Mỹ - Israel ngày 28/2 phát động chiến dịch quy mô lớn, nhắm mục tiêu vào các cơ sở quốc phòng và tình báo, cũng như nhà riêng của hàng loạt quan chức cấp cao và tướng lĩnh tại Iran. Truyền thông nhà nước Iran đã xác nhận một loạt quan chức quân sự chủ chốt của nước này thiệt mạng.

Tổng tham mưu trưởng các lực lượng vũ trang

Ông Abdol Rahim Mousavi trở thành Tổng tham mưu trưởng các lực lượng vũ trang Iran vào tháng 6/2025, sau khi người tiền nhiệm Mohammad Bagheri bị Israel sát hại. Với hàng chục năm kinh nghiệm trong quân ngũ, tướng Mousavi là chỉ huy quân đội đầu tiên đảm nhận vị trí trên. Chức vụ này trước đó đều thuộc về các thành viên IRGC.

Tư lệnh lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC)

Mohammad Pakpour được bổ nhiệm làm tư lệnh IRGC để thay thế cho người tiền nhiệm Hossein Salami thiệt mạng trong xung đột Iran - Israel hồi tháng 6/2025.

Ông từng chỉ huy các đơn vị thiết giáp của IRGC trước khi đảm nhận vai trò lãnh đạo một sư đoàn chiến đấu trong xung đột với Iraq hồi những năm 1980. Tướng Iran là chỉ huy nhánh lục quân của IRGC trong vòng 16 năm cho đến khi trở thành người đứng đầu IRGC.

Lãnh đạo Hội đồng Quốc phòng Quốc gia

Trong xung đột Iran - Iraq vào những năm 1980, Ali Shamkhani là chỉ huy trực thuộc IRGC. Quan chức này sau đó trở thành tư lệnh hải quân Iran cũng như nhánh hải quân của IRGC. Ông đảm nhận vai trò bộ trưởng quốc phòng trong giai đoạn 1997-2005 và là quan chức quốc phòng Iran đầu tiên đến thăm Arab Saudi kể từ sau cách mạng Hồi giáo.

Ông về thứ ba trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2001 và là người đứng đầu Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao (SNSC) từ năm 2013 đến 2023, qua đó trở thành người đảm nhận chức vụ này lâu thứ hai kể từ năm 1979, sau cựu tổng thống Hassan Rouhani.

Ông Shamkhani gần đây được bổ nhiệm làm thư ký Hội đồng Quốc phòng Iran, cơ quan được thành lập sau xung đột với Israel hồi năm 2025 với nhiệm vụ điều phối chính sách an ninh quốc gia và quốc phòng.

Bộ trưởng Quốc phòng

Aziz Nasirzadeh đã tham gia xung đột Iran - Iraq và từng đảm nhiệm vai trò phó tổng tham mưu trưởng các lực lượng vũ trang Iran cũng như tư lệnh không quân, trước khi trở thành Bộ trưởng Quốc phòng vào tháng 8/2024.

Ngoài các quan chức trên, tổn thất lớn nhất với Iran là cái chết của Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei. Truyền thông nhà nước Iran sáng 1/3 xác nhận ông Khamenei, 86 tuổi, đã "tử vì đạo" sau đòn tập kích vào dinh thự. Chính phủ Iran tuyên bố quốc tang 40 ngày để tưởng niệm.

Iran thành lập một hội đồng theo quy định pháp luật để điều hành đất nước sau khi Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei thiệt mạng. Thành phần hội đồng gồm tổng thống đương nhiệm của Iran, người đứng đầu ngành tư pháp và một thành viên Hội đồng Giám hộ do Hội đồng Phân định Lợi ích Quốc gia, cơ quan tư vấn cho lãnh tụ tối cao và giải quyết bất đồng với Quốc hội, lựa chọn.

Tổng thống Iran hiện tại là ông Masoud Pezeshkian theo đường lối cải cách, còn người đứng đầu ngành tư pháp là Chánh án Gholamhossein Mohseni Ejei có quan điểm cứng rắn.

Phạm Giang (Theo IRNA, First Post, Al Jazeera)