Iran bầu Lãnh tụ Tối cao mới thế nào Chủ nhật, 1/3/2026, 16:40 (GMT+7) Iran bước vào quá trình chọn Lãnh tụ Tối cao kế nhiệm ông Khamenei, người vừa bị Israel hạ sát, để lãnh đạo quốc gia trong thời khắc quyết định. Iran ngày 1/3 thành lập một hội đồng lâm thời theo quy định pháp luật để điều hành đất nước sau khi Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, 86 tuổi, thiệt mạng trong đòn tập kích một ngày trước đó của Mỹ và Israel. Hội đồng này được thành lập trong thời gian chờ bổ nhiệm tân Lãnh tụ Tối cao, theo điều 111 trong Hiến pháp Iran.Thành phần hội đồng gồm Tổng thống Masoud Pezeshkian, người đứng đầu nhánh hành pháp, Chánh án Gholamhossein Mohseni Ejei, lãnh đạo nhánh tư pháp, và một thành viên Hội đồng Giám hộ do Hội đồng Phân định Lợi ích Quốc gia, cơ quan tư vấn cho lãnh tụ tối cao và giải quyết bất đồng với Quốc hội, lựa chọn.Luật pháp Iran quy định quá trình bầu chọn tân Lãnh tụ Tối cao phải được thực hiện "sớm nhất có thể" bởi Hội đồng Chuyên gia, một ủy ban gồm 88 thành viên. Họ là các giáo sĩ Hồi giáo dòng Shiite, được người dân Iran bầu chọn sau mỗi 8 năm và phải được Hội đồng Giám hộ phê duyệt tư cách ứng cử. Hội đồng Chuyên gia Iran họp tại Tehran ngày 14/9/2010. Ảnh: Reuters Hội đồng Chuyên gia cũng là cơ quan có thể phế truất lãnh tụ tối cao Iran, nhưng chuyện này chưa từng xảy ra.Ali Larijani, lãnh đạo Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao (SNSC), cho biết việc bầu chọn Lãnh tụ Tối cao cần được tiến hành sớm, vì đây không chỉ là lãnh tụ tinh thần, mà còn là người nắm quyền lực cao nhất trong bộ máy chính trị và quân sự nước này.Lãnh tụ Tối cao còn giám sát Hội đồng Giám hộ, cơ quan có quyền thẩm định tư cách ứng viên trong các cuộc bầu cử và phủ quyết các đạo luật do quốc hội thông qua. Với vai trò này, Lãnh tụ Tối cao có tiếng nói quyết định cuối cùng về chính sách đối ngoại và nhiều lĩnh vực đối nội. Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei tại một sự kiện ở Tehran ngày 17/2. Ảnh: AFP Các cuộc thảo luận trong giới giáo sĩ về vấn đề kế nhiệm và tính toán xung quanh quá trình này diễn ra kín đáo, ngoài tầm quan sát của công chúng, khiến khó có thể đánh giá ai là ứng viên hàng đầu.Giới chuyên gia đã đưa ra một số cái tên nhiều triển vọng, nổi bật nhất là Mojtaba Khamenei, 56 tuổi, con trai thứ hai của ông Khamenei. Mojtaba có tầm ảnh hưởng sâu rộng và mối liên hệ chặt chẽ với Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) cũng như lực lượng dân quân tình nguyện Basij.Tuy nhiên, việc chuyển giao quyền lực kiểu "cha truyền con nối" vốn không được giới giáo sĩ Hồi giáo dòng Shiite ở Iran ủng hộ. Một rào cản khác là Mojtaba không phải giáo sĩ cấp cao và chưa từng đảm nhận vai trò nào trong chính quyền.Những ứng viên triển vọng khác gồm giáo sĩ Mohammad Mehdi Mirbagheri, ngoài 60 tuổi, thành viên Hội đồng Chuyên gia, Hassan Khomeini, cháu nội đại giáo chủ Ruhollah Khomeini, người sáng lập Cộng hòa Hồi giáo Iran và Hashem Hosseini Bushehri, giáo sĩ cấp cao có liên hệ chặt chẽ với các cơ quan quản lý việc kế nhiệm. Ông Mojtaba Khamenei. Ảnh: Reuters Kể từ sau Cách mạng Hồi giáo năm 1979, Iran mới thực hiện một lần chuyển giao quyền lực Lãnh tụ Tối cao, bởi đây là vị trí trọn đời. Năm 1989, đại giáo chủ Khomeini qua đời ở tuổi 86, sau khi dẫn dắt Iran vượt qua cuộc chiến tranh 8 năm với Iraq.Ban đầu, Lãnh tụ Tối cao được yêu cầu phải là một đại giáo chủ và là "nguồn tham chiếu" về tôn giáo. Tuy nhiên, vào những năm cuối đời, Lãnh tụ Tối cao Khomeini, người quan tâm đến chính trị hơn là tôn giáo, đã sửa đổi hiến pháp để một giáo sĩ cấp thấp hơn có thể đảm nhiệm vị trí này.