Nước giàu khai hỏa, người nghèo còng lưng 'trả hóa đơn'

Người dân xếp hàng dài tại trạm xăng ở Dhaka, Bangladesh, ngày 10/3. Ảnh: Reuters.

Mỗi ngày, anh Shakil Khan lái xe máy len lỏi qua dòng xe đông đúc tại Dhaka (Bangladesh) để giao hàng và chở khách. Tuy nhiên những ngày gần đây, anh phải chờ hàng giờ, xếp hàng dài tại trạm xăng để đổ nhiên liệu, trong bối cảnh chính phủ áp dụng giới hạn tạm thời trong việc mua xăng dầu.

Khan là một trong hàng chục triệu người tại Bangladesh đang chịu ảnh hưởng từ tình trạng thiếu hụt xăng dầu và khí đốt, trong bối cảnh chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel tại Iran gây tác động đến nguồn cung nhiên liệu toàn cầu.

“Do khó mua xăng, thu nhập hàng ngày của tôi giảm xuống”, Khan chia sẻ với CNN, phía sau anh là hàng dài xe máy nối đuôi nhau quanh một góc phố ở thủ đô của Bangladesh.

Tại thành phố Gorakhpur ở miền bắc Ấn Độ, anh Ajay Kumar phải xếp hàng từ 3h sáng bên ngoài một đại lý để chờ nạp bình gas. “Tình trạng này đã kéo dài khoảng 10 ngày. Nếu không đến sớm, sẽ phải ra về tay không”, anh Kumar nói.

Ấn Độ, quốc gia đông dân nhất thế giới, là một trong những nước nhập khẩu khí hóa lỏng (LPG) lớn nhất toàn cầu. Người dân sử dụng loại nhiên liệu này cho nhiều mục đích, từ nấu ăn đến vận hành một số phương tiện giao thông.

Anh Ravi, một người dân ở Gorakhpur, cho biết cuộc sống của anh đang gặp “rất nhiều khó khăn” do thiếu hụt nhiên liệu. “Hôm qua, gia đình tôi đã phải nấu ăn bằng bếp củi”, anh Ravi nói.

Chiến sự tại Trung Đông, châu Á chịu sức ép

Cách Nam Á hàng nghìn km, một trong những tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng nhất thế giới - eo biển Hormuz - đang rơi vào tình trạng tê liệt. Tên lửa và máy bay không người lái đang xuất hiện dày đặc trên vùng Vịnh Ba Tư, tàu thuyền cố đi qua eo biển Hormuz có nguy cơ bị tấn công.

Nhiều quốc gia tại châu Á phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu dầu và khí đốt từ nước ngoài. Những lo ngại về nguồn cung suy giảm đã khiến các chính phủ trong khu vực phải ban hành nhiều chính sách mới.

Một người đàn ông ngồi trên bình gas rỗng, chờ bên ngoài một đại lý gas tại Noida, Ấn Độ, ngày 11/3. Ảnh: Reuters.

Tại nhiều nơi, người dân được khuyến cáo giảm sử dụng điều hòa, tắt bớt đèn, hạn chế đi lại, ưu tiên làm việc tại nhà để tiết kiệm năng lượng.

Đặc biệt, khu vực Nam Á dễ bị tổn thương do phụ thuộc lớn vào nguồn nhập khẩu dầu và khí đốt từ Trung Đông.

Theo công ty phân tích Kpler, Ấn Độ nhập khẩu 85% khí hóa lỏng (LPG) và 50% khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Trung Đông.

Để hạn chế tác động, Bộ Dầu mỏ và Khí đốt Tự nhiên Ấn Độ đã yêu cầu các nhà máy lọc dầu tăng sản lượng khí hóa lỏng dành riêng cho thị trường trong nước. Chính phủ cũng kích hoạt các quyền khẩn cấp để chuyển hướng nhiên liệu từ khu vực công nghiệp sang phục vụ hộ gia đình.

Tại Pakistan, chính phủ cũng công bố các biện pháp thắt chặt chi tiêu, bao gồm đóng cửa trường học và triển khai chính sách làm việc tại nhà. Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cho biết các cơ quan nhà nước sẽ tạm thời không trang bị đồ nội thất mới.

Tác động của cuộc khủng hoảng năng lượng cũng lan tới Hàn Quốc, nơi chính phủ áp trần giá nhiên liệu lần đầu tiên trong gần 30 năm. Đây là bước đi đáng chú ý đối với nền kinh tế lớn, là thành viên của G20, đồng thời là quốc gia xuất khẩu lớn trên thế giới.

