3 kịch bản của Mỹ ở Iran và hệ lụy với Ukraine

Khi xung đột Trung Đông thu hút sự chú ý toàn cầu, Ukraine đứng trước nguy cơ thiếu hụt vũ khí phòng không và mất ưu tiên trong chương trình nghị sự chiến lược của Mỹ (trong ảnh: Tổng thống Mỹ Donald Trump, trái, đón Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Washington D.C., ngày 18/8/2025). Ảnh: THX/TTXVN

Theo trang tin RBC-Ukraine ngày 13/3, cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran đã bước sang tuần thứ hai mà vẫn chưa có dấu hiệu kết thúc. Trong bối cảnh đó, Ukraine một lần nữa bị đẩy xuống vị trí thứ yếu trong chương trình nghị sự toàn cầu - đồng thời phải đối mặt với nguy cơ thiếu hụt tên lửa Patriot nghiêm trọng hơn. Triển vọng của cuộc xung đột tại Trung Đông hiện xoay quanh ba kịch bản mà chính quyền Trump đang phải cân nhắc, và mỗi kịch bản đều có những hệ lụy trực tiếp đối với Kiev.

Kịch bản 1: Chiến tranh đến cùng

Đây là kịch bản tốn kém nhất - cả về nhân mạng lẫn địa chính trị. Theo kịch bản này, Iran tiếp tục kháng cự, phản công và duy trì năng lực tên lửa cho đến khi hệ thống phòng không đối phương bị bào mòn. Mỹ buộc phải triển khai chiến dịch trên bộ, nhiều khả năng sử dụng lực lượng người Kurd. Hệ quả là Iran - một quốc gia đa sắc tộc, đa tôn giáo - có thể biến thành "một Syria phiên bản nâng cấp", nguy cơ bất ổn trong nhiều năm.

Hậu quả đối với Ukraine là rõ ràng: giá dầu toàn cầu leo thang vượt mức trần, giúp Nga bù đắp ngân sách thâm hụt và duy trì cuộc chiến tiêu hao thêm nhiều năm.

Kịch bản 2: Thỏa thuận "Lớn"

Đây là kịch bản được Nhà Trắng mong muốn nhất, theo RBC-Ukraine - thực chất là "Venezuela phiên bản 2.0": gây áp lực đủ mạnh để chính quyền ở Tehran sụp đổ hoặc phải đàm phán.

Tuy nhiên, thực tế hai tuần chiến tranh vừa qua cho thấy chế độ Iran có sức bền đáng kể. Cái chết của bất kỳ lãnh đạo hay chỉ huy nào cũng không làm tê liệt hệ thống - các vị trí trống lập tức được thay thế. Thêm vào đó, yếu tố tín ngưỡng - sự sẵn sàng "hy sinh" vì lý tưởng tôn giáo - có thể đã bị đội ngũ cố vấn chiến lược của Tổng thống Trump, do ông Steve Witkoff dẫn đầu, đánh giá thấp.

Dù vậy, vẫn tồn tại một số dấu hiệu cho thấy các phe phái ôn hòa trong giới tinh hoa Iran có thể sẵn sàng đàm phán, nếu họ giành được quyền kiểm soát tình hình.

Đối với Ukraine, đây là kịch bản có lợi nhất. Nếu dầu mỏ Iran quay trở lại thị trường toàn cầu, hoặc ít nhất eo biển Hormuz được khai thông, giá dầu thế giới sẽ giảm - đồng nghĩa với việc nguồn thu dầu mỏ chảy về Moskva bị thu hẹp đáng kể.

Kịch bản 3: Chuyển giao trách nhiệm

Nếu dữ liệu thăm dò dư luận cho thấy cuộc chiến đang trở thành thảm họa cho đảng Cộng hòa trước cuộc bầu cử quốc hội, Tổng thống Trump có thể tái diễn kịch bản đã từng áp dụng với người Kurd ở Syria: rút lui và chuyển giao trách nhiệm cho Israel và các quốc gia vùng Vịnh, có thể đi kèm hỗ trợ tình báo và tên lửa phòng không từ phía Mỹ.

Với Ukraine, điểm đáng lo ngại nhất trong kịch bản này là nguồn cung tên lửa Patriot. Theo RBC-Ukraine, chỉ trong những ngày đầu của cuộc xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran, các nước Arab đã sử dụng lượng tên lửa Patriot nhiều hơn toàn bộ lượng Ukraine tiêu thụ trong 4 năm xung đột.

Tuy nhiên, chính trong kịch bản này, Ukraine lại nắm giữ một lá bài có giá trị: kinh nghiệm thực chiến chống thiết bị bay không người lái - thứ mà các chế độ quân chủ vùng Vịnh đang cần. Nếu Kiev chủ động cung cấp hỗ trợ quân sự thiết thực cho khu vực này, vai trò của Ukraine sẽ trở thành đòn bẩy đàm phán thực sự.

RBC-Ukraine kết luận, dù kịch bản nào xảy ra, Ukraine đều chịu tác động - theo hướng bất lợi hoặc ít bất lợi hơn. Điều Kiev có thể kiểm soát là chủ động định vị mình: không chỉ là bên nhận viện trợ, mà là đối tác cung cấp kinh nghiệm và năng lực chiến đấu thực tế trong một cuộc xung đột toàn cầu ngày càng phức tạp.

Công Thuận/Báo Tin tức và Dân tộc