Vì sao người Mỹ chuộng tắm sáng, châu Á tắm tối?

Khí hậu, tính chất công việc và quan niệm về không gian nghỉ ngơi khiến phần lớn người Mỹ chọn tắm sáng, trong khi người châu Á ưu tiên tắm tối.

Trên tờ The Washington Post, nhà báo người Mỹ John Kelly từng nêu ra cuộc tranh luận về thời điểm tắm tối ưu trong ngày sau khi trò chuyện với 3 đồng nghiệp gốc Á gồm Yao (Trung Quốc), Joyce (Hong Kong) và Pallavi (Ấn Độ).

Các đồng nghiệp châu Á cho rằng việc lên giường sau một ngày ra ngoài mà chưa tắm rửa đồng nghĩa với việc mang mồ hôi, bụi bẩn vào nơi nghỉ ngơi.

Ngược lại, ông Kelly duy trì thói quen tắm sáng để làm sạch mồ hôi tích tụ sau một đêm và chỉnh trang trước khi đi làm. Với ông, dòng nước ấm vào buổi sáng giúp cơ thể tỉnh táo, tạo tâm thế sẵn sàng cho công việc.

Thói quen tắm vòi sen vào buổi sáng phổ biến tại nhiều nước phương Tây. Khảo sát trực tuyến của tổ chức The Harris Poll thực hiện tháng 2/2024 trên hơn 2.000 người trưởng thành tại Mỹ ghi nhận 60% chọn tắm trong khung giờ từ 5h đến 12h, trong khi chỉ 33% tắm từ 20h đến 4h sáng hôm sau.

Tương tự tại Anh, khảo sát năm 2025 của công ty năng lượng Utilita cho thấy 57% người có lịch sinh hoạt cố định chọn tắm sáng. Giải thích cho lựa chọn này, 70% người tham gia muốn tìm sự sảng khoái khi bắt đầu ngày mới và 50% dùng nước ấm để xua tan cơn buồn ngủ.

Ở chiều ngược lại, tắm tối chiếm ưu thế tại nhiều quốc gia châu Á. Khảo sát năm 2024 của hãng nghiên cứu thị trường Ipsos chỉ ra 61% người Trung Quốc coi việc tắm vòi sen hoặc ngâm nước nóng là thói quen bắt buộc trước giờ đi ngủ. Tại Nhật Bản, dữ liệu khảo sát trên 2.600 cư dân khu vực Tokyo cho thấy vào mùa đông, người dân thường tắm trong khoảng 20h-23h và gần 86% giữ thói quen ngâm mình trong bồn nước nóng.

Theo các chuyên gia xã hội học, sự khác biệt về thời điểm tắm bắt nguồn từ điều kiện khí hậu và lịch sử lao động. Tại nhiều nước châu Á với khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt đới nóng ẩm, cơ thể tiết nhiều mồ hôi và dễ bám bụi bẩn khi di chuyển ngoài đường. Thói quen tắm tối giúp gột rửa bụi bẩn sau một ngày lao động, đồng thời thiết lập ranh giới vệ sinh giữa môi trường bên ngoài và không gian sống.

Cô Joyce cho biết gia đình mình duy trì ranh giới này một cách nghiêm ngặt. "Mẹ tôi luôn có bộ đồ mặc riêng ở nhà. Bà thấy khó hiểu nếu ai đó mặc nguyên quần áo đi đường hoặc chưa tắm rửa mà đã ngồi lên giường", Joyce nói.

Trong khi đó, ở các nước ôn đới như Mỹ hay Anh, thời tiết mát lạnh khiến cơ thể ít đổ mồ hôi ban ngày. Tắm sáng trở thành bước chuẩn bị ngoại hình gắn liền với nhịp sống công sở. Điều này thể hiện rõ khi lịch làm việc thay đổi: lúc chuyển sang làm việc tại nhà trong đại dịch năm 2020, không còn phải mặc âu phục gặp đối tác, nhà báo Kelly đã bỏ thói quen tắm sáng và chuyển sang tắm tối để thư giãn sau giờ làm.

Từng trả lời VnExpress, TS.BS Hoàng Tiến Trọng Nghĩa, Chủ nhiệm khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Quân y 175 cho biết cách tắm đúng quan trọng hơn thời điểm tắm. Nên dùng nước ấm khoảng 37-40 độ C, thời gian tắm chỉ nên kéo dài 5-10 phút.

Một số trường hợp cần thận trọng, nhất là người lớn tuổi hoặc mắc tăng huyết áp, bệnh mạch vành. Không nên tắm ngay sau khi uống rượu bia, khi quá đói, ngay sau bữa ăn no hoặc sau khi vừa vận động gắng sức. Nên chờ cơ thể ổn định, nhịp tim trở về bình thường rồi mới tắm.

Cũng không nên dội nước lạnh đột ngột, tắm quá khuya hoặc tắm ngay sau khi vừa thức dậy vào sáng sớm.

Đối với người khỏe mạnh, không có bằng chứng cho thấy tắm buổi tối làm tăng nguy cơ đột quỵ. Điều đáng lo ngại là những yếu tố đi kèm như tắm nước quá lạnh, tắm sau khi uống rượu, tắm khi cơ thể quá mệt hoặc ở người có bệnh tim mạch, tăng huyết áp chưa được kiểm soát.

Ngọc Ngân (Theo Washington Post, Sleep Medicine Reviews)