Alphabet dẫn đầu, Amazon tăng tốc, Microsoft ổn định, Meta gặp nhiều thách thức

Đây không phải mùa báo cáo tài chính thông thường mà là phép thử quan trọng với toàn bộ làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình lại ngành công nghệ toàn cầu.

Nhìn tổng thể, cả 4 gã khổng lồ công nghệ Mỹ đều ghi nhận tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận vượt kỳ vọng ở nhiều mảng cốt lõi, đặc biệt là điện toán đám mây và quảng cáo số. Tuy nhiên, phía sau những con số ấn tượng đó là một thực tế khác: chi tiêu cho AI đang tăng với tốc độ chưa từng có, đặt ra câu hỏi lớn về hiệu quả dài hạn.

Alphabet: AI cho doanh nghiệp trở thành động lực tăng trưởng, hạ tầng vẫn là nút thắt

Trong số bốn hãng công nghệ lớn, Alphabet (công ty mẹ Google) nổi lên như điểm sáng rõ rệt nhất của quý I/2026: doanh thu đạt khoảng 109,9 tỉ USD, tăng 22% so với cùng kỳ năm ngoái, vượt kỳ vọng thị trường. Động lực lớn nhất của Alphabet đến từ Google Cloud, khi bộ phận điện toán đám mây tăng trưởng tới 63%, đạt khoảng 20 tỉ USD.

Đáng chú ý, ban lãnh đạo Alphabet cho biết doanh thu từ các sản phẩm AI cho doanh nghiệp đã tăng gấp 8 lần chỉ trong một năm, cho thấy AI đã trở thành nguồn thu thực sự. Lợi nhuận từ Google Cloud tăng mạnh, góp phần đẩy lợi nhuận ròng toàn Alphabet tăng tới 81%.

"Các giải pháp AI cho doanh nghiệp của chúng tôi đã trở thành động lực tăng trưởng chính cho mảng điện toán đám mây lần đầu tiên", Sundar Pichai, Giám đốc điều hành Alphabet, cho biết trong cuộc họp trực tuyến với các nhà phân tích.

Tuy nhiên, bức tranh không hoàn toàn màu hồng. Alphabet đã chi hơn 35 tỉ USD vốn đầu tư chỉ riêng quý I/2026 và dự kiến có thể chi tới 190 tỉ USD cả năm nay để mở rộng hạ tầng AI. Điều này phản ánh một nghịch lý: nhu cầu AI tăng quá nhanh đến mức Alphabet chưa kịp xây đủ trung tâm dữ liệu để đáp ứng.

Một số chuyên gia nhận định rằng Alphabet đang bước vào giai đoạn “thu hoạch sớm” từ AI hơn các đối thủ. Theo giới phân tích, lợi thế của Alphabet nằm ở việc kiểm soát toàn bộ chuỗi giá trị, từ mô hình AI Gemini đến chip (TPU) và nền tảng điện toán đám mây. Tuy vậy, rủi ro lớn nhất lại nằm ở chính tốc độ tăng trưởng này, khi nhu cầu vượt quá khả năng cung ứng có thể khiến Alphabet bỏ lỡ doanh thu tiềm năng trong ngắn hạn.

Amazon: Amazon Web Services tăng tốc mạnh nhờ AI, nhưng dòng tiền bị bào mòn

Nếu Alphabet gây ấn tượng ở tốc độ tăng trưởng, Amazon lại cho thấy sức mạnh về quy mô. Doanh thu quý I/2026 của Amazon đạt khoảng 181,5 tỉ USD, trong đó bộ phận điện toán đám mây Amazon Web Services tăng trưởng 28% so với cùng kỳ năm ngoái, mức cao nhất trong nhiều năm.

Amazon Web Services đang hưởng lợi trực tiếp từ làn sóng AI, khi nhu cầu xử lý dữ liệu và huấn luyện mô hình tăng mạnh. Andy Jassy, Giám đốc điều hành Amazon, thậm chí cho biết mảng chip AI riêng Trainium có thể đạt quy mô 50 tỉ USD mỗi năm trong tương lai.