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung yêu cầu chính phủ siết chặt quản lý các công ty lọc dầu và các trạm xăng để ngăn chặn tình trạng tăng giá bất hợp lý, đồng thời tìm cách tìm cách đảm bảo an toàn cho các tàu chở dầu.

Tại Thái Lan, chính phủ khuyến khích làm việc tại nhà và kêu gọi người dân không tích trữ nhiên liệu.

Philippines cho biết sẽ áp dụng tuần làm việc 4 ngày đối với một số cơ quan nhà nước, đồng thời yêu cầu điều hòa không được đặt dưới 24 độ C.

“Cần khẩn trương áp dụng các biện pháp tiết kiệm năng lượng nghiêm ngặt để giảm mức tiêu thụ năng lượng trong hoạt động của chính phủ”, tuyên bố của chính phủ Philippines cho biết.

Gánh nặng sinh kế đè nặng lên người nghèo

Mỹ, quốc gia thuộc nhóm giàu nhất thế giới, đã phát động cuộc chiến tốn kém tại Iran. Chi phí tài trợ chiến sự lên tới 890 triệu USD mỗi ngày.

Xung đột nổ ra tại Trung Đông, nhưng những người nghèo tại nhiều quốc gia khác trên thế giới đang phải chịu tác động trực tiếp và rõ rệt về chi phí sinh hoạt.

Người dân xếp hàng trước đại lý để nạp bình gas ở Chennai, Ấn Độ, ngày 11/3. Ảnh: Reuters.

Trong động thái được xem là mang tính lịch sử, ngày 11/3, các quốc gia thành viên của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã thống nhất xả 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ khẩn cấp. Đây là đợt xả kho dầu lớn nhất từng được ghi nhận.

Liên Hợp Quốc cũng lên tiếng cảnh báo về những hậu quả nghiêm trọng, nếu tình trạng gián đoạn nguồn cung năng lượng kéo dài. “Một loạt tác động lan tỏa sẽ vượt xa tầm khu vực, ảnh hưởng tới thị trường năng lượng, vận tải hàng hải và chuỗi cung ứng toàn cầu”, cơ quan này cảnh báo trong báo cáo ngày 10/3.

Cuộc xung đột leo thang tại Trung Đông đã làm trầm trọng thêm những bất ổn của nền kinh tế toàn cầu. Trước đó, kinh tế thế giới đã trải qua lao đao vì các đòn áp thuế của Mỹ và những gián đoạn thương mại kéo dài.

Trở lại Bangladesh, hàng người vẫn tiếp tục kéo dài quanh các trạm xăng.

Anh Raisul Islam Omar cho biết phải xếp hàng tại trạm xăng hai lần mỗi ngày vì công việc đòi hỏi anh phải di chuyển nhiều. “Tôi thường mua xăng mỗi ngày hai lần, nếu tình hình này kéo dài, tôi không trụ nổi”, anh Omar nói khi phía trước và phía sau anh đều là hàng xe nối dài.

Theo Đài phát thanh quốc gia Ấn Độ All India Radio, tình trạng thiếu hụt nhiên liệu khiến Ấn Độ cung cấp cho Bangladesh khoảng 5.000 tấn diesel thông qua đường ống, nhằm giúp “duy trì lượng dự trữ nhiên liệu đủ cho phát điện, vận tải và nông nghiệp”.

Tuy vậy, đối với nhiều người dân, biện pháp can thiệp chưa từng có này vẫn chưa đủ để trấn an, bởi những lo ngại về cuộc khủng hoảng năng lượng kéo dài vẫn đang gia tăng.

“Nếu tình hình tiếp tục như thế này, nó sẽ tạo áp lực rất lớn lên nền kinh tế, còn người dân chúng tôi đã khó khăn lại càng thêm chật vật”, anh Mohammad Joynal, người dân ở Dhaka, chia sẻ khi đang xếp hàng mua xăng.

Người dân chờ đổ xăng ở Dhaka và nạp bình gas ở Gorakhpur Khu vực Nam Á đặc biệt dễ bị tổn thương do phụ thuộc lớn vào nguồn nhập khẩu dầu và khí đốt từ Trung Đông. Hiện tại, cuộc sống của người dân tại nhiều quốc gia trong khu vực bị đảo lộn vì những việc đơn giản hàng ngày như đổ xăng, nạp bình gas nay đều thách thức sự kiên nhẫn chờ đợi.

An Hòa

Video: CNN