Jenny Woo (Mỹ) là chuyên gia về giáo dục, tốt nghiệp Đại học Harvard. Bà nghiên cứu về trí tuệ cảm xúc (EQ) và là nhà sáng lập kiêm CEO Mind Brain Emotion. Công ty này tạo ra các trò chơi giáo dục dạng thẻ bài và các công cụ hỗ trợ sức khỏe tinh thần nhằm giúp trẻ em và người lớn phát triển kỹ năng con người trong kỷ nguyên AI.

Trên CNBC, Woo cho biết bà "chưa bao giờ cảm thấy phù hợp" với kiểu làm việc truyền thống từ 9h sáng đến 5h chiều trong doanh nghiệp. "Tôi luôn muốn có tự do tài chính và sự linh hoạt để làm việc theo cách của riêng mình. Vì vậy, 20 năm qua, dù là sinh viên, nhân viên toàn thời gian, nhà nghiên cứu hay bà nội trợ, tôi đều làm nhiều việc tay trái", bà nói.

Hiện tại, Woo có nhiều nguồn thu nhập, gồm bán sản phẩm trên Amazon, tạo các khóa học trực tuyến, diễn thuyết ở các doanh nghiệp về EQ, giảng dạy tại các trường đại học và đầu tư.

"Dù bán sản phẩm hay cung cấp dịch vụ, lời khuyên số một của tôi dành cho bất kỳ ai bắt đầu công việc tay trái là có kế hoạch sinh lời rõ ràng. Tôi từng thấy rất nhiều người theo đuổi đam mê mà không cân nhắc cách thức và thời điểm có lợi nhuận. Đây có thể là việc quyết định thành bại của bạn", bà nói.

Trên CNBC, Woo cho biết có 3 điều cần ghi nhớ khi bắt đầu làm thêm.

1. Nắm rõ các con số

Trước hết, hiểu rõ biên lợi nhuận ròng và cách tối ưu chi phí là yếu tố sống còn khi bắt đầu kinh doanh tay trái.

Lợi nhuận ròng - được tính bằng doanh thu trừ chi phí - là huyết mạch của công việc tay trái. Chi phí có thể bao gồm nguyên vật liệu, nhân công, thiết bị, đóng gói, vận chuyển, quảng cáo, đi lại và các gói thuê bao trả tiền. Biên lợi nhuận là tỷ lệ phần trăm lợi nhuận ròng trên doanh thu.

Trước khi bán đồ chơi thẻ bài đầu tiên, để có chi phí và cải thiện khả năng sinh lời, Woo đã gọi vốn 1.500 USD trên trang web Kickstarter. Khoản tiền này giúp bà chi trả các chi phí thiết yếu như sản xuất và tạo đà bán hàng ban đầu.

Với mức đầu tư này, bà cần bán 60 bộ để hòa vốn, nhưng cuối cùng đã bán được hơn 400 bộ. Quy mô sản xuất lớn giúp giảm chi phí trên từng sản phẩm, từ đó đẩy biên lợi nhuận tăng mạnh.

2. Tránh những cạm bẫy phổ biến có thể làm giảm lợi nhuận

Woo nhận thấy có 3 cạm bẫy có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng sinh lời của một công việc tay trái.

Một là, định giá dịch vụ quá thấp. Khi còn bán các sản phẩm thủ công trên website thương mại điện tử Etsy, Woo đã mắc sai lầm khi chỉ tập trung vào doanh số thay vì lợi nhuận. Với hy vọng xây dựng uy tín, bà để giá sản phẩm rất thấp và đưa ra dịch vụ chăm sóc khách hàng đặc biệt.

Sau đó, bà nhanh chóng nhận ra việc tăng giá là rất khó khi đã tạo tiền lệ giá thấp. Dù bán được hàng nghìn đơn trên Etsy trong 5 năm, cuối cùng bà vẫn phải đóng gian hàng vì biên lợi nhuận quá mỏng.

Hai là, không tính đúng giá trị thời gian của bản thân. Trải nghiệm trên giúp bà hiểu rõ sự khác biệt giữa một dự án vì đam mê và việc doanh nghiệp thực sự có lãi.

Nhận thấy cần mở rộng quy mô và tăng hiệu suất, đặc biệt về lượng thời gian mình bỏ ra, bà chuyển sang bán sản phẩm trên Amazon và sử dụng dịch vụ Fulfillment by Amazon (FBA) của nền tảng này để tự động hóa khâu logistics. Việc này giúp Woo tiết kiệm thời gian đáng kể.

Ba là, bỏ qua chi phí cơ hội. Woo cũng từng gặp tình huống tương tự khi định giá dịch vụ diễn thuyết và tư vấn. Khi mới bắt đầu, bà giảm phí để hy vọng giành được hợp đồng từ những tên tuổi lớn như Accenture và Google.

Sau một năm vận hành, lượng khách hàng tăng ổn định buộc Woo phải tăng phí dịch vụ. Nguyên nhân là chi phí cơ hội lúc này đã cao hơn nhiều so với mức thu ban đầu. Nhờ trải nghiệm này, Woo học được rằng phải biết đánh giá đúng giá trị công việc của mình ngay từ đầu.

3. Xác định đích đến ngay từ đầu và ưu tiên bản thân trước

Qua nhiều năm làm việc, Woo đã xây dựng khái niệm rộng hơn về khả năng sinh lời. Đó là tiền bạc, cách công việc ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Sức khỏe thể chất và tinh thần phải được đặt lên đầu.

Để biết công việc tay trái của mình có thực sự sinh lời hay không, hãy tự hỏi ngay từ đầu:

- Tôi sẵn sàng đầu tư bao nhiêu tiền cho việc tay trái này?

- Tôi sẵn sàng dành bao nhiêu thời gian cho nó?

- Mục tiêu của tôi có phải là biến việc tay trái thành việc chính không?

- Khi nào tôi nên chuyển hướng nếu thực tế không như mong đợi?

"Thật tuyệt vời khi chứng kiến thành quả từ nỗ lực của mình. Nhưng quá trình đó cũng đòi hỏi bạn phải hiểu rõ điều mình coi trọng nhất và cảm thấy thoải mái khi nói "không". Nếu không có nền tảng đó, tôi đã không thể thành công như hiện nay", Woo kết luận.

Hà Thu (theo CNBC)