Ngoài điện toán đám mây, các mảng khác của Amazon cũng tăng trưởng tốt. Doanh thu quảng cáo tăng 24%, trong khi thương mại điện tử cải thiện biên lợi nhuận. Những yếu tố này giúp gã khổng lồ thương mại điện tử Mỹ vượt xa kỳ vọng lợi nhuận của thị trường.

Tuy nhiên, vấn đề lớn nhất của Amazon lại nằm ở chi phí. Công ty đã chi tới hơn 43 tỉ USD vốn đầu tư chỉ trong quý I/2026, chủ yếu cho hạ tầng AI. Các nhà phân tích cảnh báo rằng tốc độ chi tiêu này đang làm suy giảm dòng tiền tự do, một chỉ số vốn được coi là “xương sống” của Amazon trong nhiều năm qua.

Theo giới chuyên gia, Amazon đang theo đuổi chiến lược “đánh phủ đầu” trong cuộc đua hạ tầng AI, chấp nhận hy sinh lợi nhuận ngắn hạn để giữ vị thế dài hạn. Song, điều đó cũng khiến cổ phiếu Amazon trở nên nhạy cảm hơn với bất kỳ dấu hiệu suy yếu nào trong tăng trưởng đám mây.

Microsoft: Tăng trưởng ổn định nhưng áp lực cạnh tranh ngày càng lớn

Kết quả kinh doanh của Microsoft trong quý I/2026 đạt đúng kỳ vọng từ giới phân tích thay vì bùng nổ. Bộ phận điện toán đám mây Microsoft Azure tiếp tục tăng trưởng mạnh nhờ AI, nhưng không tạo ra bất ngờ lớn so với Alphabet hay Amazon. Dù vậy, Microsoft vẫn duy trì vị thế vững chắc trong thị trường doanh nghiệp.

Điểm đáng chú ý là Microsoft đang gia tăng mạnh chi tiêu cho hạ tầng AI, với kế hoạch lên tới khoảng 190 tỉ USD trong năm 2026, ngang với Alphabet và gần bằng Amazon (200 tỉ USD).

Tuy nhiên, Microsoft đang đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng rõ rệt. Một phần nguyên nhân đến từ việc Microsoft không còn độc quyền khai thác công nghệ của OpenAI như trước, trong khi các đối thủ như Google và Amazon đang phát triển hệ sinh thái AI riêng.

Theo các nhà phân tích, thách thức lớn nhất của Microsoft là chuyển đổi lượng người dùng khổng lồ trong hệ sinh thái doanh nghiệp thành khách hàng trả tiền cho các dịch vụ AI như Copilot. Hiện tỉ lệ chuyển đổi này vẫn còn khá thấp, chỉ 3,3% trong hơn 450 triệu khách hàng doanh nghiệp của Microsoft đăng ký sử dụng Copilot với giá 30 USD/tháng, làm dấy lên nghi ngờ về khả năng thương mại hóa AI ở quy mô lớn.

Dù vậy, nhiều chuyên gia vẫn đánh giá Microsoft là công ty giữ được vị thế ổn định trong cuộc đua AI, nhờ nền tảng khách hàng doanh nghiệp sâu rộng và khả năng tích hợp AI vào các sản phẩm quen thuộc như Office hay Windows.

Meta: Tăng trưởng quảng cáo mạnh, Reality Labs tiếp tục đốt tiền

Khác với ba công ty trên, Meta không có mảng điện toán đám mây quy mô lớn mà chủ yếu kiếm tiền từ quảng cáo. Trong quý I/2026, Meta vẫn ghi nhận tăng trưởng doanh thu mạnh nhờ AI giúp cải thiện hiệu quả quảng cáo và tăng giá quảng cáo.

Điều đáng buồn với Meta nhất là Reality Labs, bộ phận phụ trách VR (thực tế ảo)/AR (thực tế tăng cường) và metaverse (vũ trụ ảo), tiếp tục lỗ hơn 4 tỉ USD chỉ trong quý I/2026. Khoản lỗ này kéo dài nhiều năm, nâng tổng lỗ tích lũy lên hàng chục tỉ USD.

