Mức độ nguy hiểm của xoắn khuẩn Leptospira đối với cơ thể

Xoắn khuẩn Leptospira lây truyền như thế nào?

Leptospira thường ký sinh trong ống thận của nhiều loài động vật như chuột, chó, lợn, trâu, bò và các động vật hoang dã. Điều đáng lưu ý là phần lớn động vật mang vi khuẩn không có biểu hiện bệnh rõ ràng nhưng vẫn liên tục thải xoắn khuẩn ra môi trường thông qua nước tiểu.

Trong điều kiện môi trường ẩm ướt, đặc biệt sau mưa lớn hoặc ngập lụt, xoắn khuẩn có thể tồn tại khá lâu trong nước, bùn đất và trở thành nguồn lây nhiễm cho người.

Con người chủ yếu mắc bệnh qua các con đường sau:

Tiếp xúc trực tiếp với nước hoặc bùn đất nhiễm khuẩn thông qua vùng da xây xát hoặc niêm mạc mắt, mũi, miệng.

Ăn thực phẩm hoặc uống nước bị nhiễm xoắn khuẩn.

Tiếp xúc trực tiếp với động vật mang mầm bệnh hoặc môi trường bị ô nhiễm bởi nước tiểu của chúng.

Những người có nguy cơ cao gồm nông dân, người chăn nuôi gia súc, công nhân vệ sinh môi trường, người làm cống rãnh, lực lượng cứu hộ trong vùng ngập lụt hoặc những người thường xuyên làm việc trong môi trường ẩm ướt.

Việc lây truyền từ người sang người rất hiếm gặp nhưng vẫn có thể xảy ra trong một số trường hợp đặc biệt.

Dấu hiệu nhận biết bệnh xoắn khuẩn Leptospira

Thời gian ủ bệnh thường kéo dài từ 2-30 ngày, phổ biến nhất khoảng 7-14 ngày. Ở giai đoạn đầu, các triệu chứng khá giống cảm cúm nên dễ bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với nhiều bệnh truyền nhiễm khác. Người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện như:

Leptospira thường ký sinh trong ống thận của nhiều loài động vật như chuột, chó, lợn, trâu... Ảnh AI

Sốt cao đột ngột.

Đau đầu.

Đau cơ, đặc biệt ở vùng bắp chân và lưng.

Mệt mỏi.

Ho.

Buồn nôn hoặc nôn.

Đỏ mắt.

Sau khoảng 6-12 ngày, nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể chuyển sang giai đoạn nặng với nhiều biến chứng nguy hiểm do xoắn khuẩn lan rộng và gây tổn thương các cơ quan trong cơ thể.

Những biến chứng nguy hiểm xoắn khuẩn Leptospira

Tổn thương thận

Thận là một trong những cơ quan bị ảnh hưởng sớm nhất. Xoắn khuẩn Leptospira xâm nhập vào mô kẽ và các ống thận, gây viêm mô kẽ, hoại tử ống thận, từ đó dẫn đến suy giảm chức năng thận. Người bệnh có thể bị suy thận cấp, thiểu niệu hoặc vô niệu nếu không được điều trị kịp thời.

Tổn thương gan

Leptospira có thể gây tổn thương các tế bào gan, dẫn đến viêm gan, suy giảm chức năng gan và vàng da. Đây cũng là lý do bệnh còn được gọi là hội chứng Weil trong những trường hợp nặng, với biểu hiện điển hình gồm sốt, vàng da và suy thận.

Tổn thương mạch máu

Một trong những đặc điểm nguy hiểm của bệnh là xoắn khuẩn gây viêm thành mạch, đặc biệt là hệ thống mao mạch. Khi thành mạch bị tổn thương, dịch trong lòng mạch thoát ra ngoài làm giảm thể tích tuần hoàn, gây tụt huyết áp, sốc và trụy tim mạch. Nếu không được cấp cứu kịp thời, người bệnh có nguy cơ tử vong rất cao.

Tổn thương các cơ quan khác

Ngoài gan và thận, Leptospira còn có thể gây:

Viêm màng não.

Viêm cơ tim.

Rối loạn nhịp tim.

Xuất huyết phổi.

Suy hô hấp cấp.

Xuất huyết tiêu hóa.

Đây đều là những biến chứng nặng cần được điều trị tích cực tại cơ sở y tế.

Điều trị càng sớm, tiên lượng càng tốt

Leptospirosis là bệnh có thể điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm.

Ngay khi có các biểu hiện nghi ngờ sau khi tiếp xúc với môi trường ngập nước, bùn đất hoặc động vật mang mầm bệnh, người dân cần đến cơ sở y tế để được khám và điều trị.

Việc sử dụng kháng sinh trong giai đoạn sớm giúp giảm đáng kể nguy cơ xuất hiện các biến chứng nguy hiểm.

Ngược lại, nếu điều trị muộn khi đã có suy gan, suy thận hoặc tổn thương đa cơ quan, việc điều trị sẽ phức tạp hơn và nguy cơ tử vong cũng tăng cao.

Chủ động phòng bệnh

Các chuyên gia khuyến cáo người dân cần thực hiện đồng bộ nhiều biện pháp để phòng ngừa nhiễm xoắn khuẩn Leptospira:

Quản lý tốt vật nuôi, không để nước tiểu và chất thải chảy trực tiếp ra môi trường. Thường xuyên vệ sinh chuồng trại sạch sẽ.
Tiêm phòng Leptospira cho vật nuôi theo hướng dẫn của cơ quan thú y.

Tích cực diệt chuột và hạn chế nguồn lây trong cộng đồng.

Sử dụng đầy đủ phương tiện bảo hộ lao động như ủng, găng tay, quần áo bảo hộ khi làm việc trong môi trường có nguy cơ.

Không tắm hoặc bơi tại ao, hồ, vùng nước ngập không bảo đảm vệ sinh.

Uống nước sạch, ăn chín uống sôi và bảo đảm an toàn thực phẩm.

Đối với những người có nguy cơ phơi nhiễm cao hoặc sống trong vùng đang có dịch, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng kháng sinh dự phòng trong một số trường hợp cụ thể. Một số quốc gia cũng triển khai tiêm vaccine phòng Leptospira cho nhóm nguy cơ cao nhằm giảm nguy cơ mắc bệnh.

Mùa mưa bão là thời điểm bệnh Leptospira dễ bùng phát. Chủ động bảo vệ bản thân, giữ gìn vệ sinh môi trường và đến cơ sở y tế ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ là những biện pháp quan trọng giúp hạn chế các biến chứng nguy hiểm do căn bệnh này gây ra.

BS Nguyễn Văn Bàng