Trong bối cảnh ngành du lịch Đông Nam Á chịu tác động từ cuộc xung đột tại Iran, việc chuyển hướng trở thành các điểm trung chuyển hàng không thay thế đang trở thành "phao cứu sinh" cho khu vực này.

Theo Reuters, các hãng hàng không lớn trong khu vực đang chứng kiến nhu cầu đối với các đường bay sang châu Âu tăng vọt. Nguyên nhân chính là do du khách e ngại các trung tâm hàng không Trung Đông trước rủi ro từ cuộc tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái.

Singapore Airlines (SIA), Cathay Pacific, Korean Air hay Qantas Airways đều ghi nhận kết quả kinh doanh khởi sắc trên các chuyến bay tới châu Âu trong tháng 3.

Đại diện SIA xác nhận lượng khách của hãng đã tăng gần 15% so với cùng kỳ năm ngoái. Kết quả này được thúc đẩy bởi nhu cầu du lịch dịp lễ Phục sinh, cùng với "lượng khách dồn từ các trung tâm hàng không Trung Đông do công suất tại đây bị ảnh hưởng bởi xung đột". Tỷ lệ lấp đầy ghế trên các chuyến bay đi châu Âu của hãng đạt 93% trong tháng 3, tăng so với mức gần 80% của năm trước.

Để đáp ứng nhu cầu, nhiều hãng hàng không, bao gồm cả SIA, đã bổ sung hơn 15 chuyến bay kết nối Singapore và châu Âu chỉ trong tháng 3. Cathay Pacific cũng xác nhận đã tăng cường thêm các dịch vụ sang châu Âu để khai thác phân khúc khách hàng này.

Sự chuyển dịch này diễn ra trong bối cảnh triển vọng thị trường du lịch Đông Nam Á (vốn được dự báo đạt quy mô hơn 39 tỷ USD) đang bị phủ bóng bởi các biến cố chính trị. Ông Gary Bowerman, Giám đốc Re: Set Strategies, đơn vị tư vấn và phân tích dữ liệu du lịch chuyên sâu về thị trường châu Á có trụ sở tại Kuala Lumpur, nhận định khu vực sẽ đối mặt nhiều khó khăn trong những tháng tới khi nhu cầu du lịch có dấu hiệu chậm lại.

Dữ liệu công bố cuối tháng 3 của Hiệp hội Du lịch ASEAN và đơn vị tư vấn lữ hành chuyên sâu về thị trường Đông Nam Á Pear Anderson đã chỉ ra ba thực trạng đáng ngại mà các doanh nghiệp trong khu vực đang phải đối mặt.

Phân khúc du lịch Trung Đông đóng băng. 72% doanh nghiệp lữ hành ghi nhận tình trạng khách hàng hoãn hoặc hủy các chuyến đi đến khu vực này. Các tuyến đường bay xa bị gián đoạn khi 70% tour đi châu Âu có lộ trình quá cảnh tại các sân bay trung chuyển vùng Vịnh rơi vào tình trạng bị hủy hoặc thay đổi lịch trình tương tự. Niềm tin kinh doanh sụt giảm. 48% doanh nghiệp được hỏi nhận định triển vọng kinh doanh quý II sẽ tệ hơn so với kỳ vọng hồi đầu năm.

Trước bối cảnh này, 64% doanh nghiệp cho rằng du lịch nội vùng Đông Nam Á là một giải pháp thay thế khả thi. Tại Philippines, Bộ Du lịch nước này đang tích cực khuyến khích người dân du lịch nội địa để bù đắp sự sụt giảm lượng khách quốc tế.

Khả năng hưởng lợi gián tiếp từ việc du khách né tránh Trung Đông của mỗi quốc gia sẽ phụ thuộc vào năng lực đáp ứng của hạ tầng sân bay của mỗi nước. Malaysia Airlines đang kỳ vọng đưa sân bay quốc tế Kuala Lumpur (KLIA) trở thành trung tâm kết nối mới cho các chuyến bay tầm trung và tầm xa, nhằm lấp đầy khoảng trống mà các điểm trung chuyển Trung Đông để lại.

Tuy nhiên, sự phân hóa sẽ rõ rệt. Theo ông Gary Bowerman, những hãng bay có tiềm lực tài chính như Singapore Airlines hay Cathay Pacific đang có ưu thế nhờ hạ tầng sân bay cửa ngõ tiếp tục được mở rộng. Nhiều quốc gia khác vẫn phụ thuộc nặng nề vào mạng lưới kết nối của các sân bay vùng Vịnh như Dubai, Abu Dhabi hay Doha.

"Trong ngắn hạn, rất khó để thay thế hoàn toàn vai trò của các trung tâm này, đặc biệt là khi giá dầu đang duy trì ở mức cao", ông Bowerman nhận định.

Bên cạnh áp lực từ xung đột, các hãng hàng không châu Á còn đối mặt với nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu bay vào tháng 6.

Chuyên gia từ Re: Set Strategies cho rằng các hãng hàng không giá rẻ đang là đối tượng dễ tổn thương nhất. Do phần lớn các hãng giá rẻ không thực hiện các nghiệp vụ bảo hiểm rủi ro giá xăng dầu, chi phí nhiên liệu tăng cao sẽ gây áp lực trực tiếp lên biên lợi nhuận. Phân khúc giá rẻ hiện chiếm tới 53% tổng lượng ghế toàn khu vực và là động lực chính của du lịch nội vùng Đông Nam Á.

Mai Phương (Theo SCMP)