Hà Nội tìm lời giải cho tăng trưởng từ tri thức và đổi mới sáng tạo

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng phát biểu tại cuộc gặp mặt đại biểu văn nghệ sĩ, trí thức, nghệ nhân tiêu biểu.

Trong bối cảnh bước vào giai đoạn phát triển mới, thành phố kỳ vọng huy động mạnh mẽ chất xám và sức sáng tạo của đội ngũ trí thức để tạo dư địa tăng trưởng bền vững. Phát biểu tại buổi gặp mặt, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng nhấn mạnh: “Chỉ có tri thức, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo mới có thể tạo ra tăng trưởng nhanh, bền vững cho Thủ đô cũng như đất nước”.

Văn hóa phải trở thành nguồn lực nội sinh của tăng trưởng

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng khẳng định, những ý kiến hết sức tâm huyết, trí tuệ mà các đại biểu đã gửi đến hội nghị là những gợi mở rất thiết thực để triển khai hiệu quả các nghị quyết của thành phố về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; xây dựng hệ sinh thái kinh tế gắn với văn hóa và công nghiệp văn hóa; chuyển tư duy từ “văn hóa là nền tảng tinh thần” sang hành động “văn hóa là nguồn lực phát triển”; từ bảo tồn di sản như gìn giữ ký ức sang phát huy di sản như một tài sản sáng tạo, có khả năng đóng góp thiết thực vào tăng trưởng, nâng cao chất lượng sống và định vị thương hiệu của Thủ đô.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu tại cuộc gặp mặt đại biểu văn nghệ sĩ, trí thức, nghệ nhân tiêu biểu.

Theo Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng, thành phố đã xác định phát triển văn hóa và công nghiệp văn hóa là một trong những nhiệm vụ chiến lược nhằm tạo sức bật mới cho tăng trưởng Thủ đô, đồng thời phát huy vai trò Thành phố Sáng tạo của UNESCO, phát triển mạnh hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, các ngành công nghiệp văn hóa và các ngành kinh tế dựa trên tri thức, công nghệ… Cùng với phát triển kinh tế, Hà Nội đang tái cấu trúc không gian đô thị theo hướng hiện đại, xanh và bền vững; từng bước hiện thực hóa định hướng trục sông Hồng thành không gian sinh thái, văn hóa, cảnh quan trung tâm; đồng thời triển khai chương trình chỉnh trang các dòng sông, cải tạo chung cư cũ, mở rộng hệ thống công viên, không gian công cộng nhằm nâng cao chất lượng sống và phát huy giá trị văn hóa của Thủ đô.

Chủ tịch UBND thành phố cũng cho rằng Hà Nội đang đứng trước yêu cầu phát triển văn hóa để thực sự trở thành nguồn lực nội sinh, sức mạnh mềm và động lực phát triển, đồng thời giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa bảo tồn di sản, giữ gìn bản sắc với hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.

PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội góp ý về phát triển công nghiệp văn hóa.

Phó giáo sư, Tiến sĩ Bùi Hoài Sơn - Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội nhấn mạnh, Hà Nội cần chuyển mạnh từ tư duy bảo tồn sang phát huy giá trị di sản như một tài sản sáng tạo, đồng thời kiến tạo hệ sinh thái công nghiệp văn hóa thay vì chỉ tổ chức các hoạt động văn hóa riêng lẻ. Theo ông, thành phố cần xây dựng cơ chế đặt hàng các sản phẩm văn hóa, tạo không gian thử nghiệm cho các mô hình văn hóa mới, tháo gỡ các rào cản về nguồn lực và chính sách. Hà Nội cần một thông điệp chính sách rất rõ ràng: Hà Nội tin vào sáng tạo, đặt hàng sáng tạo, bảo vệ sáng tạo, đầu tư cho sáng tạo và chấp nhận thử nghiệm có trách nhiệm vì sáng tạo.

