Quân sự thế giới hôm nay (14-3): Hy Lạp triển khai hệ thống Patriot hỗ trợ bảo vệ không phận Bulgaria

* Mỹ thử nghiệm tên lửa đạn đạo PrSM Increment-2

Theo thông báo mới đây của Lockheed Martin, tập đoàn này vừa thử nghiệm phóng tên lửa PrSM Increment-2 từ hệ thống M142 HIMARS của Lục quân Mỹ, nhằm phục vụ quá trình đánh giá và hoàn thiện công nghệ. Trong cuộc thử nghiệm này, tên lửa đã bay khoảng 350km.

PrSM Increment 2 được trang bị đầu dò đa chế độ, cho phép theo dõi và khóa mục tiêu đang di chuyển thay vì chỉ tấn công các tọa độ cố định như các biến thể trước.

PrSM Increment-2 có khả năng tấn công các phương tiện cơ động trên đất liền cũng như các mục tiêu trên biển như tàu chiến. Ảnh: Lockheed Martin

Điểm đáng chú ý của phiên bản này là việc bổ sung khả năng tấn công mục tiêu trên biển. Nhờ đó, loại tên lửa vốn được thiết kế cho nhiệm vụ tấn công mặt đất nay có thể đánh trúng các tàu chiến đang di chuyển. Hệ thống vẫn duy trì khả năng tương thích với các bệ phóng HIMARS và M270A2 hiện có, qua đó giữ nguyên cấu trúc bệ phóng và cấu trúc hậu cần của Lục quân Mỹ. Hiện PrSM Increment-2 đang trong giai đoạn hoàn thiện công nghệ, với các cuộc thử nghiệm tiếp theo dự kiến được tiến hành trong năm nay.

PrSM là loại tên lửa đạn đạo đất đối đất, được phát triển nhằm thay thế tên lửa MGM-140 ATACMS đã được Lục quân Mỹ sử dụng từ thập niên 1990. Chương trình phát triển bắt đầu từ năm 2016 trong khuôn khổ chương trình hiện đại hóa hỏa lực tầm xa, với mục tiêu tăng tầm bắn và nâng cao hiệu quả tác chiến của pháo binh mặt đất.

Tên lửa PrSM dài khoảng 4m, đường kính 430mm và sử dụng động cơ rocket nhiên liệu rắn. Nhờ kích thước nhỏ hơn so với ATACMS, mỗi ống phóng có thể mang hai tên lửa thay vì một, giúp tăng gấp đôi số lượng tên lửa trên mỗi bệ phóng HIMARS hoặc M270 MLRS. Hệ thống dẫn đường của tên lửa kết hợp giữa dẫn đường quán tính và tín hiệu GPS để đưa tên lửa tới khu vực mục tiêu.

Biến thể PrSM Increment-1, phiên bản đầu tiên được đưa vào biên chế từ cuối năm 2023, có tầm bắn tối đa ít nhất 500km và mang đầu đạn nặng khoảng 91kg. Loại tên lửa này được thiết kế để tấn công các mục tiêu cố định như trạm radar, trận địa tên lửa, sở chỉ huy, sân bay hoặc cơ sở hậu cần.

PrSM Increment-2 đánh dấu bước nâng cấp quan trọng khi tích hợp đầu dò đa chế độ, kết hợp cảm biến tần số vô tuyến thụ động và cảm biến hồng ngoại ảnh để nhận dạng mục tiêu trong giai đoạn cuối của hành trình. Nhờ đó, tên lửa có thể phát hiện và khóa các mục tiêu đang di chuyển như tàu chiến hoặc phương tiện cơ động trên đất liền. Biến thể này vì vậy còn được gọi là tên lửa chống hạm phóng từ mặt đất.

* Canada phát triển UAV nhằm tăng cường năng lực tác chiến cho tiêm kích

Công ty Dominion Dynamics của Canada vừa công bố khoản đầu tư 50 triệu USD để phát triển một UAV chiến đấu phối hợp mang tên ACP. Đây là loại UAV được thiết kế để hoạt động cùng các tiêm kích có người lái như F-35 hoặc Gripen trong các đội hình tác chiến.

Theo thông báo, ACP sẽ giúp mở rộng tầm hoạt động và cho phép thực hiện nhiệm vụ trong những môi trường nguy hiểm hoặc quá xa đối với phi công. Nền tảng này được kỳ vọng trở thành mẫu máy bay chiến đấu phối hợp đầu tiên do Canada tự thiết kế trong nước, có khả năng hoạt động trong các đội hình gồm tiêm kích có người lái, máy bay trinh sát và các nút điều khiển mặt đất.

