10 năm MediUSA 'đi đêm', được hậu thuẫn sản xuất thực phẩm chức năng giả

Chi tiền tỷ hối lộ cán bộ suốt 10 năm, CEO MediUSA được "hậu thuẫn" từ khâu nhập nguyên liệu, công bố sản phẩm, hậu kiểm; khi bị điều tra vẫn được "bắn tin" để tiêu hủy chứng cứ.

Ngày 27/7, TAND Hà Nội dự kiến mở phiên tòa 7 ngày, xét xử 14 bị cáo trong vụ án đưa, nhận hối lộ, sản xuất hàng giả, vi phạm quy định kế toán và làm lộ bí mật công tác, liên quan Công ty MediUSA và loạt cựu cán bộ y tế, công an, hải quan.

Trong đó, Nguyễn Năng Mạnh, CEO MediUSA, bị truy tố 3 tội: Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm, Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và Đưa hối lộ.

Nguyễn Thế Việt, cựu Phó Cục trưởng Giám sát quản lý về Hải quan; Nguyễn Hữu Tuân, cựu Phó phòng Giám quản 5, Cục Giám sát quản lý về Hải quan và Phan Công Chiến, cựu Trưởng phòng Quản lý kinh doanh dược, Cục Quản lý dược (Bộ Y tế)bị truy tố về tội Nhận hối lộ.

Nguyễn Danh Dũng, cựu cán bộ Phòng 4, Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường (C05 Bộ Công an) bị xét xử về tội Cố ý làm lộ bí mật công tác.

>>Danh sách 14 bị cáo

Mạnh bị cáo buộc từ năm 2016, cùng các đồng phạm thiết lập một "hệ sinh thái" doanh nghiệp gồm 12 pháp nhân để sản xuất hàng giả, che giấu doanh thu hơn 1.700 tỷ đồng.

Riêng 88 loại thực phẩm chức năng giả được đưa ra thị trường đã thu về 540 tỷ đồng, hưởng lợi hơn 264 tỷ đồng.

Để duy trì hoạt động bất hợp pháp này trong 10 năm mà không bị phát hiện, nhóm Mạnh thiết lập mạng lưới "ngoại giao" bằng tiền, mua chuộc và tác động đến nhiều cán bộ tại Cục An toàn thực phẩm, Cục Hải quan, Cục Quản lý Dược... trực tiếp phụ trách lĩnh vực này.

Sản xuất thực phẩm chức năng theo 'công thức trên mạng'

Theo quy định, việc sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe phải tuân thủ quy trình nghiêm ngặt về nghiên cứu, thử nghiệm và kiểm soát chất lượng theo Thông tư 18/2019 của Bộ Y tế.

Song VKS cáo buộc CEO Mạnh chỉ đạo bỏ qua toàn bộ các bước thực nghiệm bắt buộc, chỉ xem công thức có sẵn trên mạng internet, chỉnh sửa thành phần một cách cảm tính để đối phó với hồ sơ đăng ký, rút ngắn tối đa thời gian đưa sản phẩm ra thị trường.

Tại nhà máy ở Khu công nghiệp Phú Nghĩa (Chương Mỹ, Hà Nội), khi sản xuất, Mạnh chỉ đạo lập các "lệnh sản xuất" giả, trong đó hàm lượng các hoạt chất chính đạt 80-90%, còn các thành phần phụ bị cắt chỉ còn khoảng 30% so với nhãn mác niêm yết.

MediUSA cùng với các đơn vị kiểm định bên ngoài mua các phiếu kết quả kiểm nghiệm khống mà không cần gửi mẫu kiểm tra thực tế, từ đó hợp thức hóa việc xuất xưởng hàng chục nghìn sản phẩm giả mỗi năm.

>>Xem thêm 88 dòng sản phẩm giả của MediUSA

"Vô hiệu hóa" nhiều cán bộ bằng tiền

Chuỗi 10 năm hoạt động của MediUSA không tách rời các khoản chi phí "bôi trơn" cho một số cán bộ quản lý nhà nước.

Theo cáo buộc, riêng các cá nhân tại Cục An toàn thực phẩm (ATTP) thuộc Bộ Y tế đã được Mạnh chi khoảng 5 tỷ đồng.

Cáo trạng nêu các đoàn kiểm tra thẩm định và hậu kiểm của Cục này đã nhận tiền để bỏ qua các sai phạm nghiêm trọng tại nhà máy, hoặc phê duyệt mà không cần đến nhà máy kiểm tra.

Riêng cấp Giấy chứng nhận công bố sản phẩm, Mạnh thiết lập "chi phí cố định" 9-12 triệu đồng cho mỗi hồ sơ gửi đến Trung tâm ứng dụng và đào tạo an toàn thực phẩm.

Tổng số tiền chi cho hoạt động này lên tới hơn 2,3 tỷ đồng, giúp 236 sản phẩm của hệ thống MediUSA được thông qua mà không phải chỉnh sửa hồ sơ đúng quy định.

Những người nhận tiền của Mạnh đã bị xét xử ở vụ án xảy ra tại Cục an toàn thực phẩm, trong đó, cựu cục trưởng Nguyễn Thanh Phong lĩnh 16 năm 6 tháng tù về tội Nhận hối lộ

Mạng lưới "đi đêm" của MediUSA cũng sang cả lĩnh vực hải quan để giải quyết các vướng mắc về nguồn nguyên liệu đầu vào.

Khi một lô hàng bị ách tắc tại cửa khẩu do không đủ điều kiện thông quan, Mạnh được Tuân, khi đó là Phó phòng Giám quản 5, Cục Giám sát quản lý về Hải quan, đồng ý giúp cho sớm thông quan song phải chi 1,5 tỷ đồng. Tuân nhận tiền nhưng chỉ báo cáo và đưa lại 800 triệu đồng cho cấp trên thời điểm đó là Cục phó Việt, cáo trạng nêu.

Tháng 4/2025, khi Bộ Công an bắt đầu điều tra sai phạm tại các công ty trong hệ sinh thái MediUSA, Mạnh tiếp tục nhận được hậu thuẫn của một người bạn là bị cáo Nguyễn Danh Dũng, khi đó là cán bộ C05.

Dũng chủ động hướng dẫn Mạnh phương thức đối phó tinh vi bằng cách tạm dừng sản xuất, rà soát lại sổ sách nội bộ và tiêu hủy toàn bộ các tài liệu, chứng cứ có thể gây bất lợi cho doanh nghiệp và được biếu phong bì 30 triệu đồng.

Mạnh làm theo lời bạn, chỉ đạo nhân viên tiêu hủy toàn bộ hệ thống sổ sách kế toán thực tế và ổ cứng máy tính chứa dữ liệu sản xuất hàng giả, vứt xuống sông Hồng ngay trước khi nhà chức trách khám xét. Song 100 tấn hàng giả đã được C03 kịp thời phát hiện, thu giữ tại các kho và nơi tiêu hủy.

Ngoài các hành vi trên, MediUSA còn bị cáo buộc vận hành gian lận 2 hệ thống sổ sách kế toán, che giấu doanh thu thực tế 2.155 tỷ đồng, chỉ kê khai 363 tỷ. Hành vi này gây thiệt hại về thuế cho nhà nước hơn 304 tỷ đồng.

Thanh Lam