Phó giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Hiệu, Hiệu trưởng Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội đề xuất, thành phố hình thành mạng lưới không gian sáng tạo kết nối các trường đại học với Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hoàng thành Thăng Long, Bảo tàng Hà Nội, nhà hát và các làng nghề truyền thống. Chính những không gian này sẽ trở thành giảng đường mở, nơi sinh viên, nghệ sĩ, doanh nghiệp và cộng đồng cùng học tập, sáng tạo và kiến tạo giá trị.

Tăng trưởng dựa vào khoa học công nghệ và nhân tài

Quang cảnh cuộc gặp mặt đại biểu văn nghệ sĩ, trí thức, nghệ nhân tiêu biểu trên địa bàn thành phố Hà Nội do Thành ủy Hà Nội tổ chức.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng nhấn mạnh, trong giai đoạn phát triển mới chỉ có tri thức, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo mới có thể tạo ra tăng trưởng nhanh, bền vững cho Thủ đô cũng như đất nước.

Để tạo thêm động lực cho sự phát triển của Thủ đô trong giai đoạn sắp tới, Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng đề nghị các đại biểu đưa ra những giải pháp mang tính đột phá để thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thủ đô; đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các công nghệ mới trong quản trị đô thị, phát triển kinh tế số, xã hội số và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp, từng bước để Hà Nội trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và khởi nghiệp sáng tạo hàng đầu của cả nước.

Đề xuất giải pháp thúc đẩy tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo, Phó giáo sư, Tiến sĩ Tạ Hải Tùng, Phó Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng mô hình hợp tác giữa Nhà nước, doanh nghiệp và các trường đại học cần được tổ chức theo phân công rõ ràng. Nhà nước không làm thay doanh nghiệp và nhà khoa học, mà kiến tạo hạ tầng, đặt ra bài toán lớn, chia sẻ rủi ro ban đầu và trở thành khách hàng đầu tiên của các sản phẩm đổi mới. Ông đề xuất tái định vị Khu Công nghệ cao Hòa Lạc thành trung tâm hội tụ đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ, quỹ đầu tư mạo hiểm và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát; xây dựng chương trình “Startup tại Hà Nội” để hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ từ pháp lý, thuế, sở hữu trí tuệ đến tiếp cận thị trường.

Tiến sĩ Nguyễn Đức Trọng, nguyên Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi kiến nghị Hà Nội tạo đột phá về thể chế để thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong nông nghiệp. Ông đề xuất giao quyền tự chủ, chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu, giao quyền sở hữu sản phẩm khoa học và kết quả của các nhiệm vụ khoa học cho tổ chức chủ trì, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp đầu tư xây dưng các cơ sở thí nghiệm. Các nhiệm vụ khoa học cần được triển khai theo chuỗi giá trị đến sản phẩm cuối cùng, khoán theo kết quả và gắn với thương mại hóa để rút ngắn khoảng cách từ nghiên cứu đến sản xuất.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng chia sẻ, Ban Thường vụ Thành ủy trân trọng và nghiêm túc tiếp thu toàn bộ các ý kiến tâm huyết, trí tuệ của đội ngũ trí thức, nhà khoa học, văn nghệ sĩ và nghệ nhân, coi đây là những gợi mở quan trọng để triển khai hiệu quả các Nghị quyết của thành phố về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, xây dựng hệ sinh thái kinh tế vắn với văn hóa và công nghiệp văn hóa.

Bí thư Thành ủy khẳng định Hà Nội sẽ tiếp tục kiến tạo môi trường cởi mở, hoàn thiện thể chế theo hướng “mở đường cho phát triển”, chuyển mạnh từ cơ chế tham vấn sang đồng kiến tạo ngay từ giai đoạn nghiên cứu, xây dựng chính sách, phát huy phản biện khoa học như một nguồn lực nâng cao chất lượng quyết sách và huy động trí tuệ của đội ngũ trí thức vào giải quyết các vấn đề lớn của Thủ đô.

Bài và ảnh: Tuyết Mai (TTXVN)