Bắc Ninh: Doanh nghiệp vươn tầm nhờ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo

Đây chính là con đường giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và phát triển bền vững.

Chuyển đổi số - yêu cầu tất yếu của một trung tâm công nghiệp

Sau hơn ba thập kỷ phát triển, Bắc Ninh đã trở thành một trong những cực tăng trưởng kinh tế quan trọng của cả nước với hệ thống khu công nghiệp hiện đại, là điểm đến của nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới. Thành công trong thu hút đầu tư nước ngoài đã đưa Bắc Ninh trở thành trung tâm sản xuất điện tử, công nghệ cao và xuất khẩu hàng đầu Việt Nam.

Công ty cổ phần Công nghệ A.I -SKVI giới thiệu sản phẩm tới khách hàng.

Tuy nhiên, bối cảnh phát triển đã thay đổi nhanh chóng. Những lợi thế truyền thống về lao động, đất đai hay ưu đãi đầu tư không còn đủ để tạo nên sức cạnh tranh bền vững. Xu hướng chuyển dịch chuỗi cung ứng toàn cầu, yêu cầu phát triển xanh, giảm phát thải carbon, thực hiện ESG, cùng sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) và các công nghệ số đang đặt ra những tiêu chuẩn hoàn toàn mới đối với doanh nghiệp.

Vì vậy, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia được ban hành là cơ hội cho giai đoạn phát triển mới. Đối với cộng đồng doanh nghiệp, đây không chỉ là định hướng phát triển của đất nước mà còn là lời hiệu triệu về đổi mới tư duy, đổi mới mô hình sản xuất và quản trị.

Nếu trước đây nhiều doanh nghiệp coi chuyển đổi số là giải pháp để "sống sót" trước những biến động của thị trường thì hiện nay chuyển đổi số phải được nhìn nhận là nền tảng để "vươn tầm", tạo ra giá trị gia tăng cao hơn và từng bước làm chủ chuỗi giá trị toàn cầu. Điểm khác biệt lớn nhất của Nghị quyết số 57-NQ/TW là không chỉ khuyến khích ứng dụng công nghệ mà đặt đổi mới sáng tạo vào vị trí trung tâm của quá trình phát triển. Công nghệ số và AI không còn đơn thuần là những công cụ hỗ trợ mà đang trở thành yếu tố quyết định năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Tại Bắc Ninh, nhiều doanh nghiệp đã mạnh dạn ứng dụng Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây, robot tự động và AI vào hoạt động sản xuất, quản trị và kinh doanh. Trong các nhà máy, hệ thống cảm biến kết nối liên tục giúp giám sát thiết bị theo thời gian thực, AI phân tích dữ liệu để dự báo bảo trì, giảm thời gian dừng máy, tối ưu tiêu hao nguyên vật liệu và nâng cao chất lượng sản phẩm. Những mô hình "nhà máy thông minh" đang từng bước hình thành, giúp doanh nghiệp đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe của các tập đoàn đa quốc gia.

Vượt qua những rào cản để bứt phá

Không chỉ tạo động lực về nhận thức, Nghị quyết số 57-NQ/TW còn mở ra một không gian phát triển mới cho cộng đồng doanh nghiệp. Đó là cơ hội tiếp cận các chính sách hỗ trợ đổi mới sáng tạo, phát triển doanh nghiệp công nghệ, ứng dụng AI, chuyển đổi số, xây dựng hạ tầng dữ liệu và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Trong tương lai, dữ liệu sẽ trở thành một loại tài sản quan trọng của doanh nghiệp, còn đổi mới sáng tạo sẽ là yếu tố quyết định khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Công ty cổ phần May BGG Yên Thế ứng dụng các máy móc tự động trong sản xuất. Ảnh: Hoài Thu.

Đối với Bắc Ninh - địa phương đang đặt mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương theo hướng hiện đại, thông minh và phát triển bền vững, việc hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo gắn với các khu công nghiệp, doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp tư nhân, trường đại học và viện nghiên cứu sẽ tạo ra động lực phát triển mới cho toàn bộ nền kinh tế.

Đồng thời, tinh thần của Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân cũng khẳng định doanh nghiệp tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Vì vậy, doanh nghiệp không chỉ là đối tượng thụ hưởng chính sách mà còn phải trở thành chủ thể của quá trình đổi mới sáng tạo, đầu tư công nghệ và chuyển đổi số.

Bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình chuyển đổi số của doanh nghiệp Bắc Ninh vẫn còn không ít khó khăn. Rào cản lớn nhất vẫn là tư duy của người đứng đầu. Không ít doanh nghiệp vẫn coi đầu tư cho công nghệ là chi phí thay vì khoản đầu tư chiến lược cho tương lai. Trong khi đó, hạn chế về nguồn vốn, thiếu nhân lực số chất lượng cao và khả năng tiếp cận các giải pháp công nghệ phù hợp cũng đang làm chậm quá trình chuyển đổi.

Chuyển đổi số không đơn thuần là mua phần mềm hay thiết bị hiện đại mà trước hết phải bắt đầu từ đổi mới tư duy quản trị, chuẩn hóa quy trình, xây dựng văn hóa dữ liệu và từng bước hình thành năng lực đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp.

Để cộng đồng doanh nghiệp Bắc Ninh phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới cần có sự đồng hành của Nhà nước, Hiệp hội Doanh nghiệp, các cơ sở nghiên cứu và chính bản thân doanh nghiệp. Về phía doanh nghiệp, điều quan trọng nhất là người lãnh đạo phải trở thành người tiên phong trong đổi mới. Chuyển đổi số cần được thực hiện theo phương châm "nghĩ lớn, bắt đầu nhỏ, hành động nhanh và phát triển bền vững", ưu tiên những lĩnh vực mang lại hiệu quả thiết thực như quản trị điều hành, sản xuất, chăm sóc khách hàng và thương mại điện tử trước khi mở rộng sang các lĩnh vực khác.

Nguyễn Cường -Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp Hội Doanh nghiệp tỉnh Bắc Ninh