Góc khuất nghề trị liệu tâm lý

Sự ra đi vì trầm cảm của chuyên gia Victor Yalom, người sáng lập nền tảng Psychotherapy, làm dấy lên những tranh luận về tính hiệu quả của ngành tâm lý trị liệu.

Tiến sĩ Victor Yalom qua đời ngày 26/2, hưởng thọ 66 tuổi. Cuối tháng 6, gia đình xác nhận ông qua đời do tự tử sau thời gian điều trị trầm cảm và tình trạng trở nặng trong năm cuối đời.

Victor là người duy nhất trong bốn người con nối nghiệp bác sĩ tâm thần nổi tiếng thế giới Irvin D. Yalom Cái chết của ông nhận nhiều quan tâm từ dư luận. Dưới các bài đăng, độc giả đặt câu hỏi về hiệu quả của ngành tâm lý học khi người thực hành không thể tự điều trị cho chính mình.

Các chuyên gia nhận định sự nghi ngờ này xuất phát từ việc hiểu lầm rằng người có chuyên môn về sức khỏe tinh thần sẽ miễn nhiễm với bệnh tật. Thực tế, nhà trị liệu mắc trầm cảm cũng tương tự bác sĩ ung bướu mắc ung thư hay bác sĩ chỉnh hình bị gãy chân. Chuyên môn giúp người hành nghề nhận diện triệu chứng và tìm kiếm hỗ trợ, nhưng không làm cảm giác đau đớn biến mất.

Theo các nghiên cứu của Hiệp hội Tâm lý học Mỹ (APA), khoảng 60-80% nhà trị liệu từng trải qua các rối loạn tâm lý trong sự nghiệp. Khái niệm "Wounded Healer" (Người chữa lành bị tổn thương) được giới chuyên môn công nhận rộng rãi. Nhiều người lựa chọn ngành tâm lý học chính vì mong muốn thấu hiểu và tự chữa lành những tổn thương từ chính quá khứ của bản thân. Kiến thức chuyên môn giúp họ nhận diện triệu chứng sớm và tìm kiếm sự hỗ trợ, nhưng không làm họ miễn nhiễm với những đau đớn hay áp lực tâm lý từ công việc.

Dù có kiến thức chuyên môn, các nhà trị liệu vẫn đối mặt với áp lực tâm lý cao do hiện tượng "sang chấn gián tiếp" (vicarious trauma) khi phải liên tục tiếp nhận, lắng nghe và chia sẻ nỗi đau với thân chủ trong thời gian dài.

Trước khi qua đời, tiến sĩ Victor Yalom từng công khai việc chống chọi với chứng trầm cảm hơn 30 năm qua. Trong thời gian này, ông vẫn làm việc, sáng lập nền tảng Psychotherapy.net, sản xuất hơn 100 video giảng dạy và đào tạo nhiều nhà trị liệu toàn cầu.

Người em trai Ben Yalom cho biết ông sống và làm việc suốt 30 năm qua dù mắc bệnh. Nhiều đồng nghiệp cho rằng không nên đánh giá cuộc đời của ông chỉ dựa trên kết quả cuối cùng. Các bài giảng, nền tảng đào tạo và các bệnh nhân từng được Victor giúp đỡ là dấu ấn của ông đối với ngành tâm lý học.

Cái chết của Victor Yalom cho thấy tâm lý trị liệu không làm chuyên gia trở nên miễn nhiễm trước đau khổ, nhưng đã giúp ông duy trì cuộc sống và tạo ra giá trị trong 30 năm.

Bảo Nhiên