Thông tin được ông Lê Hoàng Minh, Giám đốc Điều hành sản xuất kiêm Trưởng dự án Net Zero của Vinamilk, nêu tại Diễn đàn Quốc gia về Môi trường và Khí hậu 2026. Chương trình có chủ đề "Từ chính sách đến hành động", được Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp UBND tỉnh Nghệ An tổ chức ngày 5/6.

Tại sự kiện, ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết Việt Nam đang từng bước hiện thực hóa cam kết phát thải ròng bằng "0" (Net Zero) vào năm 2050 thông qua hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện cũng như các dự án cụ thể từ trung ương đến địa phương. Bên cạnh sự vào cuộc của cơ quan quản lý và địa phương, nhiều doanh nghiệp đã chủ động kiểm kê, xây dựng kế hoạch, triển khai các biện pháp giảm phát thải khí nhà kính.

Trong số đó, Vinamilk được nhắc như một đơn vị tiên phong theo đuổi mục tiêu phát triển bền vững tại Việt Nam. Theo ông Lê Hoàng Minh, các mục tiêu của doanh nghiệp được xây dựng dựa trên phương pháp SBTi (Sáng kiến Mục tiêu dựa trên khoa học) và chuẩn mực quốc tế, bao gồm cả kế hoạch ngắn hạn lẫn định hướng dài hạn hướng đến Net Zero.

"Mục tiêu Net Zero của Vinamilk đã công bố trên hệ thống của SBTi. Việc tham gia sáng kiến này giúp chúng tôi xây dựng mục tiêu và định hướng hành động giảm phát thải dựa trên cơ sở khoa học, phù hợp với các chuẩn mực quốc tế", ông Minh nói.

Hiện, Vinamilk từng bước triển khai các hoạt động cụ thể trong sản xuất và chăn nuôi. Doanh nghiệp đã có những đơn vị đầu tiên đạt trung hòa carbon theo tiêu chuẩn quốc tế ISO 14068-1 đối với phạm vi phát thải một và hai. Đáng chú ý, nhà máy và trang trại đầu tiên đạt chứng nhận này đều đặt tại Nghệ An, địa phương đăng cai diễn đàn năm nay.

Để hiện thực hóa các cam kết, Vinamilk lựa chọn cách tiếp cận dựa trên dữ liệu. Với quan điểm "không đo được thì không quản trị được", doanh nghiệp đã triển khai kiểm kê khí nhà kính trên hệ thống nhà máy và trang trại từ nhiều năm trước. Hoạt động kiểm kê giúp xác định nguồn phát thải trọng yếu, từ đó thiết kế các giải pháp cắt giảm mang tính thực chất thay vì dừng ở cam kết định tính. Cách tiếp cận này cũng bám sát định hướng của Luật Bảo vệ môi trường 2020 và Nghị định 06/2022/NĐ-CP, tạo nền tảng cho công tác quản lý phát thải, tham gia thị trường carbon trong tương lai.

Trong bối cảnh Việt Nam chuẩn bị vận hành thí điểm sàn giao dịch carbon, việc chủ động kiểm kê và quản trị phát thải ngày càng trở thành yêu cầu quan trọng đối với doanh nghiệp. Hiện cả nước có 2.166 cơ sở thuộc diện bắt buộc báo cáo khí nhà kính, trong đó 110 cơ sở phát thải lớn nhất đã được phân bổ hạn ngạch, chiếm khoảng 40% tổng lượng phát thải trực tiếp.

Theo ông Minh, việc chủ động tuân thủ, đi trước một bước giúp Vinamilk giảm áp lực khi cơ chế hạn ngạch và giao dịch carbon đi vào vận hành, tận dụng cơ hội tối ưu chi phí ngay trong quá trình chuyển đổi. Từ dữ liệu thu thập được, Vinamilk triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và năng lượng. 4 kho thông minh vận hành tự động giúp giảm gần 1.900 tấn CO2 mỗi năm, đồng thời tiết kiệm khoảng 70% năng lượng so với phương thức vận hành bằng động cơ diesel và quản lý kho truyền thống. Tại các trang trại, hệ thống năng lượng mặt trời được sử dụng để cung cấp nước nóng phục vụ vệ sinh, góp phần giảm khoảng 278 tấn CO2e mỗi năm và cắt giảm chi phí điện năng.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng thực hiện nhiều cải tiến trong thiết kế bao bì nhằm sử dụng nguyên liệu hiệu quả hơn. Việc giảm độ dày vỏ chai sữa chua uống Probi, tối ưu thiết kế ống hút nhựa hay thay đổi cấu trúc nắp chai xuất khẩu giúp giảm khoảng 135 tấn CO2e, đồng thời tiết kiệm khoảng 48 tấn nhựa nguyên sinh mỗi năm.

Theo đại diện Vinamilk, các sáng kiến này có thể xuất phát từ những thay đổi nhỏ trong vận hành hoặc thiết kế sản phẩm, nhưng đều mang lại hiệu quả tích lũy đáng kể cả về môi trường lẫn chi phí sản xuất. Đây cũng là cơ sở để doanh nghiệp tiếp tục mở rộng các giải pháp giảm phát thải trong thời gian tới.

"Chúng tôi kỳ vọng những kinh nghiệm thực tế đó sẽ tạo thêm động lực để cộng đồng doanh nghiệp đồng hành Chính phủ trong mục tiêu đạt Net Zero vào năm 2050", ông Minh nói.

Hoàng Đan