Song song đó, Meta cũng nâng dự báo chi tiêu vốn lên 125 - 145 tỉ USD cho năm 2026, chủ yếu để đầu tư vào AI và hạ tầng dữ liệu.

Theo giới phân tích, Meta đang theo đuổi chiến lược “hai mũi nhọn”: AI để tạo doanh thu trong ngắn hạn và đặt cược vào metaverse cho tương lai dài hạn. Tuy nhiên, thị trường lại tỏ ra thận trọng và cổ phiếu công ty chịu áp lực do lo ngại chi tiêu quá lớn.

Một số chuyên gia cho rằng Reality Labs hiện là “chi phí cơ hội” của Meta, bởi nguồn lực dành cho mảng này có thể được sử dụng hiệu quả hơn trong cuộc đua AI. Ngược lại, cũng có quan điểm cho rằng nếu AI là “bộ não” thì các thiết bị AR/VR có thể trở thành “giao diện” của kỷ nguyên công nghệ tiếp theo, và Meta đang đi trước một bước.

Meta cũng cảnh báo rằng các phản ứng pháp lý và quy định tại Liên minh châu Âu (EU) lẫn Mỹ “có thể ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động kinh doanh và kết quả tài chính của chúng tôi”, sau nhiều năm chịu chỉ trích ngày càng gia tăng về vấn đề an toàn trẻ em trên mạng xã hội.

“Chúng tôi tiếp tục đối mặt với sự giám sát liên quan đến các vấn đề thanh thiếu niên và có thêm nhiều phiên tòa dự kiến diễn ra trong năm nay tại Mỹ, điều này cuối cùng có thể dẫn đến tổn thất đáng kể”, công ty mẹ Facebook cho biết.

Meta đang đối mặt với số lượng ngày càng tăng các lệnh cấm mạng xã hội với thanh thiếu niên trên toàn cầu, cũng như hàng nghìn vụ kiện từ cá nhân, chính quyền địa phương, các bang và khu học chánh, cáo buộc công ty thiết kế nền tảng gây nghiện và gây hại cho trẻ em. Nhiều vụ kiện khác sẽ diễn ra trong những tháng tới, gồm cả phần hai của phiên tòa tại bang New Mexico và một vụ kiện ở bang California được kỳ vọng sẽ kiểm chứng các cáo buộc cốt lõi trong gần 2.000 vụ kiện tương tự do các khu học chánh tại Mỹ đệ trình.

Số người dùng hoạt động hàng ngày trên toàn bộ hệ sinh thái (DAP), chỉ số đo số người dùng duy nhất truy cập bất kỳ ứng dụng nào của Meta mỗi ngày, tăng 4% trong quý I/2026 so với cùng kỳ năm trước, lên 3,56 tỉ người.

Kết quả này được công bố chỉ vài tuần sau khi Reuters đưa tin về kế hoạch cắt giảm nhân sự quy mô lớn của Meta, khi Giám đốc điều hành Mark Zuckerberg tìm cách tích hợp AI mạnh mẽ vào quy trình làm việc và tái cấu trúc lực lượng lao động xoay quanh công nghệ này.

Mark Zuckerberg cho biết trong cuộc họp với nhà đầu tư rằng nhiều người đang sử dụng AI để làm việc hiệu quả hơn và Meta đang xây dựng phiên bản tiếp theo của mình xoay quanh những người đó. Tỷ phú nói Meta đang tinh gọn để các nhóm không lớn hơn mức cần thiết.

Tuy nhiên, kết quả kinh doanh của Meta bị lu mờ bởi tốc độ tăng trưởng nhanh hơn của các hãng công nghệ lớn khác.

“Các kết quả của Meta đáp ứng kỳ vọng, nhưng không đủ gây ấn tượng với nhà đầu tư, đặc biệt trong bối cảnh Alphabet đạt kết quả mạnh hơn nhiều”, Gil Luria, Giám đốc điều hành tại hãng D.A. Davidson, nhận xét. Ông cũng cho biết nhà đầu tư lo ngại khi kế hoạch chi tiêu của Meta tăng lên mà không đi kèm với việc cắt giảm chi phí hoạt động.

