Bộ GD&ĐT: Giải nhất Khoa học kỹ thuật không sao chép, đạo văn

Chiều 10/4, Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố kết quả xác minh đối với đề tài khoa học kỹ thuật “Phát triển vật liệu Polyurethane Composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống” của học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy (Ninh Bình).

Đây là dự án đạt giải nhất tại Cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học năm 2026. Trước đó, đề tài gây chú ý trên các diễn đàn học thuật khi xuất hiện nghi vấn có nhiều điểm tương đồng với một số nghiên cứu cấp cao hơn.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, cơ quan này đã thành lập tổ tư vấn gồm 5 chuyên gia có trình độ tiến sĩ trở lên để thẩm định toàn diện dự án. Việc đánh giá tập trung vào mức độ trùng lặp nội dung, tính khả thi của quá trình nghiên cứu cũng như khả năng thực hiện thí nghiệm của học sinh.

Kết quả thẩm định cho thấy học sinh hoàn toàn có thể thực hiện dự án dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Một số phép đo và phương pháp phân tích như DTA, XRD, FT-IR được đánh giá là có thể tiếp cận ở mức cơ bản trong chương trình học, trong khi các thiết bị thí nghiệm có sẵn tại các phòng thí nghiệm của các viện nghiên cứu và trường đại học.

Chiều 22/3, Ban tổ chức cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp quốc gia 2025-2026 trao 145 giải từ 242 dự án. trong đó, 14 dự án đạt giải nhất. (Ảnh: BTC)

Tổ chuyên gia cũng nhận định tiến độ nghiên cứu của dự án là khả thi. Nội dung đề tài được giới hạn hợp lý, tập trung vào một số tính chất trọng tâm của vật liệu, đồng thời sử dụng các vật liệu và thiết bị có sẵn tại các cơ sở nghiên cứu.

Về nghi vấn đạo văn, Bộ GD&ĐT khẳng định dự án không bị ghi nhận trùng lặp do sao chép từ các công trình đã công bố. Tuy nhiên, nghiên cứu được đánh giá không có tính mới tuyệt đối mà mang tính mới tương đối, có sự kế thừa từ các công trình trước đó.

Theo kết luận thẩm định, điểm khác biệt của đề tài nằm ở việc xây dựng hệ vật liệu polyurethane composite có khả năng cân bằng đồng thời ba đặc tính: chống cháy, cách nhiệt và kháng vi sinh, thông qua tối ưu hóa hàm lượng và sự phân tán của các chất bổ sung. Các chuyên gia cũng đánh giá đề tài có giá trị ứng dụng thực tiễn, có thể làm cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo hoặc phát triển các dự án sáng chế trong lĩnh vực vật liệu chức năng và công nghệ nano.

“Tổng thể, đề tài không có dấu hiệu sao chép hay đạo văn mà thể hiện sự kế thừa có chọn lọc, kết hợp với quá trình thực nghiệm độc lập và phân tích khoa học”, Bộ Giáo dục và Đào tạo kết luận.

Cơ quan này đồng thời cho rằng việc tổ chức cuộc thi khoa học kỹ thuật là cần thiết nhằm khuyến khích học sinh nghiên cứu, vận dụng kiến thức vào giải quyết các vấn đề thực tiễn.

Cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia năm 2026 diễn ra từ ngày 20 đến 22/3, với sự tham gia của 457 học sinh và 242 dự án, gồm 27 dự án cá nhân và 215 dự án tập thể. Tổng cộng 145 giải thưởng đã được trao, trong đó có 14 dự án đạt giải Nhất, 29 giải Nhì, 44 giải Ba, 58 giải Tư và lựa chọn các dự án dự thi Hội thi khoa học, kỹ thuật quốc tế năm 2026.

Theo quy chế tuyển sinh của Bộ Giáo dục và Đào tạo, học sinh đạt giải ba trở lên tại cuộc thi có thể được xét tuyển thẳng vào đại học theo ngành phù hợp, dù một số cơ sở đào tạo đã không còn áp dụng chính sách này.

Lệ Thu