Sáng 23/4, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật Thuế: thu nhập cá nhân (TNCN), giá trị gia tăng (VAT), thu nhập doanh nghiệp và tiêu thụ đặc biệt. Theo dự thảo luật, ngưỡng doanh thu miễn thuế của hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ sẽ do Chính phủ quy định.

Ủng hộ cách tiếp cận này, ông Nguyễn Duy Thanh, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp cho rằng việc này sẽ tăng tính chủ động điều hành, phù hợp thực tế khi quy mô hộ kinh doanh rất đa dạng.

Tuy nhiên, ông cho rằng chưa rõ phương án điều chỉnh được Chính phủ tính toán thế nào. "Uỷ ban Kinh tế Tài chính đề nghị ngưỡng doanh thu chịu thuế từ 2 tỷ đồng, nhưng tôi đề xuất 3 tỷ đồng", ông nói.

Ông phân tích, mức 3 tỷ đồng tương ứng với doanh thu 250 triệu đồng mỗi tháng. Theo tính toán của ông, sau khi trừ các chi phí như thuê mặt bằng, lãi suất, nhân công, hộ kinh doanh còn lợi nhuận khoảng 10%, tương đương 20 triệu đồng.

"Mức 20 triệu cho một gia đình có hai vợ chồng và hai con, chia ra khoảng 5 triệu đồng mỗi người là mức thu nhập khá thấp", ông Thanh nói thêm.

Bên cạnh đó, ông đề xuất cần đưa ra tiêu chí, hoặc quy định mức doanh thu tối thiểu và tối đa được miễn thuế để đảm bảo ổn định, rõ ràng. Theo ông Thanh, các tiêu chí này gồm thu nhập bình quân đầu người, mức sống dân cư hoặc chỉ số giá tiêu dùng để Chính phủ có cơ sở điều chỉnh minh bạch, dự báo trước.

Tương tự, ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế Tài chính của Quốc hội cũng cho rằng cần quy định khung chịu thuế với hộ kinh doanh từ 1 tỷ đến 3 tỷ đồng, sau đó Chính phủ sẽ xác định ngưỡng cụ thể trong mức này.

Ông Hiếu nhìn nhận cách làm này có thể giúp Quốc hội cũng được quyết định ngưỡng chịu thuế tối thiểu và tối đa. "Ngưỡng tối thiểu quá thấp sẽ gia tăng gánh nặng chi phí cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Còn nếu ngưỡng tối đa quá cao, chúng ta phải tính đến bài toán cân bằng giữa giảm gánh nặng chi phí và việc thu ngân sách", ông nói. Theo ông Hiếu, ngưỡng miễn thuế quá cao cũng có thể dẫn đến tình trạng các cơ sở kinh doanh "không muốn lớn".

Trong khi đó, bà Trịnh Thị Tú Anh, Ủy viên Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đề nghị mức sàn ngưỡng chịu thuế với hộ kinh doanh là 1 tỷ đồng, còn ngưỡng trần 2 tỷ. Theo bà, ngưỡng chịu thuế 500 triệu đồng hiện nay cao hơn khoảng 4 lần GDP bình quân đầu người - thấp hơn đáng kể so với thông lệ quốc tế.

Bà dẫn số liệu khảo sát tại một số nước có nền kinh tế quy mô tương đồng Việt Nam ở Đông Nam Á, châu Á cho thấy ngưỡng miễn thuế với khu vực kinh tế nhỏ từ 8 đến 15 lần GDP bình quân đầu người. Nếu áp dụng thông lệ này vào Việt Nam, bà Tú Anh ước tính ngưỡng chịu thuế là 1-1,9 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, bà đề nghị giảm chi phí tuân thủ cho người dân và hộ kinh doanh "như một yêu cầu bắt buộc trong thiết kế chính sách". Theo bà, cơ quan thuế cần đơn giản hóa quy trình, cung cấp công cụ thật sự dễ dùng để người dân tiết kiệm thời gian.

Ông Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa đưa ra phương án áp dụng sắc thuế cố định với hộ kinh doanh có doanh thu 1-3 tỷ đồng. Với hộ thu trên 3 tỷ đồng một năm, ông nói cần "bồi dưỡng lên doanh nghiệp".

Lắng nghe ý kiến của các đại biểu, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn dành khoảng 3 phút giải trình, làm rõ thêm các vấn đề. Theo phương án Bộ Tài chính trình Chính phủ, ngưỡng doanh thu miễn thuế với hộ kinh doanh dự kiến từ 1 tỷ đồng - tức cao gấp đôi hiện tại.

Ông Tuấn nói rằng ngưỡng này đã được Bộ Tài chính "cân nhắc nhiều mặt và tính toán rất kỹ lưỡng tác động đến thu ngân sách, nhóm nộp thuế".

Theo Bộ trưởng Tài chính, việc tăng gấp đôi ngưỡng miễn thuế dự kiến làm giảm thu ngân sách khoảng 7.000 tỷ đồng. Trong đó, giảm thu từ hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ lần lượt khoảng 4.800 tỷ và 2.200 tỷ đồng. Dù vậy, ông nói sẽ tiếp tục cân nhắc kỹ, báo cáo trình Quốc hội.

Theo Bộ Tài chính, giai đoạn 2022-2025 cả nước có 3-4 triệu hộ kinh doanh, trong đó hơn 2 triệu hộ khai thuế ổn định, đóng góp khoảng 2% tổng thu ngân sách. Riêng năm ngoái, số thu thuế từ khu vực này đạt 32.840 tỷ đồng, tăng 37,5% so với cùng kỳ.

Anh Tú