Suýt mất mạng vì tiếc nửa quả dưa chuột đắng

Một người đàn ông ở Phúc Kiến (Trung Quốc) phải nhập viện cấp cứu do ngộ độc cucurbitacin sau khi cố ăn nửa quả dưa chuột tự trồng có vị đắng.

Bệnh nhân cho biết đã làm salad từ dưa chuột tự trồng. Thấy dưa có vị đắng bất thường, anh dừng lại sau khi ăn khoảng nửa quả. Một tiếng sau, anh xuất hiện các triệu chứng buồn nôn, đau quặn bụng và tiêu chảy.

Bệnh nhân được đưa vào Bệnh viện Y học cổ truyền số 2 tỉnh Phúc Kiến cấp cứu. Bác sĩ chẩn đoán anh ngộ độc cucurbitacin - một hợp chất tự nhiên có trong các loại cây thuộc họ bầu bí.

Thông thường các loại quả này không có vị đắng. Tuy nhiên, khi cây trồng chịu tác động của thời tiết khô hạn, sâu bệnh hoặc lai chéo với giống hoang dã, cơ chế tự vệ sẽ được kích hoạt. Cây sản sinh ra lượng lớn cucurbitacin B để xua đuổi côn trùng và động vật ăn lá.

Không chỉ dưa chuột, cucurbitacin xuất hiện trong nhiều loại quả cùng họ như bí ngòi, bầu, bí đỏ, bí xanh. Điểm chung dễ nhận biết là vị đắng gắt, khác với hương vị vốn có.

Bác sĩ Ryan Marino, phó giáo sư Trường Y Đại học Case Western Reserve (Mỹ), cho biết vị đắng là tín hiệu cảnh báo. Ông cho biết nếu người dân ăn quả có vị đắng và xuất hiện tình trạng đau bụng, nôn hoặc tiêu chảy, cần đi khám sớm thay vì chờ triệu chứng tự hết.

Cơ thể phản ứng với cucurbitacin trong khoảng 30 phút đến vài giờ. Triệu chứng gồm đau quặn bụng, nôn, tiêu chảy và mất nước. Trong trường hợp nặng, độc chất có thể gây tổn thương gan, tụt huyết áp, sốc và suy đa tạng. Hiện chưa có thuốc giải độc đặc hiệu; việc điều trị chủ yếu là hồi sức, bù dịch.

Nhiều người lầm tưởng việc gọt sâu phần vỏ, ngâm nước muối hay đun nấu ở nhiệt độ cao có thể khử độc tố. Các chuyên gia y tế cho biết cucurbitacin rất bền với nhiệt, không bị phân hủy qua quá trình luộc, xào hay nấu canh. Năm 2015, một người đàn ông ở Đức đã tử vong sau khi ăn súp nấu từ bí ngòi tự trồng có vị đắng. Pháp và Ấn Độ cũng từng ghi nhận các ca ngộ độc cấp tính do uống nước ép bầu đắng để giảm cân.

Người nội trợ không thể đánh giá độ an toàn của quả bằng mắt thường. Quả trông tươi, không dập nát nhưng bên trong vẫn có thể chứa độc, trong khi những quả khác trên cùng một giàn lại bình thường. Khi sơ chế, nếu thấy mùi lạ hoặc nếm phần đầu quả có vị đắng, chuyên gia khuyên nên vứt bỏ cả quả. Người dân không ép nước hoặc làm salad từ những quả có vị đắng với tâm lý ăn số lượng ít.

Bảo Nhiên (Theo Guangming Daily, Health)