Tin vũ khí hôm nay 11.3: NATO triển khai Patriot tại Thổ Nhĩ Kỳ

Iran phát triển biến thể mới của UAV cảm tử Shahed-101

Iran được cho là đã triển khai một phiên bản cải tiến của máy bay không người lái Shahed-101, với nhiều thay đổi đáng chú ý về thiết kế so với các biến thể trước đó. Thông tin này được nhà phân tích an ninh Trung Đông Mohammed al-Basha công bố trên mạng xã hội X.

Theo các hình ảnh và đặc điểm âm thanh ghi nhận được, phiên bản Shahed-101 mới dường như sử dụng động cơ điện thay vì động cơ piston chạy xăng như các mẫu Shahed truyền thống. Động cơ này dẫn động một cánh quạt đặt ở phần mũi máy bay. Thiết kế này khác biệt đáng kể so với phần lớn dòng UAV Shahed trước đây, vốn sử dụng động cơ đặt phía sau với cánh quạt đẩy.

Máy bay không người lái cảm tử Shahed-101 đã được Iran cải tiến - Ảnh: Basha

Về cấu trúc khí động học, Shahed-101 vẫn duy trì thiết kế cánh cố định đặc trưng của dòng UAV cảm tử. Phần đuôi máy bay được trang bị cụm cánh ổn định hình chữ X nhằm tăng độ ổn định trong quá trình bay. Ngoài ra, UAV còn sử dụng một bộ gia tốc phản lực gắn phía sau để hỗ trợ quá trình cất cánh, cho phép triển khai nhanh từ các bệ phóng đơn giản.

Shahed-101 đã từng được ghi nhận xuất hiện trong chiến sự tại Ukraine. Theo các binh sĩ Ukraine, những mảnh vỡ của một chiếc Shahed-101 được lực lượng Nga sử dụng vào mùa thu năm ngoái cho thấy chiếc UAV này chưa được nội địa hóa sản xuất tại Nga và vẫn được chế tạo hoàn toàn từ các linh kiện có nguồn gốc Iran.

Các bộ phận như hệ thống kích nổ, pin, máy tính điều khiển bay và các mô-đun điều khiển đều mang ký hiệu tiếng Ba Tư, cho thấy chúng được sản xuất trực tiếp tại Iran. Điều này củng cố nhận định rằng dòng UAV này vẫn phụ thuộc vào chuỗi cung ứng từ Tehran. Theo các ước tính kỹ thuật, Shahed-101 có tầm bay khoảng 800 m, mặc dù một số nguồn cho rằng con số thực tế dao động từ 600 đến 700km tùy điều kiện hoạt động. UAV có thể đạt độ cao bay tối đa khoảng 3.000m và tốc độ hành trình khoảng 120km/h.

Phần đầu đạn của Shahed-101 có dạng hình trụ, nặng khoảng 8kg và sử dụng thiết kế nổ xuyên kết hợp mảnh, cho phép gây sát thương đối với cả mục tiêu cứng lẫn mục tiêu diện rộng. Việc xuất hiện biến thể mới với động cơ điện cho thấy Iran có thể đang thử nghiệm những giải pháp giúp UAV hoạt động êm hơn và khó bị phát hiện hơn. Nếu được triển khai rộng rãi, những cải tiến này có thể làm tăng hiệu quả của dòng UAV Shahed trong các nhiệm vụ tấn công tầm xa hoặc gây nhiễu hệ thống phòng không.

Trung Quốc triển khai hai khu trục hạm 12.000 tấn gần Đài Loan

Trung Quốc đã đưa vào biên chế thêm hai tàu khu trục tên lửa dẫn đường Type 055 mang tên Dongguan (số hiệu 109) và Anqing (110), nâng tổng số tàu cùng lớp đang hoạt động trong Hải quân Trung Quốc (PLAN) lên 10 chiếc. Hai tàu mới được phân bổ cho Hải quân thuộc Bộ Tư lệnh Chiến khu Đông, đơn vị phụ trách khu vực biển Hoa Đông và eo biển Đài Loan, qua đó tăng cường năng lực tác chiến hải quân của Trung Quốc tại khu vực này.

Ngày 8.3, chương trình truyền hình Xinwen Lianbo của Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc lần đầu công bố hình ảnh hai tàu này tham gia huấn luyện trên biển, xác nhận chúng đã chính thức đi vào hoạt động. Theo thông báo của Bộ Quốc phòng Trung Quốc, việc biên chế Dongguan và Anqing nâng số tàu Type 055 từ tám lên mười và giúp lớp tàu này hiện diện tại cả ba chiến khu hải quân của nước này.

Trung Quốc đã đưa vào biên chế thêm hai tàu khu trục tên lửa dẫn đường Type 055, nâng tổng số tàu chiến cỡ lớn tiên tiến cùng lớp lên 10 chiếc, qua đó tăng cường năng lực hoạt động hải quân tại biển Hoa Đông và khu vực xung quanh Đài Loan - Ảnh: Army recognition

Tính đến nay, hạm đội Type 055 của Trung Quốc gồm các tàu: Nanchang (101), Lhasa (102), Anshan (103), Wuxi (104), Dalian (105), Yan’an (106), Zunyi (107), Xianyang (108), Dongguan (109) và Anqing (110). Các tàu đầu tiên chủ yếu được phân bổ cho Chiến khu Bắc và Chiến khu Nam, trong khi hai tàu mới tăng cường sức mạnh cho Chiến khu Đông. Điều này cho phép PLAN triển khai các khu trục hạm cỡ lớn để hỗ trợ lực lượng tàu sân bay và các nhóm tác chiến trên toàn bộ hướng biển quan trọng của Trung Quốc. Type 055 được xem là một trong những tàu chiến mặt nước lớn nhất châu Á hiện nay. Với lượng giãn nước đầy tải khoảng 12.000 - 13.000 tấn, chiều dài gần 180m và tốc độ tối đa khoảng 30 hải lý/giờ, con tàu được thiết kế để đóng vai trò trung tâm phòng không và chỉ huy trong các nhóm tác chiến hải quân. Hệ thống radar mảng pha Type 346B “Dragon Eye” cho phép theo dõi mục tiêu trên không ở khoảng cách xa, bao gồm máy bay, tên lửa hành trình và một số loại mục tiêu đạn đạo.

