8 thời điểm quan trọng cần rửa tay với xà phòng để phòng bệnh hiệu quả

1. Rửa tay với xà phòng sau khi sử dụng nhà vệ sinh

Phân người và môi trường nhà vệ sinh là nơi tập trung mật độ vi sinh vật rất lớn bao gồm các chủng vi khuẩn đường ruột nguy hiểm (E. coli, Salmonella...), virus gây tiêu chảy cấp (Rotavirus) và trứng ký sinh trùng.

Quá trình đi vệ sinh hoặc tiếp xúc với bề mặt nút xả, tay nắm cửa khiến vô số mầm bệnh bám chặt vào lớp da tay. Rửa tay lúc này là biện pháp bắt buộc để ngăn chặn mầm bệnh xâm nhập trở lại cơ thể hoặc lây lan ra môi trường sống.

2. Sau khi sinh hoạt ngoài trời hoặc đi làm về nhà

Môi trường bên ngoài bao gồm đất, cát, không khí và các bề mặt chung chứa vô số bào tử nấm, vi khuẩn cơ hội và kim loại nặng. Đặc biệt đối với trẻ nhỏ, hoạt động ngoài trời làm tăng nguy cơ nhiễm các chủng vi khuẩn gây nhiễm trùng da.

Rửa tay ngay sau khi vào nhà giúp triệt tiêu nguy cơ mang các yếu tố độc hại từ môi trường bên ngoài vào không gian sinh hoạt nội bộ.

Rửa tay đúng cách và đúng thời điểm giúp phòng bệnh hiệu quả.

3. Sau khi tiếp xúc hoặc chăm sóc người bệnh để tránh nguồn lây nhiễm

Khi chăm sóc người bệnh (thay quần áo, tã lót, vệ sinh cá nhân), bàn tay tiếp xúc trực tiếp với các dịch tiết sinh học (máu, mủ, phân, nước tiểu). Đây là nguồn chứa vi sinh vật mang độc lực cao hoặc các chủng vi khuẩn kháng thuốc.

Hành vi rửa tay ngay sau khi chăm sóc người bệnh có tác dụng vừa bảo vệ chính bản thân người chăm sóc không bị lây nhiễm, vừa ngăn chặn việc vô tình biến đôi tay thành "vật chủ trung gian" phát tán mầm bệnh sang các thành viên khác trong gia đình.

4. Sau khi ho, hắt hơi hoặc sổ mũi

Mỗi phản ứng ho hoặc hắt hơi giải phóng hàng triệu giọt bắn li ti chứa virus hô hấp. Việc dùng tay che miệng hoặc xì mũi khiến các tác nhân này bám trực tiếp với mật độ rất cao lên lòng bàn tay và các kẽ ngón tay.

Nếu không được rửa sạch bằng xà phòng, bàn tay sẽ nhanh chóng vấy bẩn lên mọi bề mặt tiếp xúc tạo thành các ổ nhiễm khuẩn gián tiếp cho người xung quanh.

5. Rửa tay sau khi mua sắm

Tiền mặt và xe đẩy mua sắm tại các chợ, siêu thị là những bề mặt có tần suất tiếp xúc công cộng cao nhất.

Tiền giấy hay tiền polymer tích tụ lớp dầu nhờn từ da tay của hàng nghìn người, trở thành môi trường lý tưởng duy trì sự sống cho vi khuẩn, nấm mốc và virus. Rửa tay sau khi giao dịch giúp loại bỏ mầm bệnh tích tụ từ cộng đồng trước khi chúng kịp xâm nhập vào các đồ dùng cá nhân.

6. Sau khi tiếp xúc với vật nuôi để tránh bệnh lây từ động vật sang người

Dù được chăm sóc kỹ nhưng lông, da, nước bọt và chất thải của thú cưng vẫn tiềm ẩn các tác nhân gây bệnh truyền lây từ động vật sang người như vi khuẩn, nấm da hay trứng ký sinh trùng.

Việc rửa tay bằng xà phòng sau khi vuốt ve, cho ăn hoặc dọn vệ sinh cho vật nuôi là biện pháp quan trọng bảo vệ hệ miễn dịch, đặc biệt là ở trẻ nhỏ và người cao tuổi.

7. Trước khi ăn và trước khi chế biến thức ăn

Đôi bàn tay trong quá trình sinh hoạt luôn chứa một lượng vi khuẩn nhất định. Nếu không rửa sạch trước khi chạm vào thức ăn chín hoặc nguyên liệu chế biến, vi khuẩn sẽ theo thực phẩm xâm nhập trực tiếp vào hệ tiêu hóa gây ngộ độc thức ăn, nhiễm trùng đường ruột hoặc các bệnh truyền nhiễm qua đường tiêu hóa.

8. Hãy rửa tay bất cứ khi nào bàn tay bị bẩn

Khi bàn tay dính bẩn rõ rệt do bùn đất, dầu mỡ, dịch tiết hay hóa chất, các lớp chất bẩn này sẽ bao bọc và bảo vệ vi sinh vật khỏi tác động của các dung dịch sát khuẩn khô. Lúc này, việc rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước chảy là phương pháp bắt buộc để tận dụng lực cơ học và chất hoạt tính bề mặt nhằm cuốn trôi hoàn toàn tạp chất cùng mầm bệnh ra khỏi da.

BS. Hoàng Huyền