Theo Reuters, công ty sản xuất tên lửa và tàu vũ trụ của Elon Musk chốt giá phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) hôm 11/6. Đợt chào bán này giúp SpaceX huy động kỷ lục 75 tỷ USD thông qua việc bán 555,56 triệu cổ phiếu.

Qua đó, giá trị doanh nghiệp này đạt 1.770 tỷ USD. Đây cũng là mức định giá cao nhất từng ghi nhận đối với một công ty trong lần đầu niêm yết.

Mức giá 135 USD một cổ phiếu khép lại nỗ lực kéo dài nhiều tháng để hiện thực hóa dự án tham vọng nhất từ trước đến nay của Elon Musk. Reuters đánh giá thương vụ này cũng đi ngược nhiều thông lệ tài chính truyền thống, trong bối cảnh một số nhà phân tích vẫn hoài nghi liệu mức định giá khổng lồ của công ty có thực sự hợp lý. Năm ngoái, công ty vẫn lỗ và doanh thu kém xa nhiều tập đoàn công nghệ top đầu.

Khi bắt đầu giao dịch trên sàn Nasdaq ngày 12/6, SpaceX sẽ trở thành doanh nghiệp có giá trị vốn hóa lớn thứ bảy tại Mỹ. Với mức định giá này, SpaceX vượt qua nhiều tên tuổi lớn như JPMorgan Chase, Berkshire Hathaway, Eli Lilly, Meta Platforms và cả Tesla - hãng xe điện cũng do Elon Musk điều hành.

"Ngày giao dịch đầu tiên chưa thể nói lên tất cả. Thử thách thực sự là cách thị trường đón nhận đợt IPO này trong vài tuần tới", Adam Sarhan, Giám đốc điều hành 50 Park Investments tại New York cho biết.

Theo ông, mức giá chào bán được thiết lập khá cân bằng, phản ánh nhu cầu mạnh từ nhà đầu tư cá nhân. Đây cũng là nhóm đang đóng vai trò quan trọng trong thương vụ này. Sau IPO, Musk vẫn nắm khoảng 82% quyền biểu quyết tại công ty.

Đợt phát hành của SpaceX cũng phá kỷ lục IPO lớn nhất thế giới trước đó do tập đoàn dầu khí Saudi Aramco nắm giữ. Tháng 12/2019, Aramco huy động được 25,6 tỷ USD trên sàn Riyadh với định giá 1.710 tỷ USD. Nếu điều chỉnh theo lạm phát, con số này tương đương 33,2 tỷ USD và mức định giá 2.210 tỷ USD.

SpaceX hiện được định giá khoảng 1.770 tỷ USD, dựa trên 13,08 tỷ cổ phiếu đang lưu hành. Giá trị này có thể tiếp tục tăng nếu các tổ chức bảo lãnh phát hành thực hiện quyền bán thêm cổ phiếu trong vòng 30 ngày sau IPO. Trước đó, SpaceX đặt mục tiêu định giá khoảng 1.750 tỷ USD.

Công ty thông báo giá IPO ngay sau 15h (giờ Mỹ) khi cuộc họp định giá với các ngân hàng bảo lãnh kết thúc và thị trường chứng khoán Mỹ vẫn đang giao dịch. Thông tin được công bố thông qua bản cáo bạch bổ sung gửi lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC).

Khoảng 30 phút sau, SpaceX phát đi thông cáo báo chí chính thức. Thông thường, các doanh nghiệp sẽ chờ sau khi thị trường đóng cửa lúc 16h để công bố giá IPO nhằm tránh những biến động từ tin tức hoặc yếu tố kinh tế vĩ mô ảnh hưởng đến thương vụ.

Động thái này tiếp tục cho thấy Elon Musk triển khai một trong những đợt IPO được chú ý nhất Phố Wall theo cách riêng. SpaceX dành tới 30% lượng cổ phiếu chào bán cho nhà đầu tư cá nhân - tỷ lệ hiếm thấy trong các thương vụ IPO quy mô lớn.

Công ty cũng quyết định mức giá phát hành trước cả các đợt giới thiệu cơ hội đầu tư (roadshow), thay vì thông qua quá trình thăm dò nhu cầu vốn được các ngân hàng và nhà đầu tư sử dụng lâu nay.

"Việc định giá SpaceX thực sự nằm ngoài những chuẩn mực thông thường. Tôi chưa từng thấy doanh nghiệp công bố giá theo cách này thay vì xác lập thông qua nhu cầu đặt mua", Rick Meckler, đối tác tại Cherry Lane Investments ở bang New Jersey cho biết.

Thị trường IPO Mỹ được dự báo phục hồi mạnh trong năm nay sau giai đoạn biến động trước đó. Goldman Sachs ước tính tổng số vốn huy động qua IPO có thể tăng gấp 4 lần, lên mức kỷ lục 160 tỷ USD trong năm nay. Ngoài SpaceX, làn sóng niêm yết mới còn được kỳ vọng đến từ các công ty trí tuệ nhân tạo như OpenAI và Anthropic.

SpaceX là công ty công nghệ vũ trụ do Elon Musk thành lập năm 2002. Họ chuyên phát triển tên lửa, tàu vũ trụ và các dịch vụ vệ tinh.

Công ty nổi tiếng với các dòng tên lửa tái sử dụng như Falcon 9, tàu vũ trụ Dragon và hệ thống phóng siêu nặng Starship. SpaceX hiện là nhà cung cấp dịch vụ phóng thương mại lớn nhất thế giới, đồng thời vận hành mạng Internet vệ tinh Starlink với hàng nghìn vệ tinh trên quỹ đạo. Công ty được xem là nhân tố quan trọng thúc đẩy ngành công nghiệp không gian tư nhân nhờ giảm mạnh chi phí phóng và tham vọng đưa con người lên sao Hỏa.

Tú Anh (theo Reuters)