốc gia hoặc là các dự án có ý nghĩa chiến lược đối với việc bảo đảm an ninh năng lượng nhưng hiệu quả kinh tế thấp, rủi ro đầu tư rất cao.

Ngoài mục tiêu kinh tế, các khu vực, lô dầu khí này còn có ý nghĩa chiến lược đối với việc bảo vệ an ninh và chủ quyền lãnh thổ quốc gia.

Vì vậy, đại biểu thống nhất cao với việc bổ sung khoản 4 Điều 42. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu kỹ quy định về thuế thu nhập doanh nghiệp tại Điều 42 để tránh chồng chéo với Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành.

Bảo đảm khách quan trước khi áp dụng chính sách đặc thù

Đối với dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, đại biểu Lương Đình Hưng bày tỏ nhất trí với sự cần thiết ban hành Nghị quyết.

Toàn cảnh phiên thảo luận Tổ 7, chiều 4/8.

Theo đại biểu, dự thảo mới nhất, sau khi được tiếp thu, chỉnh lý theo ý kiến thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, đã bám sát chủ trương của Bộ Chính trị tại Nghị quyết số 04 về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới; Kết luận số 14 về chủ trương khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung; Nghị quyết số 68 về phát triển kinh tế tư nhân; Nghị quyết số 79 về phát triển kinh tế nhà nước; đặc biệt là chỉ đạo tại cuộc họp Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.

Góp ý cụ thể tại khoản 1 Điều 10, đại biểu đề nghị bổ sung cụm từ “tổ chức” trước cụm từ “cá nhân”... Theo đại biểu, Điều 2 và Điều 7 của dự thảo đều quy định áp dụng đối với cả tổ chức và cá nhân. Theo quy định của pháp luật, cả cá nhân và tổ chức, pháp nhân có hành vi vi phạm đều có thể bị xử lý.

“Việc bổ sung cụm từ "tổ chức" nhằm bảo đảm tính đồng bộ với các điều khoản khác trong Nghị quyết”, đại biểu Lương Đình Hưng nhấn mạnh.

Về cơ chế đánh giá độc lập, đại biểu dẫn Nghị quyết số 79 ngày 6/1/2026 về phát triển kinh tế nhà nước, trong đó xác định giải pháp “thiết lập quy trình xem xét độc lập, toàn diện và minh bạch để đánh giá bản chất vụ việc là có sai sót khách quan hay vi phạm pháp luật”.

Để bảo đảm tính khách quan, toàn diện và đầy đủ, đại biểu Lương Đình Hưng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo bổ sung trong dự thảo Nghị quyết một cơ chế độc lập nhằm đánh giá, kết luận tính chất vụ việc, xác định vụ việc có vì lợi ích chung hoặc không vụ lợi hay không, làm căn cứ trước khi cơ quan tiến hành tố tụng quyết định miễn hoặc tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự.

Diệp Anh; ảnh: Khánh Duy