Chính sách nổi bật có hiệu lực từ tháng 9

Thành lập thêm hai thành phố thuộc Trung ương, trả lương hưu qua VNeID, định danh thửa đất bằng mã số là những chính sách nổi bật hiệu lực từ tháng 9.

Quảng Ninh và Bắc Ninh là thành phố trực thuộc Trung ương

Theo các nghị quyết của Quốc hội, ngày 1/9 Quảng Ninh chính thức là thành phố trực thuộc Trung ương. Trong khi đó với Bắc Ninh, nghị quyết có hiệu lực từ ngày 20/9.

TP Quảng Ninh có diện tích 6.231 km2, dân số 1,52 triệu, gồm 30 phường, 22 xã và 2 đặc khu. Thành phố giáp Hải Phòng, Bắc Ninh, Lạng Sơn, Trung Quốc và Biển Đông.

Quảng Ninh nằm trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, có biên giới trên bộ và trên biển với Trung Quốc, cùng hệ thống giao thông đường bộ, hàng không và đường biển. Địa phương được định hướng trở thành đô thị biển hiện đại, xanh, thông minh, có sức cạnh tranh quốc tế; trung tâm kinh tế biển, du lịch và dịch vụ.

TP Bắc Ninh có diện tích 4.713 km2, dân số 3,99 triệu, gồm 45 phường và 54 xã. Thành phố giáp Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hưng Yên, Lạng Sơn và Thái Nguyên.

Bắc Ninh nằm ở cửa ngõ phía bắc Hà Nội, kết nối với sân bay Nội Bài, cảng biển Hải Phòng và cảng hàng không quốc tế Gia Bình đang được xây dựng. Địa phương được định hướng phát triển thành thành phố công nghiệp công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, giàu bản sắc Kinh Bắc, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Người dân nhận lương hưu qua VNeID

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 320, có hiệu lực từ ngày 28/9, sửa đổi, bổ sung một số quy định về định danh và xác thực điện tử. Quy định mới bổ sung tài khoản hưởng an sinh trên ứng dụng VNeID để tiếp nhận các khoản chi trả.

Theo Nghị định, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội chi trả tiền hỗ trợ, lương hưu và các khoản kinh phí hợp pháp khác từ ngân sách nhà nước bằng hình thức chuyển khoản đến tài khoản hưởng an sinh trên VNeID.

Người chưa tạo tài khoản hưởng an sinh trên VNeID và không có văn bản ủy quyền cho người khác tiếp nhận vẫn được nhận tiền bằng các hình thức khác theo quy định.

Tài khoản hưởng an sinh là thông tin định danh trên VNeID, cho phép người dùng tích hợp một trong ba phương tiện gồm tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động để nhận lương hưu, tiền hỗ trợ và các khoản kinh phí hợp pháp khác.

Tài khoản, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động được tích hợp phải chính chủ, có thông tin trùng khớp với danh tính điện tử của người hưởng an sinh. Mỗi người chỉ được tích hợp một trong ba loại phương tiện thanh toán trên.

Dùng số định danh thay mã số bảo hiểm xã hội

Từ ngày 1/9, hệ thống Bảo hiểm xã hội Việt Nam tập trung chuyển đổi mã số bảo hiểm xã hội sang định danh cá nhân hoặc căn cước công dân sau khi làm sạch, chuẩn hóa.

Mã số BHXH là dãy 10 số gắn liền với mỗi cá nhân trong suốt quá trình tham gia, do cơ quan Bảo hiểm xã hội cấp. Người dùng có thể tra cứu quá trình đóng - hưởng chế độ thông qua mã số này trên VssID.

Số định danh cá nhân là dãy 12 chữ số do Bộ Công an cấp. Người có căn cước công dân 12 số thì số căn cước chính là mã số định danh cá nhân. Với trẻ em, mã số định danh sẽ hiển thị ngay trên Giấy khai sinh.

Hết tháng 3/2026, cả nước có gần 21,6 triệu người tham gia BHXH, đạt hơn 45% lực lượng lao động trong độ tuổi. Trong đó, khu vực bắt buộc hơn 19 triệu người và tự nguyện hơn 2,5 triệu người.

Cũng liên quan đến mã định danh, Nghị định 301/2026 điều chỉnh quy trình liên thông điện tử. Theo đó, bên cạnh đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú và cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ em dưới 6 tuổi, văn bản này bổ sung thủ tục cấp thẻ căn cước cho trẻ em dưới 6 tuổi. Về quy trình, khi nộp hồ sơ trực tuyến, nếu người đại diện hợp pháp có nhu cầu cấp thẻ căn cước cho trẻ thì chỉ cần lựa chọn ngay trên tờ khai.

Trả lương chậm, vi phạm giờ làm bị phạt từ 10/9

Nghị định 283/2026 có hiệu lực từ ngày 10/9 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và đưa người Việt Nam.

Theo quy định mới, người sử dụng lao động trả lương không đúng hạn; không trả hoặc trả thiếu lương theo hợp đồng; trả thiếu tiền làm thêm giờ, làm ban đêm hoặc tiền lương ngừng việc sẽ bị phạt 5-50 triệu đồng, tùy số lao động bị vi phạm.

Khung phạt này cũng áp dụng với hành vi can thiệp quyền tự quyết chi tiêu lương của người lao động; ép họ dùng lương để mua hàng hóa, dịch vụ của người sử dụng lao động hoặc đơn vị do người này chỉ định.

Nếu trả lương thấp hơn mức tối thiểu vùng, người sử dụng lao động bị phạt 20-75 triệu đồng, tùy số người bị trả thiếu. Ngoài tiền phạt, người sử dụng lao động phải trả đủ lương và tiền lãi tính trên khoản chậm trả hoặc trả thiếu.

Cấp mã định danh với mỗi thửa đất

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 326/2026 quy định về định danh địa điểm, hiệu lực từ ngày 1/9. Mỗi địa điểm chỉ được cấp một mã định danh duy nhất, có cấu trúc thống nhất trên toàn quốc, không trùng lặp và bảo đảm tính liên tục, ổn định lâu dài.

Việc cấp mã định danh được thực hiện dựa trên dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành, bảo đảm kế thừa, đồng bộ và thống nhất, đồng thời không thay thế chức năng quản lý nhà nước của các cơ quan theo quy định pháp luật.

Mã định danh địa điểm là một "mã số duy nhất" gồm dãy số tự nhiên có 12 chữ số, được cấp cho mỗi địa điểm khác nhau trong không gian địa lý. Trong mã định danh sẽ có những thông tin liên quan như địa chỉ, lối tiếp cận, mã bưu chính, thông tin tọa độ, thông tin về giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hiện trạng, dấu hiệu nhận biết...

Các trường hợp được định danh địa điểm sẽ thu thập dựa trên dữ liệu nền do Bộ Nông nghiệp và Môi trường cung cấp. Thông tin đi kèm mã định danh phải được thiết lập trên cơ sở đo đạc, bản đồ, hồ sơ địa chính hoặc cơ sở dữ liệu chuyên ngành để đảm bảo tính chính xác.

Nguyên tắc ổn định và kế thừa của mã định danh địa điểm được đặt lên hàng đầu, "có tính ổn định, lâu dài". Dữ liệu định danh được cập nhật thường xuyên, sau khi có biến động về địa giới hành chính, quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất hoặc thay đổi về hạ tầng kỹ thuật. Dữ liệu công khai về định danh địa điểm được cung cấp, hiển thị trên ứng dụng định danh quốc gia - VNeID, để phục vụ cho cá nhân, tổ chức.

Sơn Hà