Đề xuất nhiều cơ chế thúc đẩy đổi mới sáng tạo

Đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) TP. Huế tham gia thảo luận tại tổ 4 cùng Đoàn ĐBQH các tỉnh Khánh Hòa và Lào Cai. Phiên thảo luận do UVTW Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn ĐBQH thành phố Huế Nguyễn Đình Trung điều hành.

Đại biểu Nguyễn Tiến Hùng, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân TP. Huế nêu ý kiến tại buổi thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH thành phố cung cấp.

Cân nhắc tính cần thiết và hoàn thiện cơ chế bảo vệ cán bộ dám đổi mới

Tham gia thảo luận, đại biểu Nguyễn Tiến Hùng, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân TP. Huế, bày tỏ băn khoăn về sự cần thiết ban hành Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Theo đại biểu, nghị quyết được xây dựng nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng trong bối cảnh Bộ luật Hình sự và Bộ luật Tố tụng hình sự đang được sửa đổi. Tuy nhiên, hai bộ luật này dự kiến được Quốc hội thông qua tại kỳ họp thường lệ vào tháng 10 tới, nên thời gian áp dụng thực tế của nghị quyết sẽ rất ngắn. Đại biểu đề nghị Quốc hội cân nhắc kỹ tính cần thiết của việc ban hành nhằm tránh lãng phí trong xây dựng chính sách.

Đại biểu cũng đề nghị không giới hạn thời gian áp dụng nghị quyết trong 3 năm mà nên thực hiện lâu dài; đồng thời thu hẹp phạm vi điều chỉnh theo hướng tập trung vào lĩnh vực kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân, ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Góp ý dự thảo Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước (sửa đổi), đại biểu Nguyễn Tiến Hùng cho rằng, quy định thời hạn xác minh thiệt hại tối đa 30 ngày chưa phù hợp với thực tiễn. Đại biểu đề nghị cho phép kéo dài thời gian xác minh trên cơ sở thỏa thuận với người yêu cầu bồi thường; đồng thời mở rộng phạm vi miễn hoàn trả tiền bồi thường đối với các trường hợp thiệt hại do yếu tố khách quan trong quá trình ứng dụng khoa học, công nghệ.

Đặc biệt, đại biểu kiến nghị bổ sung quy định miễn hoàn trả đối với người thi hành công vụ trong hoạt động tố tụng nếu có lỗi vô ý, không có động cơ vụ lợi, đã tuân thủ đầy đủ quy trình, thủ tục và thiệt hại phát sinh từ các nguyên nhân khách quan.

Đại biểu Nguyễn Hải Nam (Đoàn ĐBQH TP. Huế) thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật Dầu khí. Ảnh: Đoàn ĐBQH thành phố cung cấp.

Đề xuất tăng phân cấp trong lĩnh vực dầu khí, phát triển điện gió ngoài khơi

Đại biểu Nguyễn Hải Nam (Đoàn ĐBQH TP. Huế) thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật Dầu khí, đồng thời đề nghị tăng cường phân cấp, phân quyền cho Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị, triển khai các dự án dầu khí.

Đối với quy định về thu giữ và lưu trữ carbon (CCS), đại biểu cho rằng đây là giải pháp cần thiết để thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (Net Zero). Tuy nhiên, cần tính toán đầy đủ chi phí đầu tư, quan trắc, xử lý môi trường và ứng phó sự cố để bảo đảm hiệu quả kinh tế.

Đại biểu cũng đề nghị mở rộng phạm vi các ngân hàng được nhận tiền gửi từ các quỹ của ngành dầu khí trên cơ sở bảo đảm an toàn và hiệu quả sử dụng vốn.

Về phát triển điện gió ngoài khơi, đại biểu đề xuất giao Bộ Công Thương làm đầu mối quản lý và xây dựng cơ chế quản lý đồng bộ đối với các dự án điện gió ngoài khơi, phù hợp với đặc thù khai thác trên biển.

Đối với dự thảo nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù, đại biểu Nguyễn Hải Nam đề nghị làm rõ tiêu chí xác định hành vi “không vụ lợi, không tham nhũng” và quy định cụ thể thời điểm xác định giá trị tài sản thất thoát, thiệt hại để bảo đảm thống nhất trong quá trình áp dụng pháp luật.

Đại biểu Võ Thanh Tùng, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học, Đại học Huế tham gia thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH thành phố cũng cấp

Bảo vệ cả quá trình nghiên cứu, không chỉ những trường hợp thành công

Thảo luận tại tổ, đại biểu Võ Thanh Tùng, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học, Đại học Huế, thống nhất với sự cần thiết ban hành nghị quyết nhằm tạo hành lang pháp lý bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Đại biểu đề nghị mở rộng phạm vi điều chỉnh của nghị quyết để bao quát đầy đủ hoạt động nghiên cứu, thử nghiệm, phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; đồng thời rà soát các điều kiện loại trừ trách nhiệm hình sự để bảo đảm thống nhất với Bộ luật Hình sự.

Theo đại biểu, bản chất của nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo luôn tiềm ẩn rủi ro, do đó chính sách cần bảo vệ cả những trường hợp thử nghiệm không thành công nhưng đã thực hiện đúng quy trình, trung thực và áp dụng đầy đủ các biện pháp kiểm soát rủi ro, thay vì chỉ bảo vệ những trường hợp mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội.

Đại biểu cũng kiến nghị bổ sung cơ chế thẩm định chuyên môn độc lập hoặc hội đồng chuyên gia để làm căn cứ xem xét áp dụng cơ chế đặc thù; đồng thời hoàn thiện các quy định về khai thác tận thu trong dự thảo Luật Dầu khí theo hướng tận dụng hạ tầng hiện có phục vụ hoạt động thu giữ và lưu trữ carbon (CCS), xây dựng cơ chế ưu đãi cho các dự án ứng dụng công nghệ cao và chuyển trọng tâm đánh giá trách nhiệm từ kết quả cuối cùng sang tính hợp lý của quá trình ra quyết định.

Lê Thọ