Hai xã ven đô được chọn thí điểm mô hình 'xã, phường xã hội chủ nghĩa'

Trong 126 xã, phường được hình thành sau sắp xếp đơn vị hành chính, Hà Nội chọn Phúc Thịnh và Thư Lâm để thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa". Hai địa phương liền kề ở cửa ngõ phía bắc Thủ đô có tổng diện tích 86,53 km2, gần 198.700 dân, thu nhập bình quân khoảng 90 triệu đồng mỗi người mỗi năm.

Phúc Thịnh được thành lập trên cơ sở sáp nhập nhiều xã và một phần thị trấn Đông Anh cũ, có diện tích 42,68 km2 với hơn 90.000 dân. Địa phương nằm ở cửa ngõ phía bắc Hà Nội, giáp sông Hồng, gần sân bay Nội Bài, kết nối thuận lợi với quốc lộ 3, quốc lộ 23, cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên và trục Nhật Tân - Nội Bài. Theo quy hoạch, trục Nhật Tân - Nội Bài là hạt nhân phát triển của Phúc Thịnh, đồng thời là một trong 9 trục động lực của Hà Nội, kết nối trung tâm Thủ đô với sân bay Nội Bài và các tỉnh phía Bắc.

Sau khi thành lập, Phúc Thịnh trở thành một trong những địa bàn phát triển năng động ở phía bắc Hà Nội với 1.597 doanh nghiệp và hơn 2.200 hộ kinh doanh đang hoạt động. Quá trình đô thị hóa thúc đẩy cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng giảm tỷ trọng nông nghiệp, tăng công nghiệp, xây dựng và thương mại - dịch vụ.

Địa phương có hai cụm công nghiệp Nguyên Khê và Đông Anh rộng khoảng 96 ha, quy tụ nhiều doanh nghiệp cơ khí, vật liệu xây dựng và công nghiệp hỗ trợ, tạo việc làm ổn định cho lao động trong và ngoài địa phương.

Quá trình đô thị hóa khiến diện tích đất nông nghiệp ở Phúc Thịnh thu hẹp, song sản xuất vẫn được duy trì tại các vùng ven đô và khu vực chưa chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Người dân tập trung phát triển rau màu, cây ăn quả, hoa, cây cảnh kết hợp chăn nuôi quy mô nhỏ, góp phần duy trì sinh kế và cung ứng nông sản cho thị trường.

Hệ thống giao thông, chợ dân sinh và hạ tầng tại Phúc Thịnh đang được đầu tư đồng bộ, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội và đáp ứng tốc độ đô thị hóa. Địa phương cũng có mạng lưới trường học từ mầm non đến THPT cùng ba trạm y tế, phục vụ nhu cầu học tập, chăm sóc sức khỏe của người dân và khu vực lân cận.

Tuyến Lê Hữu Tựu kết nối Quốc lộ 3 với cao tốc Nhật Tân - Nội Bài được đầu tư đồng bộ, lắp đặt hệ thống chiếu sáng sử dụng năng lượng mặt trời và hoàn thiện hạ tầng giao thông.

Đây là một trong những trục đường sầm uất của xã Phúc Thịnh, tập trung nhiều trường học, trung tâm hành chính và cụm công nghiệp Nguyên Khê.

Thư Lâm được thành lập trên cơ sở sáp nhập nhiều xã và một phần thị trấn Đông Anh cũ, có diện tích 43,84 km2 với hơn 102.000 dân. Nằm ở đông bắc Hà Nội, địa phương có lợi thế kết nối nhờ cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên, quốc lộ 3, tỉnh lộ 179 và tuyến Vành đai 3 mở rộng, giữ vai trò cửa ngõ giữa Thủ đô với Bắc Ninh và các tỉnh phía Bắc.

So với Phúc Thịnh, khả năng kết nối của Thư Lâm hiện chưa nổi bật do xa các trục hướng tâm vào nội đô và sân bay Nội Bài. Tuy nhiên, lợi thế này được kỳ vọng cải thiện khi cầu Tứ Liên cùng các tuyến đường kết nối hoàn thành, rút ngắn thời gian di chuyển tới trung tâm Hà Nội và khu vực phía nam sông Hồng.

Dù chỉ còn chiếm hơn 12% cơ cấu kinh tế, nông nghiệp và thủy sản tại Thư Lâm đang chuyển dần sang hướng hiện đại. Địa phương đẩy mạnh cơ giới hóa, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị nông sản, đồng thời giảm phụ thuộc vào lao động thủ công.

Để đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của hơn 100.000 dân, Thư Lâm duy trì mạng lưới 7 trạm y tế tại các khu vực Đông Anh, Uy Nỗ, Việt Hùng, Xuân Nộn, Vân Hà, Liên Hà và Thụy Lâm. Các cơ sở đảm nhiệm khám chữa bệnh ban đầu, chăm sóc sức khỏe cộng đồng và triển khai các chương trình y tế dự phòng.

Địa phương cũng tăng cường giám sát dịch tễ, chủ động phòng chống bệnh truyền nhiễm, góp phần bảo đảm sức khỏe người dân trong bối cảnh đô thị hóa và dân số cơ học gia tăng.

Cơ cấu kinh tế của Thư Lâm đang chuyển dịch theo hướng công nghiệp hóa, đô thị hóa. Trong đó, công nghiệp - xây dựng chiếm 53%, chủ yếu dựa trên các cụm công nghiệp và làng nghề, nổi bật là sản xuất đồ gỗ.

Các làng nghề mộc truyền thống ở Vân Hà và Liên Hà tiếp tục sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ, nội thất phục vụ thị trường trong nước, tạo việc làm cho đông đảo lao động địa phương.

Thương mại - dịch vụ đóng góp 34,8% cơ cấu kinh tế, trong khi nông nghiệp và thủy sản còn 12,2%.

Vị trí xã Phúc Thịnh và xã Thư Lâm, nơi được chọn thí điểm mô hình xã phường Xã hội Chủ nghĩa. Đồ họa: Hoàng Thanh