Vì sao nhiều người ngại mời khách đến nhà?

Áp lực dọn dẹp, nấu nướng và nhu cầu bảo vệ không gian riêng tư khiến nhiều người chọn gặp bạn bè ở quán xá thay vì mời về nhà.

Nhiều năm trước, khi chưa lập gia đình và có nhiều thời gian, Rehanna, 41 tuổi, ở thành phố Birmingham, Anh thường xuyên tổ chức các bữa tiệc tại gia. Hiện tại, khi ngôi nhà luôn bày kín đồ chơi trẻ nhỏ và quỹ thời gian eo hẹp, cô chuyển sang hẹn bạn bè tại các nhà hàng bên ngoài.

Xu hướng ngại đón khách tại nhà đang gia tăng ở nhiều quốc gia. Theo số liệu phân tích từ Khảo sát Sử dụng Thời gian tại Mỹ, tỷ lệ người trưởng thành thường xuyên tổ chức tiệc tại nhà cho bạn bè, người thân đã giảm hơn 3 lần, từ 42% vào năm 1975 xuống còn 12% vào năm 2026. Tương tự tại Anh, một cuộc khảo sát năm 2025 trên 2.000 người trưởng thành cho thấy hơn 40% người tham gia ngại mời khách về nhà vì ngại khâu dọn dẹp sau bữa tiệc.

Áp lực của người làm chủ nhà

Với Simon, 37 tuổi, sống tại Glasgow, Scotland rào cản lớn nhất khi mời khách không nằm ở việc nấu nướng mà là cảm giác chủ nhà bị tách khỏi cuộc vui. Trong suốt bữa tiệc, anh phải liên tục di chuyển giữa phòng khách và căn bếp để lấy thêm đồ uống, chuẩn bị thức ăn và quan sát nhu cầu của từng vị khách, trong khi bạn bè ngồi trò chuyện ở bàn ăn.

Bà Kamalyn Kaur, nhà trị liệu tâm lý thuộc Hiệp hội Tư vấn và Trị liệu Tâm lý Anh (BACP), nhận định thói quen giao lưu giữa bạn bè và hàng xóm đã thay đổi so với những thập kỷ trước. Vào những năm 1980, người quen có thể ghé qua nhà nhau uống trà, trò chuyện khoảng 30 phút mà không cần báo trước. Ngày nay, mọi cuộc gặp đều phải lên lịch hẹn. "Việc hẹn trước thể hiện sự tôn trọng thời gian và không gian riêng tư, nhưng đồng thời lấy đi tính tự nhiên của các cuộc gặp gỡ", bà Kaur nói.

Áp lực từ những tiêu chuẩn trên mạng xã hội

Bên cạnh công sức phục vụ, tiêu chuẩn về một "ngôi nhà hoàn hảo" cũng tạo ra rào cản tâm lý. Caz, bà mẹ có 2 con dưới 10 tuổi tại Anh, cho biết mẹ ruột của cô từng chuẩn bị những bữa tiệc gia đình rất cầu kỳ, nhưng đổi lại là sự căng thẳng và cáu gắt với người thân suốt nhiều ngày trước đó.

Hiện tại, ngôi nhà của Caz thường xuyên xáo trộn vì 2 con nhỏ. Dù biết bạn bè không để tâm đến đồ chơi vương vãi trên sàn, cô vẫn e ngại mỗi khi có khách ghé thăm.

Theo chuyên gia tâm lý Kaur, mạng xã hội đã đẩy kỳ vọng về việc tiếp khách lên cao. Những hình ảnh phòng khách bài trí chỉn chu kèm nến thơm, hoa tươi trên mạng khiến nhiều gia chủ cho rằng mình cũng phải chuẩn bị tương đương mới đủ sự chu đáo.

Đầu bếp Therese Lum tại Sydney (Australia) bổ sung rằng các chương trình ẩm thực trên truyền hình cũng tạo ra áp lực vô hình, khiến người nội trợ nghĩ một bữa ăn đãi khách phải bao gồm thực đơn nhiều món chế biến công phu. Khi cộng hưởng với diện tích căn hộ đô thị nhỏ hẹp, lịch làm việc bận rộn và chi phí nguyên liệu đắt đỏ, việc đón khách dần trở thành một gánh nặng. "Nhiều người bắt đầu nhìn nhận việc tổ chức tiệc tại nhà giống như một nhiệm vụ", bà Lum nói.

Ngôi nhà trở thành nơi trú ẩn riêng tư

Theo nhà báo Mỹ Derek Thompson - người thực hiện nhiều nghiên cứu về xu hướng giao tiếp xã hội, sự thay đổi trong cách nuôi dạy con cái cũng làm thu hẹp thời gian giao lưu của người lớn. Nếu trước đây trẻ nhỏ tự chơi đùa trong xóm để cha mẹ trò chuyện, thì nay các bậc phụ huynh dành phần lớn thời gian cuối tuần để đưa đón con đi học thêm và tham gia các hoạt động ngoại khóa.

Mặt khác, làn sóng làm việc từ xa sau đại dịch Covid-19 đã định hình lại chức năng của ngôi nhà. Chuyên gia Kaur chỉ ra rằng với những người đã ngồi làm việc tại nhà suốt cả tuần, việc tiếp tục đón khách ở chính không gian đó khiến họ mất đi cảm giác được nghỉ ngơi. Nhiều người xem ngôi nhà là nơi trú ẩn để phục hồi năng lượng sau giờ làm và không muốn không gian này bị xáo trộn.

Ngoài ra, sự phát triển của các nền tảng chiếu phim trực tuyến, mạng xã hội và trò chơi điện tử giúp việc ở nhà một mình trở nên tiện nghi hơn. Con người không còn phụ thuộc vào các buổi tụ tập tại gia để giải tỏa sự buồn chán như trước.

Tuy nhiên, bà Kaur lưu ý việc gặp gỡ ở quán cà phê hay nhà hàng khó thay thế hoàn toàn sự gắn kết khi bước vào không gian sống thực tế của một người bạn. "Khi ngại mở cửa đón người khác vào nhà, chúng ta cũng dần thu hẹp việc bộc lộ bản thân, từ đó ảnh hưởng đến chiều sâu của các mối quan hệ", chuyên gia tâm lý phân tích.

Đồng quan điểm, đầu bếp Therese Lum cho rằng gia chủ không cần đặt nặng các tiêu chuẩn hình thức khi đón bạn bè. "Những buổi tối đáng nhớ nhất của tôi đều diễn ra quanh bàn ăn trong căn bếp của một người bạn. Khách đến chơi sẽ không để ý khăn ăn có đồng bộ hay không, điều họ nhớ là cảm giác được chủ nhà đón tiếp", bà Lum nói.

Nhật Minh (Theo Guardian)