Trả lời:

Gai sinh dục và sùi mào gà có nhiều điểm giống nhau về hình dạng nên dễ bị nhầm lẫn, nhưng bản chất và mức độ nguy hiểm của hai tình trạng này hoàn toàn khác nhau.

Gai sinh dục là hiện tượng sinh lý lành tính, xảy ra khi tế bào thượng bì vùng da sinh dục tăng sinh quá mức. Các tế bào này có nhiệm vụ tiết lipid để giữ ẩm và bảo vệ da nhạy cảm. Tình trạng này có thể gặp ở cả nam và nữ, thường liên quan đến thay đổi nội tiết, môi trường ẩm ướt, kích ứng kéo dài hoặc vệ sinh chưa phù hợp.

Biểu hiện đặc trưng là những nốt nhỏ li ti màu trắng hoặc hồng nhạt, bề mặt hơi sần như da gà, mọc đều và đối xứng ở âm hộ, âm đạo, rãnh quy đầu hoặc thân dương vật. Các nốt này không gây đau, ngứa, chảy máu, tiết dịch và cũng không lan rộng.

Trong khi đó, sùi mào gà do virus HPV, chủ yếu type 6 và 11, lây qua quan hệ tình dục không an toàn (âm đạo, hậu môn, miệng) hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, máu, vết thương hở, thậm chí từ mẹ sang con khi sinh. Sau thời gian ủ bệnh 1-3 tháng, bệnh biểu hiện bằng các nốt mềm màu hồng, trắng đục hoặc nâu, có thể có cuống, phát triển thành cụm hoặc mảng lớn giống mào gà, súp lơ.

Khác với gai sinh dục, tổn thương sùi mào gà thường mọc không đều, dễ lan rộng, dễ vỡ khi cọ xát và có thể gây ngứa, đau, chảy máu hoặc tiết dịch hôi.

Khi thăm khám, bác sĩ thường dựa trên khám lâm sàng kết hợp với các xét nghiệm cần thiết. Trong những trường hợp khó phân biệt, xét nghiệm HPV bằng phương pháp PCR có thể được thực hiện để phát hiện virus trong cơ thể. Ngoài ra, sinh thiết mô cũng có thể được chỉ định nhằm quan sát đặc điểm tế bào dưới kính hiển vi và loại trừ các bệnh lý khác.

Về điều trị, gai sinh dục thường không cần can thiệp và có thể tự cải thiện khi giữ vệ sinh vùng kín sạch sẽ, khô thoáng. Trong một số trường hợp gây mất thẩm mỹ hoặc ảnh hưởng tâm lý, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp như thuốc bôi, đốt laser hoặc áp lạnh để loại bỏ các nốt gai.

Ngược lại, nếu không điều trị sớm hoặc sai cách, sùi mào gà có thể gây ra nhiều biến chứng như nhiễm khuẩn, chảy máu, tăng nguy cơ tiến triển thành ung thư cho cả nam và nữ như ung thư cổ tử cung, âm hộ, âm đạo, vùng hầu họng... Các phương pháp điều trị có thể bao gồm thuốc bôi tại chỗ, thuốc hỗ trợ miễn dịch hoặc các kỹ thuật ngoại khoa như đốt laser, áp lạnh, phẫu thuật cắt bỏ các tổn thương sùi.

Bên cạnh điều trị, để phòng ngừa sùi mào gà, mọi người nên quan hệ tình dục an toàn, sử dụng bao cao su và duy trì lối sống lành mạnh. Khi phát hiện các tổn thương bất thường ở vùng kín, người bệnh nên đi khám sớm tại cơ sở y tế để được chẩn đoán chính xác và xử trí kịp thời.

Tiêm vaccine HPV có hiệu quả phòng bệnh trên 90%, giúp bảo vệ cơ thể trước nhiều chủng virus gây bệnh. Việt Nam hiện có hai loại vaccine HPV: Gardasil (phòng 4 type: 6, 11, 16, 18) tiêm cho nữ từ 9-26 tuổi; Gardasil 9 (phòng 9 type: 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58) tiêm cho nam và nữ từ 9-45 tuổi. Trong đó, với vaccine Gardasil, bé gái từ 9 đến dưới 14 tuổi chỉ cần tiêm hai mũi cách nhau 6-12 tháng, người từ 14-26 tuổi tiêm ba mũi. Còn với vaccine Gardasil 9, trẻ 9 đến dưới 15 tuổi chỉ tiêm hai mũi cách nhau 6-12 tháng. Người 15-45 tuổi tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng.

BS.CKI Nguyễn Công Luận
Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC