Lạm phát khiến 77% sinh viên Nhật Bản 'đổ xô' đi làm thêm thay vì dành thời gian cho việc học và các hoạt động ở trường

Một khảo sát gần đây của Liên đoàn các hợp tác xã đại học tại Nhật Bản (National Federation of University Co-operative Associations) cho thấy, 77% sinh viên Nhật Bản hiện đang làm việc bán thời gian trong khi theo học, con số này đã tăng lên so với mức trước đại dịch. Đồng thời, chi tiêu hằng tháng cho sách vở đã giảm xuống dưới 1.000 yên (khoảng 165.000 đồng), lần đầu tiên sau 10 năm, trong khi chi phí ăn uống lại tăng lên.

Trong số những sinh viên làm việc từ 23 giờ trở lên mỗi tuần, 64% cho biết họ không dành phút nào để đọc sách mỗi ngày, so với 52% trong số những người làm việc dưới 7 giờ. Càng làm việc bán thời gian nhiều giờ, tỷ lệ sinh viên không dành thời gian nào để học tập bên ngoài trường, dù là để chuẩn bị bài giảng hay ôn tập càng cao. Khi số giờ làm việc giảm, tỷ lệ sinh viên học tập từ 10 giờ trở lên mỗi tuần lại tăng lên.

Tuy nhiên, dữ liệu cũng chỉ ra một sự phân hóa ngày càng tăng, với một số sinh viên cho biết, họ hoàn toàn không đọc sách, trong khi những người khác vẫn tiếp tục đọc sách 60 phút trở lên, bất kể giờ làm việc.

Emi Sakamoto - Giáo sư nghiên cứu Nhật Bản tại ĐH Cardiff cho biết, sự thay đổi này có thể phản ánh những áp lực hệ thống sâu sắc hơn: “Sự gia tăng lạm phát gần đây đang tác động đáng kể đến sinh viên và có khả năng thúc đẩy những thay đổi cấu trúc dài hạn, chứ không chỉ đơn thuần là phản ứng ngắn hạn. Sinh viên ngày càng khó theo kịp sự gia tăng nhanh chóng của chi phí, đặc biệt là khi thời gian và khả năng kiếm tiền của họ bị hạn chế, cũng như mức lương tương đối thấp”.

Bà Sakamoto cảnh báo rằng, những tác động đến kết quả học tập có thể rất đáng kể: “Khối lượng công việc nặng nề làm giảm thời gian và không gian tinh thần mà sinh viên dành cho việc suy ngẫm, tư duy phản biện và sự gắn kết sâu sắc hơn với việc học tập. Kết quả là, điều này không chỉ ảnh hưởng đến thời gian dành cho việc học tập mà còn có nguy cơ làm giảm chất lượng tổng thể của công việc học tập của họ”.

Những phát hiện này xuất hiện trong bối cảnh những lo ngại rộng rãi hơn về áp lực tài chính đối với sinh viên và tác động của chúng đến hệ thống giáo dục đại học trên toàn cầu. Jeremy Breaden - Phó Giáo sư nghiên cứu Nhật Bản tại ĐH Monash cho biết, mối quan hệ giữa công việc và học tập cần được hiểu trong bối cảnh rộng hơn: “Tỷ trọng dành cho công việc đã tăng dần trong nhiều năm qua, ngoại trừ những năm đại dịch, nên đây không chỉ là phản ứng trước áp lực lạm phát gần đây”.

Breaden cho rằng, việc làm thêm không nên chỉ được xem là một xu hướng tiêu cực: “Nhiều, nếu không muốn nói là hầu hết sinh viên đại học Nhật Bản luôn phải cân bằng giữa công việc làm thêm và các hoạt động ngoại khóa bên cạnh việc học. Sự đa dạng các hoạt động này thực chất có thể được coi là một đặc điểm nổi bật của đời sống sinh viên đại học Nhật Bản”.

Sayaka Oki, một giáo sư tại ĐH Tokyo, cho biết, việc tăng giờ làm việc không nhất thiết làm giảm năng suất học tập: “Hầu hết sinh viên tôi biết dường như làm việc nhiều hơn các thế hệ trước, cả trong công việc bán thời gian và học đại học. Năng suất học tập của họ dường như không thua kém các thế hệ trước, mặc dù họ có thể đang sử dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ thu thập thông tin và trau chuốt bài viết của mình”.

Tuy nhiên, nghiên cứu so sánh do Reiko Yamada - Giáo sư ĐH Doshisha dẫn đầu, dựa trên các cuộc khảo sát sinh viên ở Nhật Bản, Mỹ, Hàn Quốc, Đài Loan và Úc, cho thấy, sinh viên Nhật Bản dành nhiều thời gian hơn cho công việc bán thời gian bên ngoài trường đại học so với các bạn cùng trang lứa, trong khi dành ít thời gian hơn cho các hoạt động xã hội. Hơn 20% học sinh Nhật Bản cho biết, không dành chút thời gian nào cho bạn bè, so với khoảng 4 đến 11% ở các quốc gia khác, trong khi thời gian tham gia các hoạt động xã giao cũng thấp hơn đáng kể. Những xu hướng này xuất hiện trong thời kỳ COVID-19 và vẫn tiếp diễn sau đại dịch.