Ông Khamenei khi đó là tổng thống Iran ở cấp bậc Hojjat al-Eslam (Minh chứng của Hồi giáo), thấp hơn đại giáo chủ. Sau khi được ông Khomeini chỉ định là người kế nhiệm, cấp bậc của ông Khamenei đã được nâng lên thành đại giáo chủ chỉ sau một đêm.Trong khi đó, đại giáo chủ Hussein-Ali Montazeri, một nhà thần học nổi tiếng, được kỳ vọng sẽ trở thành lãnh tụ tối cao, lại không được ông Khomeini lựa chọn.Trước khi thiệt mạng trong đòn không kích của Israel và Mỹ, Lãnh tụ Tối cao Khamenei chưa chỉ định người kế nhiệm, khiến quá trình bầu chọn người kế nhiệm ông có thể kéo dài với sự ganh đua quyết liệt giữa phe bảo thủ cứng rắn và phe ôn hòa ở Iran.Như Tâm (Theo AP, AFP, The Conversation) Link bài viết: https://vnexpress.net/Iran-bau-Lanh-tu-Toi-cao-moi-the-nao-5045303.html Facebook Google Tweet Danh mục tin tức Tin tức liên quan Anh cho phép Mỹ dùng căn cứ để tấn công Iran Thủ tướng Starmer cho phép Mỹ dùng căn cứ Anh để thực hiện "các đòn tấn công phòng vệ" nhằm phá hủy tên lửa Iran. Ông Trump thề trả thù cho binh sĩ thiệt mạng trong xung đột với Iran Tổng thống Trump thừa nhận Mỹ có thể hứng chịu thêm thương vong trong chiến dịch nhằm vào Iran, tuyên bố sẽ trả thù cho những người đã thiệt mạng. Loạt vụ nổ tại căn cứ Mỹ ở Iraq Nhiều tiếng nổ vang lên tại sân bay quốc tế Erbil ở miền bắc Iraq, nơi đặt căn cứ đồn trú của lực lượng Mỹ, chưa rõ thiệt hại. Dubai như 'thành phố ma' sau các đợt tập kích của Iran Đường phố Dubai vắng bóng người, cao tốc thưa thớt xe cộ và bầu trời không còn máy bay liên tục cất hạ cánh do xung đột khu vực. Thương vong sau hai ngày Mỹ, Israel tập kích Iran Tính đến tối 1/3, xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran đã khiến hơn 200 người chết và gần 1.000 người bị thương ở hàng loạt nước Trung Đông. Tính toán của Mỹ, Israel với đòn hạ sát lãnh tụ Iran Không còn là đòn răn đe, cuộc tập kích của Mỹ và Israel vào Lãnh tụ Tối cao Khamenei giữa thủ đô Tehran cho thấy toan tính làm rung chuyển tận gốc quyền lực Iran. Khủng hoảng nhân khẩu học phủ bóng tương lai Ukraine Xung đột kéo dài nhiều năm đẩy Ukraine vào khủng hoảng nhân khẩu học, dân số suy giảm nghiêm trọng đặt ra nhiều thách thức cho tương lai đất nước. Israel điều tra vụ phòng không để lọt tên lửa đạn đạo Iran Lực lượng Phòng vệ Israel điều tra nguyên nhân lưới phòng không để lọt tên lửa đạn đạo Iran nhằm vào Beit Shemesh, khiến ít nhất 9 người chết. Ông Trump sẵn sàng đối thoại với các lãnh đạo mới của Iran Tổng thống Trump cho biết đã chấp nhận đề nghị đối thoại từ các lãnh đạo mới ở Iran, nhưng không nêu cụ thể quan chức và thời điểm. Ảnh vệ tinh căn cứ đồn trú Mỹ sau đòn tập kích của Iran Ảnh vệ tinh thương mại của Trung Quốc cho thấy tên lửa Iran đã gây thiệt hại ở sân bay quân sự Ali Al Salem tại Kuwait. Hàng trăm người đập phá lãnh sự quán Mỹ ở Pakistan Đám đông hàng trăm người Pakistan xông vào lãnh sự quán Mỹ ở Karachi để đập phá, bày tỏ sự ủng hộ với Iran, khiến ít nhất 8 người thiệt mạng. Phản ứng của thế giới sau vụ hạ sát Lãnh tụ Tối cao Iran Nga, Trung Quốc và Triều Tiên lên án Mỹ và Israel hạ sát ông Khamenei, trong khi EU mô tả đây là "thời khắc quyết định" trong lịch sử Iran. Biểu tình nhiều nơi ở Mỹ phản đối cuộc tập kích Iran Các cuộc biểu tình bùng phát ở thủ đô Washington và nhiều thành phố ở Mỹ để phản đối cuộc tấn công vào Iran. Canh bạc rủi ro với ông Trump sau cuộc tập kích hạ sát Lãnh tụ Iran Hạ sát Lãnh tụ Tối cao Iran, Tổng thống Trump đang đối mặt một canh bạc đầy rủi ro, nơi nguy cơ sa lầy có thể đe dọa chính di sản của ông. Loạt quan chức quân sự Iran bị Mỹ - Israel hạ sát Bộ máy cầm quyền Iran hứng thiệt hại nặng nề sau chiến dịch tập kích của Mỹ - Israel, khi nhiều quan chức cấp cao thiệt mạng. Xem tất cả