Meta, công ty mẹ Facebook, Instagram, WhatsApp và Threads, đang chi tiêu mạnh tay cho hạ tầng AI và trả lương cao cho nhân sự, đặc biệt là các kỹ sư tại Meta Superintelligence Labs - đơn vị vừa ra mắt mô hình AI đầu tiên mang tên Muse Spark hồi đầu tháng 4.

Mark Zuckerberg tiết lộ Meta đang triển khai hơn 1 gigawatt chip tùy chỉnh do hãng phát triển cùng Broadcom, cũng như một lượng đáng kể chip từ AMD.

Nền tảng quảng cáo mạnh mẽ của Meta, cung cấp các công cụ tự động hóa và cá nhân hóa chiến dịch cho nhà quảng cáo, vẫn là động lực tăng trưởng chính và giúp hỗ trợ các khoản đầu tư vào hạ tầng AI.

Meta đã triển khai quảng cáo trên WhatsApp và Threads từ năm ngoái, làm gia tăng cạnh tranh với các nền tảng như X của Elon Musk. Tính năng Reels trên Instagram tiếp tục cạnh tranh với TikTok và YouTube Shorts trong thị trường video ngắn đầy tiềm năng.

Tuần trước, Meta cũng mở rộng phạm vi cung cấp trợ lý kinh doanh Meta AI, công cụ được thiết kế để giúp nhà quảng cáo tối ưu hiệu quả chiến dịch và xử lý sự cố kỹ thuật theo thời gian thực.

Theo Reuters, Meta đang cài đặt phần mềm theo dõi mới trên máy tính của nhân viên tại Mỹ nhằm ghi lại chuyển động chuột, lượt nhấp và thao tác bàn phím để huấn luyện mô hình AI, một phần trong nỗ lực xây dựng các tác tử AI có thể tự động thực hiện công việc.

Trong khi đó, Trung Quốc đã yêu cầu Meta hủy bỏ thương vụ mua lại startup AI Manus trị giá hơn 2 tỉ USD hồi đầu tuần, khi siết chặt kiểm soát với các khoản đầu tư của Mỹ vào các hãng công nghệ tiên tiến trong nước.

Bức tranh chung: AI thúc đẩy tăng trưởng nhưng thử thách lợi nhuận

Khi đặt 4 gã khổng lồ công nghệ Mỹ cạnh nhau, một xu hướng nổi bật xuất hiện rõ ràng: AI đang trở thành động lực tăng trưởng chính của ngành công nghệ, đặc biệt là trong lĩnh vực đám mây và quảng cáo.

Alphabet, Amazon và Microsoft đều ghi nhận tăng trưởng hai chữ số ở bộ phận điện toán đám mây nhờ nhu cầu AI, trong khi Meta tận dụng AI để tối ưu hóa quảng cáo. Điều này cho thấy AI đã trực tiếp đóng góp vào doanh thu và lợi nhuận của họ.

Tuy nhiên, mặt trái của câu chuyện là chi tiêu. Tổng vốn đầu tư năm 2026 của 4 hãng công nghệ lớn Mỹ dự kiến gần 700 tỉ USD, một con số chưa từng có tiền lệ. Điều đó khiến nhà đầu tư ngày càng quan tâm đến câu hỏi: liệu AI có tạo ra đủ lợi nhuận để bù đắp chi phí khổng lồ hay không.

Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu tăng trưởng doanh thu không theo kịp tốc độ đầu tư, ngành công nghệ có thể đối mặt với một chu kỳ điều chỉnh, tương tự bong bóng dotcom trước đây. Ngược lại, nếu AI tiếp tục chứng minh hiệu quả kinh tế, những khoản đầu tư hiện tại có thể trở thành nền tảng cho một kỷ nguyên tăng trưởng mới kéo dài nhiều năm.

Sơn Vân