Tàu được trang bị 112 ống phóng thẳng đứng (VLS), có thể mang nhiều loại tên lửa khác nhau như tên lửa phòng không tầm xa HHQ-9, tên lửa chống hạm YJ-18, tên lửa hành trình tấn công mặt đất CJ-10, cũng như vũ khí chống ngầm. Ngoài ra, tàu còn có pháo hạm 130mm, hệ thống phòng thủ tầm gần, tên lửa phòng không tầm ngắn HHQ-10 và sàn đáp trực thăng cho hai máy bay trực thăng chống ngầm. Nhờ cấu hình vũ khí và cảm biến đa dạng, Type 055 có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ như phòng không khu vực, hộ tống tàu sân bay, tấn công mục tiêu trên biển và đất liền, cũng như chống ngầm. Các tàu lớp này đã tham gia nhiều cuộc diễn tập và nhiệm vụ hộ tống tàu sân bay kể từ khi chiếc đầu tiên Nanchang được đưa vào hoạt động năm 2020.

NATO triển khai Patriot tại Thổ Nhĩ Kỳ để đối phó vũ khí Iran

Thổ Nhĩ Kỳ đã triển khai một hệ thống phòng không - phòng thủ tên lửa Patriot do NATO hỗ trợ tới tỉnh Malatya sau khi các tên lửa đạn đạo của Iran hai lần tiếp cận hoặc xâm nhập không phận nước này trong vòng chưa đầy một tuần. Động thái này nhằm tăng cường bảo vệ khu vực phía đông nam của Thổ Nhĩ Kỳ, đồng thời củng cố an ninh cho một trong những cơ sở radar cảnh báo sớm quan trọng của NATO.

Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ cho biết hệ thống Patriot đã được đưa tới Malatya và đang được chuẩn bị để đi vào hoạt động. Việc triển khai diễn ra sau sự cố ngày 9.3, khi một tên lửa đạn đạo Iran bay vào không phận Thổ Nhĩ Kỳ và rơi các mảnh vỡ xuống khu vực Gaziantep. Trước đó, một tên lửa khác cũng đã bay qua Iraq và Syria trước khi bị hệ thống phòng không NATO đánh chặn trên Địa Trung Hải. Những sự kiện này khiến Ankara coi tình hình an ninh khu vực đang xấu đi nhanh chóng.

Việc triển khai hệ thống Patriot do NATO hỗ trợ tại Malatya giúp tăng cường thế trận phòng không và phòng thủ tên lửa của Thổ Nhĩ Kỳ trước nguy cơ lan rộng từ các cuộc tấn công của Iran, đồng thời bảo vệ hành lang cảnh báo sớm quan trọng trên sườn đông nam của liên minh - Ảnh: Bộ Quốc phòng Mỹ

Malatya nằm gần căn cứ Kurecik, nơi đặt một trong những trạm radar cảnh báo sớm quan trọng của NATO. Tại đây, Thổ Nhĩ Kỳ cho phép Mỹ triển khai radar AN/TPY-2 - cảm biến băng tần X có độ phân giải cao, có khả năng phát hiện sớm tên lửa đạn đạo ngay sau khi phóng, theo dõi chúng ở khoảng cách xa và truyền dữ liệu mục tiêu cho các hệ thống phòng thủ khác trong mạng lưới phòng thủ tên lửa của NATO. Việc đặt Patriot tại cùng khu vực giúp tăng cường khả năng bảo vệ cho cơ sở radar chiến lược này và rút ngắn thời gian phản ứng trước các mối đe dọa tên lửa từ khu vực phía tây Iran.

Hệ thống Patriot là một trong số ít tổ hợp phòng không đã được chứng minh hiệu quả trong thực chiến, có khả năng đối phó nhiều loại mục tiêu như tên lửa đạn đạo chiến thuật, tên lửa hành trình, máy bay và máy bay không người lái. Hệ thống này tích hợp radar mảng pha, trung tâm điều khiển hỏa lực và các loại tên lửa đánh chặn khác nhau. Kể từ năm 2015, Patriot đã tham gia hơn 250 lần đánh chặn trong chiến đấu, bao gồm hơn 150 tên lửa đạn đạo.

Một khẩu đội Patriot bao gồm radar, trạm điều khiển, các xe phóng và hệ thống hỗ trợ. Thổ Nhĩ Kỳ chưa công bố loại tên lửa đánh chặn được triển khai tại Malatya. Cấu hình PAC-2 GEM-T thường được sử dụng để đánh chặn máy bay và tên lửa hành trình, trong khi dòng PAC-3 - đặc biệt là phiên bản PAC-3 MSE, được tối ưu hóa cho nhiệm vụ phòng thủ tên lửa đạn đạo với cơ chế tiêu diệt trực tiếp mục tiêu. Dù chỉ là một hệ thống phòng thủ điểm, Patriot vẫn có thể bảo vệ hiệu quả các mục tiêu quan trọng như cơ sở radar, căn cứ quân sự, hành lang không quân hoặc trung tâm chỉ huy. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh các vụ phóng tên lửa gần đây cho thấy nguy cơ tên lửa Iran bay qua hoặc rơi gần hạ tầng của NATO.

Hoàng Vũ