Các dự án phát triển UAV phối hợp như ACP được kỳ vọng sẽ đóng vai trò “bội số lực lượng”, mang thêm cảm biến hoặc vũ khí, mở rộng phạm vi giám sát. Ảnh: Dominion Dynamics

ACP dự kiến thực hiện các nhiệm vụ như giám sát liên tục, tác chiến điện tử và hỗ trợ tấn công, qua đó giúp bảo vệ phi công cũng như các máy bay chiến đấu đắt tiền. Khoản đầu tư ban đầu sẽ được sử dụng cho các hoạt động kỹ thuật, mô hình hóa, mô phỏng và phát triển nguyên mẫu. Giai đoạn phát triển đầu tiên bao gồm chế tạo các mẫu máy bay thu nhỏ, trước khi tiến tới nguyên mẫu kích thước đầy đủ trong khoảng 24–36 tháng.

Việc phát triển các nền tảng UAV phối hợp diễn ra song song với dự án năng lực tiêm kích tương lai của Canada nhằm thay thế đội tiêm kích CF-18 Hornet đã lạc hậu. Tháng 1-2023, Canada quyết định mua 88 tiêm kích tàng hình F-35A của Lockheed Martin để duy trì năng lực phòng không đến giữa thế kỷ XXI.

Trong các đội hình tác chiến kết hợp, phi công trên tiêm kích có người lái đóng vai trò chỉ huy nhiệm vụ, giám sát các UAV hoạt động xung quanh. Các UAV có thể thực hiện trinh sát, tác chiến điện tử, chỉ thị mục tiêu hoặc mang vũ khí, trong khi máy bay có người lái tập trung vào chỉ huy và ra quyết định.

Trong bối cảnh đó, các nền tảng như ACP được kỳ vọng sẽ đóng vai trò “bội số lực lượng”, mang thêm cảm biến hoặc vũ khí, mở rộng phạm vi giám sát và thực hiện các nhiệm vụ rủi ro cao phía trước đội hình tiêm kích có người lái.

* Hy Lạp triển khai hệ thống Patriot hỗ trợ bảo vệ không phận Bulgaria

Bộ trưởng Quốc phòng Bulgaria Atanas Zapryanov cho biết, theo đề nghị từ Sofia, Hy Lạp đã triển khai một hệ thống phòng không Patriot tại miền Bắc nước này nhằm tăng cường bảo vệ Bulgaria trước tên lửa đạn đạo. Theo giới chức hai nước, biện pháp này mang tính phòng ngừa trước các nguy cơ tiềm tàng.

Đề nghị hỗ trợ của Bulgaria được đưa ra sau khi tên lửa đạn đạo của Iran được phát hiện đang bay về phía không phận Thổ Nhĩ Kỳ ngày 4-3, sự kiện làm dấy lên lo ngại rằng khu vực Đông Nam châu Âu có thể nằm trong quỹ đạo bay của các tên lửa tầm xa xuất phát từ Trung Đông.

Ngoài tổ hợp Patriot, Hy Lạp cũng điều động hai tiêm kích F-16 cùng các sĩ quan liên lạc tới Bulgaria nhằm phối hợp kiểm soát không phận và chia sẻ dữ liệu radar trong khuôn khổ NATO. Lực lượng này có nhiệm vụ tăng cường giám sát và bảo vệ không phận Bulgaria, đồng thời duy trì sự phối hợp trong cấu trúc chỉ huy của NATO.

Hy Lạp triển khai hệ thống Patriot hỗ trợ bảo vệ không phận Bulgaria. Ảnh minh họa: Army Recognition

Patriot được bố trí tại miền Bắc Hy Lạp, giúp cung cấp vùng phòng thủ tên lửa đạn đạo cho phần lớn lãnh thổ Bulgaria. Hai tiêm kích F-16 sẽ tham gia nhiệm vụ tuần tra kiểm soát không phận và sẵn sàng ứng phó với các mối đe dọa trên không, bao gồm máy bay và các hệ thống không người lái tiếp cận không phận Bulgaria. Các sĩ quan Không quân Hy Lạp được cử tới trung tâm tác chiến của lực lượng vũ trang Bulgaria tại Sofia có nhiệm vụ điều phối hoạt động giữa hai bên, đồng bộ hóa dữ liệu radar và quy trình đánh chặn.

Việc triển khai được thực hiện trên cơ sở thỏa thuận song phương giữa hai nước, cho phép tiến hành các hoạt động quân sự xuyên biên giới và tuần tra chung khi cần thiết. Giới chức Bulgaria cho biết các đơn vị phòng không của nước này vẫn hoạt động bình thường và lực lượng tăng cường từ Hy Lạp được tích hợp với hệ thống hiện có trong cấu trúc phòng thủ tên lửa của NATO. Kho tên lửa của Bulgaria vẫn do nước này kiểm soát và không có việc chuyển giao tên lửa đánh chặn.